| کد مطلب: ۱۳۵۷

آزادی با هفت میلیارد دلار

بررسی پرونده سیامک و باقر نمازیسیاست جدید آمریکا در قبال زندانیان آمریکایی در ایران و ونزوئلا عملیاتی شد

آزادی با هفت میلیارد دلار

بررسی پرونده سیامک و باقر نمازیسیاست جدید آمریکا در قبال زندانیان آمریکایی در ایران و ونزوئلا عملیاتی شد

گروه دیپلماسی: در شرایطی که با وقوع برخی تحولات داخلی در ایران، چشم‌انداز هرگونه تعامل میان ایران و آمریکا بسیار تیره و تار شده، روز گذشته اعلام شد که دو کشور توافق مبادله زندانی میان یکدیگر را نهایی و اجرا کرده‌اند.

شنبه‌شب، سخنگوی سازمان ملل از آزادی سیامک نمازی خبر داد و اعلام کرد که باقر نمازی نیز برای معالجه از ایران خارج شده است. سخنگوی سازمان ملل در گفت‌وگو با رویترز مدعی شده است: «ایران به باقر نمازی اجازه داده تا برای معالجه به خارج از کشور برود. سیامک نمازی نیز از بازداشت آزاد شده است.» وی تاکید کرد: «ما به تعامل با مقامات ایرانی ادامه خواهیم داد.» سیامک و باقر نمازی چند سال پیش به اتهام جاسوسی و همکاری با دولت آمریکا هرکدام به ۱۰ سال حبس محکوم شده بودند. مقامات آمریکایی نیز اعلام کردند که هفت آمریکایی که سال‌ها در ونزوئلا زندانی بودند، روز شنبه پس از موافقت جو بایدن با عفو دو برادرزاده کیلیا فلورس، بانوی اول ونزوئلا، در راه بازگشت به خانه هستند. این افراد در سال 2017 به اتهام توطئه برای قاچاق کوکائین به ایالات متحده به 18 سال زندان محکوم شده بودند. همزمان، ایران نیز روز شنبه سیامک نمازی، تاجر 51 ساله دوتابعیتی ایرانی-آمریکایی را که از سال 2015 در زندان بود، با مرخصی موقت آزاد کرد و ممنوعیت سفر پدرش، باقر نمازی، 85 ساله را لغو کرد. قرار است در ازای این اقدام ایران، بخشی از پول‌های بلوکه‌شده ایران آزاد شود.

به این ترتیب از نقطه‌نظر آمریکایی‌ها، این آزادی زندانیان آمریکایی در ونزوئلا و ایران، یکی از بزرگ‌ترین آزادی‌های دسته‌جمعی آمریکایی‌هایی بود که در خارج از کشور بازداشت شده‌اند، هرچند یکی از مقامات آمریکایی گفت که هم‌زمانی این دو اقدام، تصادفی بوده است. هنوز جزئیات کامل روندی که به آزادی باقر و سیامک نمازی منجرشده، منتشر نشده است. جرد گنسر، وکیل نمازی‌ها در گفت‌وگویی با نیویورک‌تایمز گفته:«ما سال‌هاست بر روی مرخصی آنها کار می‌کنیم، آنها پس از گذراندن بیش از نیمی از دوره محکومیت خود، واجد شرایط مرخصی خواهند بود. این مدت طولانی بوده است. ما هنوز آنجا نیستیم، تا زمانی که همه نمازی‌ها نتوانند به آمریکا برگردند و کابوس طولانی آنها سرانجام به پایان برسد، کارمان را ادامه می‌دهیم.» گنسر گفت که مرخصی نمازی پسر، اگرچه قابل تمدید است، اما فقط هفت روز ادامه دارد. گنسر گفت: «او هنوز باید بتواند ایران را ترک کند و به ایالات متحده بازگردد. ما امیدواریم و دعا می‌کنیم که این اتفاق به‌زودی رخ دهد، اما هیچ توافقی بین آمریکا و ایران برای آزادی همه گروگان‌های آمریکایی وجود ندارد.»

