نگاه خارجی
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
اهمیت کریدور شمال - جنوب
ایران و روسیه روز چهارشنبه یک قرارداد بزرگ راهآهن امضا کردند. این قرارداد برای احداث بخشی از کریدور حملونقل بینالمللی شمال-جنوب است که دو کشور با هند برای رقابت با کانال سوئز توسعه میدهند. قرارداد 6/1میلیارد دلاری برای ساخت یک خط آهن به طول 162کیلومتر (100 مایل) بین شهر رشت در دریای خزر و شهر آستارای ایران در مرز آذربایجان است. مهرداد بذرپاش، وزیر راه ایران، این قرارداد را با ویتالی ساولیف، همتای روس خود طی یک ویدئوکنفرانس امضا کرد. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در این کنفرانس گفت: «این در واقع یک رویداد بزرگ برای منطقه، برای کل زیرساختهای حملونقل جهان، برای کشورهای ما است.» به گزارش تاس، ایران و روسیه بهطور مشترک توسعه این پروژه را تامین خواهند کرد. کریدور بینالمللی حمل و نقل شمال-جنوب یک شبکه ریلی، جادهای و کشتی است که روسیه را به هند متصل میکند. هدف این شبکه افزایش تجارت بین کشورهای منطقه است. روسیه، قزاقستان، ترکمنستان، آذربایجان، ایران و هند بخشی از این کریدور هستند. این مسیر در فاصله بین ایران و روسیه زمینی و در امتداد یک مسیر دریایی به هند میرسد. رسانههای دولتی ایران بارها این کریدور را به عنوان جایگزینی برای کانال سوئز معرفی کردهاند. براساس گزارشها، حمل و نقل در امتداد کریدور بین روسیه و هند از طریق قزاقستان، ترکمنستان و ایران از سال گذشته آغاز شده است. راهآهن رشت - آستارا بخشهای زمینی از پیش موجود این کریدور را به هم متصل میکند و تکمیل آن چهار سال طول میکشد. چرا این کریدور اهمیت دارد؟ ایران و روسیه سالها برای تقویت تجارت از جمله از طریق کریدور حملونقل بینالمللی شمال-جنوب تلاش کردهاند. اخیراً، دو کشور برای دور زدن تحریمهای ایالات متحده تلاش کردهاند سطح تجارت دوجانبه بین خود را ارتقا دهند. فهرستی از تحولات تجاری ایران و روسیه در سال گذشته به این صورت است: در ژوئن سال 2022 ایران و روسیه تفاهمنامهای برای ایجاد مراکز تجاری متقابل در تهران و سنپترزبورگ امضا کردند. در ماه آگوست سال 2022 ایران اعلام کرد که استفاده از واحد پولی خود، ریال و روبل روسیه را برای تجارت دوجانبه آغاز کرده است. این اقدام بخشی از تلاش برای کاهش وابستگی به دلار آمریکا برای تجارت بین تهران و مسکو است. در ژانویه سال 2023، ایران و روسیه قرارداد شبکه پیامرسان مالی بین بانکهای دو کشور را امضا کردند. این اقدام در پاسخ به سیستم پیامرسان مالی بینالمللی سوئیفت صورت گرفت که ذیل تحریمهای غرب و آمریکا، بانکهای دو کشور را از دسترسی به این شبکه محروم کرد. در ماه مه سال 2023، بلاروس و روسیه قراردادی به ارزش 497 میلیون دلار برای واردات خودرو از شرکت سایپا، یکی از دو خودرورساز بزرگ ایرانی امضا کردند. اگر کشورها و نهادی بیشتری وارد گود شود، کریدور حمل و نقل بینالمللی شمال-جنوب میتواند با کانال سوئز رقابت کند، اگرچه این روند، یک روند بسیار دشوار و رقابتی خواهد بود. کانال سوئز در حال حاضر حدود 12 درصد تجارت جهانی را تشکیل میدهد. کریدور حملونقل بینالمللی شمال - جنوب در شهریورماه ۱۳۷۹هجریشمسی در سنپترزبورگ به امضای وزیران حملونقل سه کشور ایران، هند و روسیه رسید. راهگذر شمال - جنوب (NOSTRAC) در سال ۱۹۹۳میلادی متعاقب برگزاری اجلاس کمیسیون اروپا وزیران حملونقل کشورهای عضو، علاوهبر راهگذرهای شمالی، مرکزی و جنوبی شاهراه ترانزیتی موسوم به راهگذر ترانزیتی شمال - جنوب (NOSTRAC) را معرفی کرده و به تصویب رساندند. در خردادماه ۱۴۰۱ نخستین محموله ترانزیت چندوجهی از مبدأ روسیه به مقصد هند از طریق ایران ارسال و کریدور شمال-جنوب بعد از سالها مذاکره و رایزنی فعال شد. روابط ایران و روسیه در حوزه نظامی نیز تقویت شده است. دریاسالار نیکلای یومنوف، فرمانده نیروی دریایی روسیه برای گفتوگو با همتای ایرانی خود، شهرام ایرانی، به ایران سفر کرد. همچنین سفر حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران به مسکو در ماه مارس برای گفتوگو درباره همکاریهای نظامی صورت گرفت.