نگاه خارجی
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
دوستی بعد از 40 سال
گامهای اخیر ایران و عربستان برای عادیسازی روابطشان و همچنین تحرکات نوظهور در منطقه برای کاهش تنشها، سبب شده تا قاهره به ارزیابی مجدد روابط خود با تهران به امید احیای روابط سیاسی و دیپلماتیک بین دو کشور متمایل شود. درحالیکه عادیسازی روابط مصر و ایران پیامدهای مهم منطقهای و جهانی خواهد داشت، این تلاش با موانع متعددی نیز روبهرو است که ممکن است بر چشمانداز موفقیت آن تأثیر بگذارد. در ماههای اخیر، بهبود محسوسی در روابط قاهره و تهران مشاهده شده است. به نظر میرسد که هر دو طرف فعالانه بهدنبال ترمیم و عادیسازی روابط خود هستند. پیشرفت اخیر در روابط ایران و عربستان که منجر به احیای کامل روابط پس از هفت سال تنش و درگیری شد، سبب ترغیب تهران و قاهره شده و دو کشور مذاکرات را آغاز کرده و چندین دور گفتوگو را برای بهبود روابط دوجانبه خود انجام دادهاند. گفتوگوها بین مصر و ایران تقریباً یک سال پیش و با میانجیگری عمان به پیشرفت قابلتوجهی رسید. تلاشهای عراق، میانجیگری عمان را تقویت و دو کشور را به هم نزدیکتر کرد. گزارشهای متعدد حاکی از آن است که از مارس ۲۰۲۳، مذاکراتی با محوریت عادیسازی روابط در بغداد انجام
شده است. بهعنوان مثال، مقامات مصر و ایران در ماه آوریل در بغداد ملاقات کردند و مذاکراتی مهم با هدف تقویت روابط دوجانبه داشتند. در ادامه، حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران در ماه مه با ابراز خوشبینی نسبت به چشمانداز بهبود روابط ایران و مصر، بر اهمیت اقدامات متقابل دو کشور برای تقویت روابط تاکید کرد. مصر و ایران هر کدام دلایل خاص خود را برای بهبود روابط دوجانبه دارند. برای قاهره، پیگیری بهبود روابط با تهران اهمیت قابلتوجهی دارد، زیرا میتواند چندین منافع حیاتی برای مصر بهدست آورد. مهمترین آنها نیاز به حفاظت از آبراه حیاتی کانال سوئز و تضمین عبور امن کشتیها از تنگه بابالمندب است که تحت تأثیر درگیری در یمن قرار گرفته است. علاوه بر این، قاهره بهدنبال تقویت همکاریهای منطقهای و راهبردی با تهران در موضوعات مختلف از جمله سوریه، عراق، یمن و فلسطین است. بهعنوان مثال، علاقه مصر به کاهش تنشها در نوار غزه، با توجه به روابط نزدیک ایران با چندین گروه فلسطینی، بهویژه حماس و جهاد اسلامی، انگیزه مهمی برای ایجاد روابط نزدیکتر با تهران است. قاهره مشتاق به حفظ ثبات در نوار غزه و اجتناب از تشدید تنش نظامی با
اسرائیل است. علاوه بر این، مصر نقش مهمی در روند آشتی فلسطین ایفا میکند که این موضوع، ارتباط با ایران را برای دستیابی به ثبات در غزه، ضروری میکند. توسعه همکاریهای اقتصادی و تجاری بین مصر و ایران یکی دیگر از ابعاد کلیدی است که به دلیل تیرگی روابط در گذشته با محدودیت مواجه شده است. جنبه اقتصادی برای رژیم السیسی که در حال حاضر با یک بحران اقتصادی شدید، تورم بالا و افزایش بدهی خارجی مواجه شده، دارای اهمیت حیاتی است. احیای روابط بین قاهره و تهران هجوم گردشگران ایرانی به مصر را تسهیل میکند و بهطور بالقوه به ورود ارز به مصر کمک میکند. علاوه بر این، مصر از گسترش صادرات کالاهای خود به بازار ایران سود زیادی خواهد برد.
از طرف دیگر برای تهران نیز عادیسازی روابط با مصر دارای مزایای بسیار زیادی است. اولاً، تلاشهای ایالات متحده و اسرائیل برای منزوی کردن ایران را خنثی میکند. تلآویو فعالانه برای ایجاد یک اتحاد منطقهای علیه تهران، با مشارکت برخی از کشورهای حاشیه خلیجفارس، مصر و اردن با هدف کاهش نفوذ منطقهای ایران و انجام حملات نظامی احتمالی به تأسیسات هستهای آن تلاش میکند. بنابراین، همگرایی بین مصر و ایران چالشی مهم برای این تلاشهای اسرائیل ایجاد میکند. ثانیاً، بهبود روابط با مصر، حضور منطقهای ایران را تقویت میکند و از منافع استراتژیک تهران در منطقه عربی محافظت میکند، بهویژه اگر روابط قاهره و تهران عمیقتر شود. این امر همچنین به کاهش تنشهای ایران با کشورهای عرب حوزه خلیجفارس کمک میکند، زیرا مصر به عنوان متحد این کشورها جایگاهی مهم دارد. علاوه بر این، برقراری روابط عادی با مصر راه را برای افزایش همکاریهای اقتصادی و دسترسی به بازار وسیع این کشور که پتانسیل قابلتوجهی برای جذب محصولات ایرانی دارد، هموار میکند. این به نوبه خود منجر به افزایش آورده مالی برای تهران و کمک به کاهش بحران اقتصادی آن میشود.