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز شنبه در بیانیه‌ای گفت: «از اینکه آقای نمازی، یکی از مقامات ارشد سابق یونیسف، پس از درخواست آقای گوترش، اجازه خروج از ایران را برای مداوا در خارج از کشور دریافت کرده است، سپاسگزارم؛ از ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران.» به گفته گنسر، باقر نمازی قرار است روز دوشنبه تحت عمل جراحی قرار گیرد تا انسداد یکی از شریان‌های اصلی مغزش برطرف شود. استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل متحد در بیانیه‌ای گفت: «ما به تعامل با مقامات ایرانی در مورد طیفی از موضوعات مهم از جمله وضعیت منطقه‌ای، توسعه پایدار و ارتقا و حمایت از حقوق بشر ادامه خواهیم داد.» تصمیم ایران برای نشان دادن نرمش در قبال نمازی‌ها درحالی صورت می‌گیرد که اعتراضات مردمی در ایران بیش از دو هفته است که ادامه یافته است. آنطور که نورنیوز، رسانه نزدیک به شورایعالی امنیت ملی گزارش داده، مذاکرات فشرده‌ای با وساطت یکی از کشورهای منطقه درباره آزادسازی هم‌زمان زندانیان ایران و آمریکا و آزادسازی میلیاردها دلار از منابع ارزی مسدودشده ایران، در جریان بوده است. ایران هنوز حساب‌های اعلامی برای انتقال منابع مذکور را بنا بر ملاحظات بانکی نپذیرفته و حساب‌های جدیدی را به این منظور معرفی کرده است. هنوز مشخص نیست که این مبالغ از کدام پول‌های مسدودشده‌ ایران قرار است پرداخت شود. اما برخی گمانه‌زنی‌ها که البته هنوز تائیدنشده از احتمال آزادشدن پول‌های بلوکه‌شده ایران در کره جنوبی خبر می‌دهند. آن‌طور که کاظم غریب‌آبادی، دبیر ستاد حقوق بشر گفته، باقر نمازی به دلیل فرایند درمان و معالجه و دلایل انسان‌دوستانه از کشور خارج شده است. غریب‌آبادی گفت:«باقر نمازی به‌خاطر مسائل پزشکی و درمانی نزدیک به چهار سال است که خارج از زندان و در منزل خود در تهران به سر می‌برد.» معاون امور بین‌الملل قوه قضائیه تصریح کرد: «با توجه به درخواست‌های مطرح برای ادامه معالجه در خارج از کشور، بنابر ملاحظات انسان‌دوستانه روز چهارشنبه گذشته از باقر نمازی رفع ممنوع از خروجی به عمل آمد و هر زمانی که بخواهد، می‌تواند از کشور خارج شود. در همین چارچوب، یک هفته مرخصی نیز به سیامک، فرزند وی داده شده تا بتواند با والدینش دیدار کند.» دبیر ستاد حقوق بشر ابراز امیدواری کرد که زندانیان ایرانی در بند آمریکا هرچه سریع‌تر آزاد شوند.

اخیرا نیز خبرنگار وب‌سایت المانیتور که مصاحبه‌ای با حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران داشته، درباره امکان مبادله زندانیان شامل دوتابعیت‌هایی مثل عماد شرقی، مراد طاهباز و باقر و سیامک نمازی سوال کرد و پرسید، در حال حاضر مذاکرات در این رابطه در چه وضعیتی قرار دارد؟ آیا شما پیش‌بینی می‌کنید بدون توافق هسته‌ای هم بتوانیم در مورد زندانیان توافق کنیم؟ که وی پاسخ داده بود: «ما هیچ ارتباطی بین موضوع انسانی زندانیان و بازداشت‌شدگان با برجام قائل نیستیم؛ لذا برای تبادل زندانیان به عنوان اقدام انسانی آمادگی داریم و به طرف آمریکایی هم گفته‌ایم.» خبرنگار سوال کرد پس برای چه چیزی منتظر هستید و چه چیزی باعث عدم پیشرفت موضوع شده است؟ که وزیر خارجه عنوان کرد: «طرف آمریکایی در این موضوع پاسخ ما را خیلی کُند می‌دهد و نمی‌دانیم چه مشکلاتی طرف آمریکایی دارد، ولی ما هر زمان اعلام آمادگی را از طرف آمریکایی در این زمینه دریافت کنیم، بلافاصله آمادگی خود را اعلام می‌‌کنیم. خوشبین هستم در پرونده تبادل زندانیان و بازداشتی‌ها گام‌های خوبی را برداریم. البته باید دید طرف آمریکایی هم در این موضوع همراهی لازم را خواهد داشت یا نه؟ ما آماده‌ایم بدون ارتباط با برجام. این یک موضوع کاملا انسانی است.» خبرنگار المانیتور خطاب به امیرعبداللهیان گفت، اگر این موضوع انسانی است، اجازه دهید باقر نمازی از ایران خارج شده و معالجه شود؛ که وی پاسخ داد: «آقای نمازی از همه تسهیلات برخوردار است، بهترین امکانات پزشکی به شکل وی.آی.پی در اختیارش هست، حتی بار‌ها امکان دسترسی خانواده‌اش و ملاقات‌های متعدد خانواده و پسرش فراهم شده است؛ لذا در چارچوب تبادل زندانیان و بازداشت‌شدگان ایشان هم می‌تواند مورد تبادل قرار گیرد. این موضوع در دست مقامات قضایی ما است. من خوشبین هستم.»

