نگاه خارجی
روزنامه هممیهن ، منتشر کننده آخرین و بروزترین اخبار داخلی و خارجی.
آنچه در این ستون میخوانید، دیدگاههای رسانههای خارجی است که صرفا جهت اطلاعرسانی منتشر میشود و این دیدگاهها موضع روزنامه «هممیهن» نیست.
نوید از سرگیری دعوای آمریکا و اسرائیل بر سر ایران
دیوید سنگر در نیویورک تایمز نوشته است: روز پنجشنبه، نتانیاهو بازگشت خود به قدرت را جشن گرفت و یکبار دیگر نخست وزیر اسرائیل خواهد شد. بهزودی سران اسرائیل و آمریکا بار دیگر بر سر مسائلی که مدتهاست روابط آنها را تیره کرده، با یکدیگر درگیر خواهند شد. دنیس راس، مذاکرهکننده سابق خاورمیانه که اصولا در سفرهای جو بایدن در زمان معاونت رئیسجمهور به اسرائیل او را همراهی میکرد، در مصاحبهای خاطرنشان کرده «دیدگاه بیبی (استم مستعار بنیامین نتانیاهو) نسبت به بایدن با دیدگاه او نسبت به اوباما متفاوت است. بیبی به این نتیجه رسیده بود که اوباما قصد دارد او را دور بزند و اوباما هم متقاعد شده بود که بیبی با جمهوریخواهان برای تضعیف او همکاری میکند.»
دنیس راس، مشاور دیپلماسی خاورمیانه در شورای امنیت ملی در دوره ریاستجمهوری اوباما، گفته: «در همان زمان بیبی، بایدن را فردی میدانست که با او مخالف است، اما قلب و احساساتش با اسرائیل است.»
لازم به ذکر است که اختلافنظرها پابرجاست. رئیسجمهور آمریکا از تشکیل کشور فلسطینی برای حلوفصل درگیری چنددههای با اسرائیل حمایت میکند. ایدهای که نتانیاهو آن را قبول ندارد. نخستوزیر اسرائیل توافق هستهای 2015 ایران را فاجعهای برای اسرائیل و منطقه میداند. بایدن معتقد است که این بهترین راه برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است. این دو مرد سالها بر سر ساخت شهرکهای اسرائیلی در خاک فلسطین با هم اختلاف داشتند. اما 16 ماه پس از برکناری نتانیاهو و سپس بازگشت او به قدرت، جهان تغییر کرده است. به نظر میرسد ایران که درگیر اعتراضات داخلی است، علاقهای به بازگشت به توافق هستهای که ترامپ با رضایت نتانیاهو در سال 2018 از آن خارج شده بود، ندارد. در عین حال، ایران از حمله ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه به اوکراین حمایت میکند و هواپیماهای بدون سرنشین و موشکهایش را برای استفاده در میدان نبرد به روسیه میفروشد. از طرفی یکی از منابع همیشگی تنش بین آمریکا و اسرائیل، یعنی آینده یک کشور فلسطینی، تا حدی به دلیل اختلافات درونرهبری فلسطینیها، این روزها در دستور کار نیست. در چهار سال ریاستجمهوری ترامپ، هرگز اقدامات خرابکارانه و ترورهای نتانیاهو در ایران یا امتناع او از پیگیری راهحل دو کشور توسط آمریکا به چالش کشیده نشد. به گفته مقامات سابق، بیش از یک دهه پیش، این بایدن بود که در جلسهای با نتانیاهو، درباره خرابکاری رایانهای علیه نیروگاه هستهای نطنز ایران اعتراض کرد و گفت، اقدام اسرائیل عجولانه بوده است. بایدن نسبت به تاثیر ترور دانشمندان هستهای ایران توسط اسرائیل بر تضعیف تلاشها برای دستیابی به یک توافق دیپلماتیک هم انتقاد کرده است.
با این حال بایدن از آن زمان بهرغم اختلافهای سیاسی، اغلب با محبت از نتانیاهو صحبت میکند و یک بار تعریف میکرد که به او عکسی داده که زیرش نوشته، «بیبی، من با حرفهای بیخودی که میزنی موافق نیستم، اما دوستت دارم.»
راس میگوید: «بایدن وابستگی غریزی به اسرائیل دارد.» به گفته راس، پس از اینکه نتانیاهو در سال 1996 به نخستوزیری رسید و سه سال بعد این سمت را از دست داد، بایدن تنها سیاستمدار آمریکایی بود که پس از شکست در انتخابات برای او نامه نوشت.
اما زمانهایی هم وجود داشته که اختلافات آشکار شده است. سال 2015، بایدن از شرکت در سخنرانی نتانیاهو در کنگره که به دعوت جانبونر، رئیس جمهوریخواه مجلس نمایندگان، برای اعلام مخالفت اسرائیل با توافق هستهای ایران، بدون اطلاع کاخ سفید انجام گرفت، خودداری کرد. بایدن بهعنوان رئیسجمهور، همه تلاشاش را برای بازگشت به توافقی کرد که ترامپ از آن خارج شده بود. او زمانی که نتانیاهو از نظر سیاسی ضعیف بود، این سیاست را به پیش برد. اما حتی در آن زمان هم بایدن قول داد که در کنار اسرائیل بایستد.