نگاه خارجی
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
توپ در زمین اروپا
قدرتهای غربی پس از تحرک ناگهانی تهران مبنی بر اینکه پیشرفتهایی برای برداشتن آخرین موانع باقیمانده بر سر احیای برجام رفع شده، ممکن است با یک معضل بالقوه مواجه شوند.
مشکل این است که احیای توافق هستهای سال 2015، لغو بالقوه تحریمها و باز کردن راه ایران برای کسب میلیاردها دلار صادرات نفت، از سوی برخی از مخالفان و بهخصوص معترضان سهماهه اخیر به خیانت تعبیر خواهد شد و همچنین اولویتهای واشنگتن در خصوص اوکراین را نیز به چالش میکشد. غرب ایران را به ارسال صدها هواپیمای بدون سرنشین به روسیه متهم کرده و از سازمان ملل خواسته است تا بررسی کند آیا این عرضه، نقض تعهدات ایران براساس قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد است یا خیر. اما مذاکرهکنندگان اتحادیه اروپا با ایران تاکید کردهاند که مهار برنامه هستهای ایران باید جدا از سایر مسائل ایران، از جمله تسلیح روسیه و اعتراضات داخلی، مورد بررسی قرار گیرد.
کمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی ایران اخیرا گفته:«تنها مانع باقیمانده بر سر توافق هستهای حلوفصل مناقشه طولانیمدت ایران و آژانس بر سر منشاء ذرات هستهای است.» او یکی از معدود مقامات ایرانی است که ادعا میکند همه مسائل دیگر بین ایالات متحده و ایران بر سر احیای توافق حل شده است. همزمان بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به رهبری ماسیمو آپارو، معاون مدیرکل پادمانها، پس از توقفی چندماهه، به تهران سفر کردند تا با محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران دیدار کنند. حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران، این سفر را «مثبت و آیندهنگر» توصیف کرد و این تصور کلی را ایجاد کرد که بخشهایی از حکومت ایران خواهان توافق هستند. او گفت که نشست اخیر با جوزپ بورل، مسئول روابط خارجی اتحادیه اروپا در اردن، فرصتی برای «تکمیل گفتوگوها» ایجاد کرد. بازرسان سازمان ملل بدون هیچ اظهارنظری در مورد مذاکرات خود با تهران، ایران را ترک کردند، اما با توجه به سابقه طولانی تلاشهای ناموفق برای استخراج توضیحات قابلقبول ایران در مورد ذرات هستهای، انتظارات پایین بود. برخی در دستگاه دیپلماسی ایران واقعاً معتقدند که ابراهیم
رئیسی، رئیسجمهور ایران نیاز به احیای توافق دارد و اگر این کار را نکند، با راندن ایران منزوی به آغوش مسکو مرتکب اشتباهی تاریخی شده است.
فشارهای اقتصادی بر ایران برای دستیابی به توافق افزایش یافته است. از زمان شروع اعتراضات، ارزش ریال ایران در برابر دلار نزدیک به 20درصد کاهش یافته است. اروپا مصمم است امیدهای خود را برای نجات توافق هستهای از دست ندهد، بر این اساس که اگر ایران غنیسازی تا 90 درصد را آغاز کند، اورانیوم غنیشده کافی برای ساخت بمب خواهد داشت، حتی اگر کلاهک موشکی در اختیار نداشته باشد. بورل هفته گذشته گفت: «بهرغم این واقعیت که توافق هستهای در بنبست باقی مانده است و تشدید برنامه هستهای ایران نگرانکننده است، ما باید تا حد امکان به تعامل برای احیای این توافق ادامه دهیم. من همچنان معتقدم که باید تحریمهای حقوق بشر و ارائه تسلیحات به روسیه را از برنامه هستهای که تشدید آن نگرانکننده است، جدا کنیم.» شورای آژانس بینالمللی انرژی اتمی در 11 نوامبر قطعنامهای را تصویب کرده بود که میگوید همکاری ایران با این شورا بر سر منبع ذرات هستهای ضروری است.
سه سایتی که ایران درباره آنها «پاسخ قانعکننده» به آژانس نداده است در ورامین و تورقوزآباد در نزدیکی تهران و مریوان در استان کردستان قرار دارند. ایران گفته که این ذرات ممکن است از خارج آمده باشند. آژانس بینالمللی انرژی اتمی تخمین زد که ایران از 21 اوت تاکنون 6.7 کیلوگرم ذخایر اورانیوم غنیشده خود را به اورانیوم با غنای 60 درصد تبدیل کرده است. ایران از آژانس بینالمللی انرژی اتمی میخواهد تا قبل از امضای مجدد توافق هستهای، موضوع تحقیقات درباره این سه سایت را برای همیشه حل کند.