زندانیان ایرانی و آمریکایی

شماری از شهروندان آمریکا که معمولا دوتابعیتی (ایرانی-آمریکایی) هستند در زندان‌های ایران به سرمی‌برند از جمله سیامک نمازی، شهروند ایرانی-آمریکایی که در اکتبر سال 2016 به اتهام جاسوسی برای ایالات متحده در تهران دستگیر و به 10 سال زندان محکوم شد. پدر او، باقر نمازی هم در سال 2016 که برای پیگیری وضعیت فرزندنش به ایران سفر کرده بود، نیز بازداشت و به 10 سال زندان محکوم شد. مراد طاهباز (ایرانی-آمریکایی) که در پرونده معروف به کنشگران محیط زیست در ایران در ژانویه 2018 به همراه هفت نفر دیگر بازداشت و در نهایت به 10 سال زندان محکوم شد. عماد ادواردشرقی، تاجر 60ساله ایرانی-آمریکایی که در ژانویه 2021 در ایران بازداشت و به 10 سال حبس محکوم شد. لازم به ذکر است چندین نفر دیگر مانند غلامرضا (روبین) شاهینی، کارن وفاداری، ژیو وانگ (تبعه چینی، ساکن ایالات متحده)، مایکل وایت، سعید عابدینی، امیر میرزایی‌حکمتی، جیسون رضاییان و نصرت‌الله خسروی و غیره در سال‌های گذشته در بازداشت و زندانی بودند که پس از مدتی تبادل یا یک‌طرفه آزاد شدند.

زندانیان ایرانی که در آمریکا زندانی هستند عبارتند از سجاد شهیدیان، صراف 35ساله ایرانی که در اکتبر 2020 به اتهام دور زدن تحریم‌های ایران و انتقال پول به 23ماه زندان در آمریکا محکوم شد. مهرداد انصاری، شهروند 40ساله ایرانی که ساکن امارات متحده عربی بود، در مارس 2014 طی عملیاتی توسط پلیس فدرال آمریکا به اتهام خرید قطعات حساس نظامی برای ایران در گرجستان بازداشت و به ایالات متحده مسترد شد. بهزاد پورقناد 68ساله که در نوامبر 2019 به اتهام صادرات الیاف کربن به ایران به 46ماه حبس در آمریکا محکوم شد. او در آلمان دستگیر شده بود.

