| کد مطلب: ۵۸۴۹

نگاه خارجی

آنچه در این ستون می‌خوانید، دیدگاه‌های رسانه‌‌های خارجی است که صرفا جهت اطلاع‌رسانی منتشر می‌شود و این دیدگاه‌ها موضع روزنامه «هم‌میهن» نیست.

نگاه خارجی

آنچه در این ستون می‌خوانید، دیدگاه‌های رسانه‌‌های خارجی است که صرفا جهت اطلاع‌رسانی منتشر می‌شود و این دیدگاه‌ها موضع روزنامه «هم‌میهن» نیست.

aljazeera

مدیریت شرایط بحرانی برجام

پنج سال پیش دونالد ترامپ، رئیس‏جمهور آمریکا، فرمان اجرایی را در مقابل دوربین‏های کاخ سفید به نمایش گذاشت که ذیل آن، خروج یکجانبه آمریکا از توافق هسته‏ای سال 2015 با ایران را امضا کرده بود. با وجود سال‏ها تلاش و پس از فرازونشیب‏های فراوان، توافق مهمی که به‌طور رسمی به‌عنوان برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) شناخته می‏شود، هنوز احیا نشده است. تحریم‏های متعدد دولت ترامپ علیه نهادها و مؤسسات ایرانی، که با هدف ایجاد مشکل برای جانشینش جو بایدن در بازگشت به برجام انجام شد، مانع احیای این توافق شد. رئیس‏جمهور وقت ایالات متحده استدلال کرده بود که این توافق به اندازه کافی برای بازدارندگی دائمی تهران از دستیابی به سلاح هسته‌ای کارساز نیست. ترامپ از اینکه یکی از مهم‏ترین دستاوردهای سیاست خارجی سلف خود باراک اوباما را لغو کرد، خوشحال بود. دولت او ده‏ها شرط را برای مذاکره مجدد درباره توافقی که برای واشنگتن مطلوب‏تر بود تعیین کرد، که این شرط‏ها عملاً به تسلیم سیاسی کامل ایران می‏انجامید. جای تعجب نیست که آیت‏الله علی خامنه‏ای، رهبر ایران، راه «مقاومت» را در رویارویی با ترامپ انتخاب کرد. البته سیاست موسوم به «فشار حداکثری» دولت ترامپ که شامل اعمال شدیدترین تحریم‏ها علیه ایران می‏شود، از آن زمان به‏طور چشمگیری بر اقتصاد ایران تأثیر گذاشته است. دولت بایدن به‌رغم اینکه در ابتدا از این سیاست‏ها انتقاد کرد اما در عمل همان‏ها را دنبال کرد. تورم سرسام‌آور همچنان طبقه متوسط ایرانی را تحت فشار قرار داده و ارزش پول ملی در مسیر نزولی قرار گرفته است. ترور سردار سرلشکر قاسم سلیمانی توسط آمریکا در عراق در اوایل سال 2020 تنش‏ها را به اوج جدیدی رساند و تهران و واشنگتن در آستانه جنگ قرار گرفتند. اخیراً، ایران طی دو هفته گذشته دو نفتکش را در تنگه هرمز و خلیج عمان توقیف کرد که رسانه‏های غربی گفتند که در واکنش به توقیف نفتکش حامل نفت ایران توسط آمریکا صورت گرفت. در همین حال، سیدابراهیم رئیسی هفته گذشته اولین سفر یک رئیس‏جمهور ایران به سوریه را پس از 13 سال انجام داد که رسانه‏های دولتی ایران آن را «پیروزی استراتژیک» برای ایران در مواجهه با شکست‏های آمریکا توصیف کردند. از زمان آغاز به کار، اسرائیل بزرگترین دشمن برجام بوده و پیوسته با واشنگتن لابی می‏کند تا این توافق را نابود کند. بنیامین نتانیاهو، ترامپ را پس از خروج از توافق ستایش کرد و تل‌آویو بارها علیه تلاش‏های دیگر امضاکنندگان توافق - یعنی چین، روسیه، فرانسه، آلمان و بریتانیا - برای احیای توافق از طریق مذاکراتی که اکنون متوقف شده است، مخالفت کرده است. اسرائیل همچنین هشدار داده است که برای جلوگیری از دستیابی به سلاح هسته‌ای، به ایران حمله خواهد کرد و جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی بایدن، هفته گذشته گفت که رئیس‏جمهور آمریکا مایل است در صورت لزوم «آزادی اقدام اسرائیل» را به رسمیت بشناسد. این اظهارنظر باعث خشم تهران شد و علی شمخانی، رئیس امنیت را برانگیخت تا این موضع را به‌معنای پذیرش مسئولیت حملات اسرائیل به تأسیسات و دانشمندان هسته‏ای ایران بداند. در سایر نقاط خاورمیانه، بسیاری از کشورهای عربی به رهبری عربستان سعودی نیز با ابراز نگرانی از برنامه هسته‏ای تهران و حمایتش از نیروهای نیابتی در سراسر منطقه، ترامپ را تشویق کردند. اما از آنجایی که تهران نیز فشارها را افزایش داد و آمریکا به‌تدریج نقش خود را در منطقه کاهش داد، رهبران عرب نیاز به تغییر را تشخیص دادند. حمله سال 2019 به تأسیسات نفتی عربستان توسط حوثی‏های یمن، و متعاقب آن عدم واکنش واشنگتن، نقطه عطفی برای کشورهای عرب به نظر می‏رسد. پس از دو سال گفت‌وگوی مستقیم، ایران و عربستان سعودی در ماه مارس توافق کردند تا روابط دیپلماتیک خود را در توافقی با میانجیگری چین از سر بگیرند و انتظار می‏رود سفارتخانه‏ها در این هفته بازگشایی شوند. حداقل در حال حاضر، به نظر می‏رسد ذینفعان برجام از حفظ وضعیت موجود به موازات مدیریت تنش‏ها رضایت دارند. با این حال، سرنوشت این توافق، نویدبخش ایجاد تقابل‏های بیشتری بین تهران و غرب در ماه‏های آینده است. طبق گزارش‏ها، طرف‏های غربی قبلاً به ایران هشدار داده‏اند که اگر غنی‏سازی اورانیوم خود را تا حدی افزایش دهد که می‏تواند به‌طور بالقوه برای تولید بمب مورد استفاده قرار گیرد، آنها مجبور خواهند شد تا مکانیسم موسوم به «ماشه» را فعال کنند که به‌طور خودکار تحریم‏ها علیه ایران را باز می‏گرداند.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید

مطالب ویژه
دیدگاه

ویژه دیپلماسی
  • مهمترین سوال در این مورد این است که آیا ترامپ بعد از یک شکست تحقیرآمیز انتخاباتی در سیاست داخلی، هاضمه قبول یک شکست…

  • در سال ۱۹۹۱، عراق بابت حملات ائتلاف به خاک خود هیچ غرامتی دریافت نکرد؛ زیرا دولت متجاوز نمی‌تواند بابت پیامدهای تجاوز…

  • وقتی واژه‌هایی چون "تسلیم" در جنگی که جز از طریق یک معاملهٔ متوازن پایان آن متصور نیست، به وسط کشیده می‌شود، یعنی قرار…

پربازدیدترین
آخرین اخبار