نگاه خارجی
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
تأثیر روابط ریاض و ایران بر منطقه
عربستان سعودی و ایران توافق کردهاند که ترتیبات بازگشایی نمایندگیهای دیپلماتیک خود در تهران و ریاض را پیگیری کرده و درباره ازسرگیری پروازهای بین دو کشور گفتوگو کنند. دو قدرت در 10 مارس توافق کردند تا روابط خود را در یک توافق مهم با میانجیگری چین از سر بگیرند. اما این دو قدرت پیشرو مسلمان شیعه و سنی در خاورمیانه سالها با یکدیگر اختلاف داشتند و در جنگهای نیابتی در چندین کشور در منطقه از طرفهای مقابل حمایت میکردند. عربستان سعودی و ایران پس از شروع جنگ سوریه در سال 2011 با یکدیگر به رقابت پرداختند. ایران از بشار اسد، رئیسجمهور سوریه حمایت کرد و به او برای مبارزه با گروههای شورشی کمک کرد؛ درحالیکه عربستان سعودی از نیروهای مخالف که برای سرنگونی اسد میجنگیدند، حمایت کرد. ازآنجاییکه حمایت ایران به اسد کمک کرد تا روند را تغییر دهد، حمایت عربستان از مخالفان مسلح و سیاسی کاهش یافته است و اکنون مذاکراتی بین عربستان سعودی و سوریه برای احیای روابط وجود دارد. توافق عربستان و ایران در حالی صورت میگیرد که یخ انزوای سوریه از جهان عرب در حال آب شدن است. عربستان گفته است که تعامل بیشتر حتی میتواند به بازگشت سوریه به اتحادیه عرب منجر شود. در لبنان نیز رقابت بین ایران و عربستان سعودی تأثیر مخربی بر ثبات لبنان داشته است. روابط بین لبنان و عربستان سعودی - که سالها از نخستوزیران سنی لبنان حمایت میکرد - بهویژه پس از انتخاب میشل عون، رئیسجمهور لبنان در سال 2016، که با حزبالله تحت حمایت ایران متحد است، تیره شد. در نوامبر 2017، سعد حریری، نخستوزیر لبنان درحالیکه در ریاض پایتخت عربستان بود، بهطور غیرمنتظرهای استعفا داد. حریری مداخله ایران و متحد لبنانی آن، جنبش حزبالله، را عامل تصمیم خود برای استعفا دانست و افزود که از یک سوءقصد بیم دارد. اگرچه حریری بعداً استعفای خود را پس گرفت، اما این اقدام لبنان را وارد یک بحران سیاسی کرد که بخشی از تلاش عربستان برای مقابله با نفوذ ایران در این کشور تلقی میشود. ریاض که زمانی میلیاردها دلار در کشور سرمایهگذاری و اقتصاد گردشگری لوکس خود را تقویت کرد، با رشد اقتصادی لبنان از حمایت خود جلوگیری کرد. نفوذ ایران در عراق قابلانکار نیست. ایران بهعنوان تأثیرگذارترین بازیگر منطقهای در قرن بیستویکم در عراق ظاهر شده است و خلأ ایجادشده پس از سقوط رژیم صدام در سال 2003 را پر کرده است. تعدادی از احزاب سیاسی عراق روابطی با ایران دارند و برخی از سیاستمدارانی که عراق را در دوران پس از صدام رهبری کردهاند مدتی را در ایران گذراندهاند. ایران همچنین گروههای شبهنظامی همسو با احزاب سیاسی شیعه را تأمین مالی و آموزش داده است، که برخی از آنها بهعنوان بخشی از نیروهای بسیج مردمی، برای مبارزه با داعش تأسیس شدهاند. در ماه مارس سال 2015، یک ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی - با حمایت ایالاتمتحده - بهمنظور مبارزه با حوثیها، احیای دولت عبدربه منصور هادی، رئیسجمهور یمن، و معکوس کردن آنچه به گفته آنها نفوذ فزاینده ایران در منطقه است، در یمن مداخله نظامی کرد. جنبش حوثیهای تحت حمایت ایران که عمدتاً شیعیان زیدی از شمال یمن هستند، با دولت هادی مخالفت کردند. پس از تصرف مناطق شمالی یمن در اوایل سال 2014، به تیتر خبرهای بینالمللی تبدیل شد. بعداً برای تصرف صنعا پایتخت به سمت جنوب حرکت کردند و در نهایت هادی را مجبور کردند از کاخ ریاستجمهوری خود در عدن به مقصد عربستان سعودی فرار کند. سالها مذاکرات صلح با میانجیگری سازمان ملل متحد نتوانسته است یمن را از بنبست خارج کند. بر اساس برنامه جهانی غذا، تا سال 2022، 14میلیون و 500هزار نفر از 30 میلیون نفر جمعیت کشور فاقد غذای کافی بودند. نزدیک به نیمی از کودکان زیر پنج سال کشور با سوءتغذیه مزمن مواجه هستند. علاوه بر این، حداقل چهار میلیون نفر در طول هفت سال جنگ آواره شدهاند.