احمدرضا محمدی‌دوستدار، 41 ساله که در تابستان 2018 به اتهام جاسوسی برای ایران به 38ماه زندان محکوم شد. میلاد کلانتری، 35 ساله که در اکتبر 2016 به اتهام همکاری سایبری و بانکی با ایران، به 10سال زندان محکوم شد. منصور ارباب‌سیر شهروند 67ساله ایرانی-آمریکایی که در سال 2013 به اتهام تلاش برای ترور سفیر وقت عربستان سعودی در آمریکا به 25 سال حبس محکوم شد. علی صدرهاشمی‌نژاد، 42 ساله که در ماه مارس سال 2020 به اتهام پولشویی و ارسال پول به ایران بازداشت و زندانی شد. بهرام کریمی، 53 ساله، شهروند ایرانی-کانادایی‌ ساکن کانادا که در سال 2013 محاکمه شد. او هنوز در بازداشت به‌سرمی‌برد و حکم سنوات حبس برایش صادر نشده است. اتهام او کلاهبرداری بانکی و ارسال پول به ایران است. علاوه بر موارد فوق، ایرانیان دیگری به اتهام همکاری با کشورشان در آمریکا زندانی هستند که عبارتند از صدر عمادواعظ، پوران آزاد و حسن علی‌مشیرفاطمی (هر سه دوتابعیتی و مدیران شرکت فناوری قاره‌سبز ایران) که آوریل 2018 در کالیفرنیا دستگیر شدند.

گزارش‌هایی از سوی ایران و آمریکا منتشرشده که نشان می‌دهد ایران، سیامک نمازی، زندانی آمریکایی را پس از هفت سال از زندان آزاد کرده و ممنوعیت سفر برای پدرش، باقر نمازی را نیز برداشته است و این مساله می‌تواند زمینه مبادله زندانیان بین ایران و آمریکا باشد. براساس گزارش‌های منتشرشده در نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی، طی هفته‌های اخیر مذاکرات فشرده‌ای با وساطت یکی از کشورهای منطقه درباره آزادسازی هم‌زمان زندانیان ایران و آمریکا انجام و میلیاردها دلار از منابع ارزی مسدودشده کشورمان انجام شده است. ظاهرا قرار است ایران در ازای آزادی نمازی‌ها، پول‌های بلوکه‌شده‌‌اش در کره جنوبی را تحویل بگیرد. هرچند مقامات ایران بارها اعلام کرده‌اند مساله تبادل زندانی با آمریکا یک مقوله انسانی است و هیچ ارتباطی با مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در مورد برجام ندارد، اما حافظه تاریخی مردم ایران نمی‌تواند تبادل جیسون رضاییان در آستانه توافق برجام در سال 2015 را از خاطر ببرد. از طرفی رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران سال گذشته گفته بود، آزادی زندانیان آمریکایی در ایران که از آنها تحت عنوان گروگان یادکرده، پیش نیاز برجام است. خبرگزاری رویترز هم در بهمن‌ماه 1400 در گزارشی گفته بود مساله تبادل زندانیان به عنوان بخشی از مفاد توافق احیای برجام در نظر گرفته شده است.

تبادل زندانیان در حالی رخ داده که ظاهرا مذاکرات احیای برجام به بن‌بست رسیده است. روزنامه هم‌میهن درباره ارتباط بین مقوله تبادل زندانیان و احیای برجام با عبدالرضا فرجی‌راد، استاد ژئوپلیتیک و سفیر اسبق ایران در نروژ گفت‌وگو کرده است. فرجی‌راد معتقد است آنچه بر برجام تاثیر گذاشته، مساله انتخابات کنگره است، اما تبادل زندانیان هم می‌تواند تاثیر مثبتی بر روند مذاکرات احیای برجام داشته باشد. رحمن قهرمانپور، کارشناس مسائل بین‌الملل هم معتقد است ارتباطی بین آزادسازی باقر و سیامک نمازی و مساله برجام وجود ندارد، اما باید دید آیا در آینده این مساله به آزادی زندانیان دیگری از ایران در آمریکا منتهی خواهد شد یا خیر. او معتقد است در صورت عدم تبادل زندانیان ایرانی و آمریکایی، اقدام ایران یک‌طرفه تلقی می‌شود و می‌تواند به معنای تلاش ایران برای ارسال سیگنال مثبت در مذاکرات آتی باشد.

نگاه کارشناس 1

عبدالرضا فرجی‌راد سفیر سابق ایران در نروژ:
آزادی زندانی ربطی به برجام ندارد

آیا آزاد شدن باقر و سیامک نمازی می‌تواند به معنای نزدیک شدن به احیای برجام باشد؟

اتفاقی که روز شنبه اعلام شد و آزادی نمازی‌ها، در واقع اجرای یک کار ناقصی بود که از قبل شروع شده بود و به اتمام نرسیده بود. در نهایت این کار با واسطه‌گری عمان تا حدودی به جلو رفته، اما هنوز هم نهایی نشده چراکه باید شماره حساب داده شود و پولی که دولت ما هم اعلام کرده وارد حساب ایران شود تا بتوانیم بگوییم کار به اتمام رسیده است.

