نگاه خارجی
احیای برجام شدنی است
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
احیای برجام شدنی است
سیدحسین موسویان، دیپلمات پیشین ایرانی در گفتوگو با شبکه تلویزیونی سیانان درباره تحولات اخیر در ایران به سوالات کریستین امانپور مجری این شبکه پاسخ داد.
وضعیت داخلی ایران چگونه است. آیا برخوردهای فعلی دولت ایران با خواستههای مردم جواب میدهد؟
در مورد ناآرامیهای فعلی داخلی در ایران، ما با دو برداشت مواجه هستیم. یک برداشت عمق نارضایتیهای مردم را دستکم میگیرد و برداشت دیگر هم در مورد تظاهرات و ناآرامیها غلو میکند. اپوزیسیون و برخی از دولتها و رسانههای غربی معتقدند که این فقط یک تظاهرات نیست، بلکه یک انقلاب است و نظام جمهوری اسلامی در آستانه سقوط است. به نظر من این یک تحلیل و برداشت غلط بر پایه تحلیل و درک غلط و محاسبات اشتباه است، چون تظاهرات و ناآرامیهای جاری به سقوط نظام منجر نخواهد شد. برداشت دوم، اعتقاد و دیدگاه دولت ایران مبنی بر این است که این ناآرامیها طراحی آمریکا و اسرائیل برای ایجاد بیثباتی و تجزیه ایران است. اما یک واقعیت مهم دیگر هم وجود دارد که نباید دستکم گرفت و آن اینکه مردم نسبت به اوضاع بد اقتصادی ناراضی و ناراحت هستند. تورم، فساد و بیکاری در ایران از مشکلات جدی است. علاوه بر آن مردم توقع شرایط اجتماعی بهتری دارند. مردم مایلند که تنشهای روابط خارجی خاتمه یابد. از این رو معتقدم حاکمیت ایران برای تامین رضایتمندی مردم، نیازمند تغییرات اساسی در سیاستهای اقتصادی، اجتماعی و روابط خارجی است.
درحالیکه خیلیها معتقدند سقوط صورت میگیرد، اما شما معتقدید تظاهرات فعلی منجر به سقوط رژیم نمیشود، دلیل شما چیست؟
تظاهرات و ناآرامیها در دو سه سال گذشته، در دوران آقای احمدینژاد و حتی در دوران آقای خاتمی هم وجود داشت. در انتخابات ۸۸ حدود سه میلیون نفر در اعتراض به خیابانهای تهران آمدند و تحلیل رسانههای غربی هم این بود که حکومت سقوط میکند، اما دیدید که این تحلیل غلط از آب درآمد. از این رو باید دو واقعیت را پذیرفت: واقعیت اول این است که نهادهای نظامی و امنیتی ایران قوی و بر شرایط فعلی کشور مسلط هستند و مشکل ناآرامیها را حل میکنند. واقعیت دوم اینکه بخشی از مردم از وضع جاری زندگیشان ناراضی هستند. پس ادامه این شرایط هم نمیتواند پایدار باشد و حاکمیت باید اقدامات اساسی برای حل مشکلات کشور انجام دهد تا اوضاع مردم و کشور بهبود یابد.
خیلی از مردم ایران میخواهند توافق هستهای احیاء شود تا تحریمها برداشته شود. اما خیلیها معتقدند این توافق نباید احیاء شود. هیلاری کلینتون گفته است: «به نظر من در هیچ موردی نباید با دولت ایران مذاکره شود، درحالیکه در ایران اعتراضات در جریان است؛ توافق هستهای نباید احیاء شود و باید فشارها روی دولت ایران افزایش یابد.» اگر توافق احیاء نشود، چه شرایطی در امنیت جهانی ایجاد میشود؟
من با نظر خانم هیلاری کلینتون مخالف هستم. در حقیقت بعد از انقلاب ۱۹۷۹، بین ایران و غرب همیشه اختلاف در مورد حقوق بشر، سلاحهای کشتار جمعی، تروریسم و پروسه صلح وجود داشته است. اما دیدید که در دوران اوباما، او تصمیم گرفت راجع به یک مورد هستهای با ایران مستقیم مذاکره کند. مذاکرات هم به نتیجه رسید و برجام که جامعترین سند تاریخ هستهای است، امضاء شد. بعد از توافق ایران بهمدت سه سال کامل به تعهداتش عمل کرد و این آقای ترامپ رئیسجمهور آمریکا بود که از برجام خارج شد و تعهدات آمریکا را زیر پا گذاشت. پس گفتوگو با ایران لازم است. دو نکته را همه پذیرفتهاند که آمریکا و قدرتهای جهانی و کشورهای منطقه نمیخواهند ایران به بمب هستهای دست یابد و دیگری اینکه، آمریکا و قدرتهای جهانی و جامعه جهانی هم نمیخواهند جنگ جدیدی علیه ایران به راه افتد، زیرا حمله نظامی به ایران عواقبی بسیار فاجعهبارتر از حمله آمریکا به عراق و افغانستان خواهد داشت. از این رو با توجه به اینکه خواست جامعه جهانی «نه بمب و نه جنگ» است، بهترین آلترناتیو، احیاء توافق هستهای است و این کار هم شدنی است.