نگاه خارجی
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
توقف تحریم در برابر توقف هستهای
وبسایت اکسیوس نوشت: به گفته 10 مقام اسرائیلی، دیپلماتهای غربی و کارشناسان آمریکایی، دولت بایدن در هفتههای اخیر با شرکای اروپایی و اسرائیلیاش درباره پیشنهادی برای توافق موقت با ایران گفتوگو کرده است. این طرح شامل لغو برخی از تحریمها در ازای محدود کردن بخشهایی از برنامه هستهای ایران میشود. این مسئله از این جهت اهمیت دارد که رویکرد جدید دولت بایدن نشان داده که ایالات متحده چقدر نگران پیشرفتهای اخیر در برنامه هستهای ایران است. ایالاتمتحده پیگیری دیپلماسی برای رسیدن به توافق برای بازگشت به توافق هستهای 2015 را رد نکرده است، اما سال گذشته بهدلیل کمک نظامی ایران به روسیه و اعتراضات ضددولتی در ایران، دیپلماسی از دستور کار دولت بایدن خارج شد. بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی از اواخر فوریه، ایران 87.5 کیلوگرم اورانیوم 60 درصد غنیشده جمعآوری کرده است. کارشناسان میگویند که اگر این اورانیوم تا درجه تسلیحات 90 درصد غنی شود، برای تولید حداقل یک بمب هستهای کافی است. مقامات اسرائیلی اخیراً به دولت بایدن و چندین کشور اروپایی گفتهاند که در صورت غنیسازی اورانیوم بالای 60 درصد، ایران وارد قلمرو خطرناکی خواهد شد که میتواند باعث حمله نظامی اسرائیل شود. به گفته 10 منبع، دولت بایدن در ژانویه بحث درباره رویکرد جدید را آغاز کرد و در ماه فوریه به اسرائیل و سه کشور اروپایی - فرانسه، آلمان و بریتانیا - در مورد آن اطلاعرسانی کرد. به گفته چهار تن از مقامات اسرائیلی، دیپلماتهای غربی و کارشناسان آمریکایی، پیشنهاد مورد بحث شامل لغو برخی از تحریمها در صورتی است که ایران برخی از فعالیتهای هستهای خود را متوقف کند. توقف غنیسازی اورانیوم با خلوص 60 درصد یکی از مهمترین بخشهای این توافق خواهد بود. یک مقام اسرائیلی و یک دیپلمات غربی گفتند که ایرانیها از مذاکرات ایالات متحده آگاه هستند اما تاکنون این ایده را رد کردهاند. وزارت امور خارجه ایران به درخواست اکسیوس برای اظهارنظر پاسخی نداد. این رویکرد مشابه رویکردی است که توسط جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید و بیل برنز، رئیس سیا، از اعضای ارشد دولت اوباما در سال 2013، پیگیری شد. در آن زمان ایران و قدرتهای جهانی برنامه اقدام مشترک (JPOA) را در سال 2013 امضا کردند. این رویکرد عبارت است از توقف کوتاهمدت بخشهایی از برنامه هستهای ایران در ازای کاهش جزئی تحریمها. در آن زمان توافق موقت اولیه برای یک دوره ششماهه بود و چندینبار تا دستیابی به توافق کامل هستهای در جولای 2015 تمدید شد. سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید گفت که پرزیدنت بایدن «کاملا متعهد به تضمین این مسئله است که ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند، و ما همچنان معتقدیم که دیپلماسی بهترین راه برای رسیدن به این هدف است.» این سخنگو افزود که دولت با هماهنگی کامل با شرکا و متحدان خود از جمله اسرائیل برای پیگیری همه گزینهها و موارد احتمالی آماده میشود. اما کاخ سفید «در مورد شایعات دست دوم در مورد گفتوگوهای دیپلماتیک اظهارنظر نخواهد کرد، و هشدار میدهد که تقریباً همه این شایعات نادرست هستند.» به گفته سه مقام اسرائیلی و دیپلماتهای غربی، مقامات ایرانی تاکنون رویکرد جدید را رد کردهاند و گفتهاند که این رویکرد قبلاً کارساز نبوده و آنها خواهان توافقی نیستند که چیزی کمتر از توافق هستهای 2015 باشد. اندکی پس از روی کار آمدن دولت بایدن در سال 2021، ایالات متحده و ایران تلاش کردند تا با میانجیگری اتحادیه اروپا به یک توافق موقت با ایران برسند، اما طرفین نتوانستند به توافق برسند و تصمیم گرفتند برای بازگشت کامل به سال 2015 تلاش کنند. توافق بر سر بازگشت به توافق هستهای 2015 تقریباً در سپتامبر گذشته حاصل شد، اما ایران در آخرین لحظه پس از رد درخواست کشورهای غربی و تعطیل کردن روند تحقیقات آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مورد سایتهای هستهای اعلامنشده، آن را نپذیرفت.