اگر بخواهم پاسخ دقیقی به ارتباط بین این موضوع و برجام بدهم، باید بگویم مساله تبادل زندانیان مربوط به چند ماه پیش است. وضعیت برجام چندماه پیش بهتر از الان بود. در حال حاضر، تقریبا شاهد به بن‌بست رسیدن برجام هستیم.

به عقیده من ارتباط مستقیم بین برجام و تبادل زندانیان وجود ندارد، اما می‌توانم بگویم این حرکت مثبتی است که دو کشور انجام داده‌اند و می‌تواند بر برجام تاثیر بگذارد؛ این حرکت مثبت در واقع نشان می‌دهد هنوز اراده‌ای برای گفت‌وگوهای برجامی که الان به بن‌بست رسیده، وجود دارد. دلیل به بن‌بست رسیدن برجام هم مختلف است. از جمله آن، باید به انتخابات آمریکا و پرونده ایران در آژانس اشاره کرد. اما با انجام این حرکت مثبت این امیدواری وجود دارد که بعد از انتخابات آمریکا، مذاکرات از سر گرفته شود.

یعنی معتقدید بعد از تبادل زندانیان، نباید منتظر برجام باشیم؟

نه به‌طور مستقیم. از طرفی هنوز هم صددرصد کار تبادل انجام نشده؛ بخشی که انجام شده، به بازگشت نمازی پدر منتهی شده، اما در واقع برجام سه مانع اصلی دارد که باید برداشته شود؛ اول، همین انتخابات آمریکا، دوم، مساله پرونده ایران در آژانس و سوم، تضمینی که ایران از آمریکا می‌خواهد. قبل از هر چیز اینها باید حل‌وفصل شود تا ببینیم بعد از انتخابات آمریکا مذاکرات به چه سمتی خواهد رفت.

گفت‌وگوهای ایران و آژانس آغاز شده؛ این امید هست که ایران و آژانس به توافق برسند. اگر آمریکایی‌ها احساس کنند که ایران توافق را حتما امضا خواهد کرد، چراغ سبزی به آژانس نشان خواهند داد که کوتاه بیاید. اگر آمریکا و اروپا به این نتیجه برسند که ایران خیلی تمایلی به امضای توافق ندارد، حتما اجازه توافق ایران وآژانس را هم نخواهند داد. البته ایران می‌گوید اگر آمریکا به تعهداتش برگردد، همین فردا حاضر است به برجام برگردد.

آیا آزادی نمازی‌ها می‌تواند به منزله امتیازی از سوی ایران به دموکرات‌ها در آستانه انتخابات تلقی شود؟ یا آن روی سکه این است که نمازی‌ها بعد از آزادی درباره دوران اسارت‌شان مصاحبه کنند و فضای منفی علیه ایران را در آمریکا تقویت کنند و در نهایت این تبادل زندانیان حتی نفعی برای مذاکرات آتی نداشته باشد؟

بالاخره امتیاز دوطرفه است؛ اگر ایران امتیازی داده، از آن طرف هم هفت میلیارد دلار پول قرار است از کره جنوبی آزاد شود. باید دید کدام امتیاز بزرگ‌تر است. درست است که هفت میلیارد در دنیای امروز پولی نیست، اما برای ایران که نرخ دلارش به 33هزار تومان رسیده، خیلی زیاد است.

از طرفی باید دید در توافقی که بین ایران و آمریکا برای تبادل زندانیان انجام شده چه چیزهایی لحاظ شده است. شاید همین مسائل سیاسی و سکوت رسانه‌ای زندانیان آزادشده بعد از آزادی هم لحاظ شده باشد.

آیا مساله اعتراضات داخلی ایران در به بن‌بست رسیدن مذاکرات برجام موثر بوده است؟ مقامات آمریکایی به صراحت از معترضان در داخل کشور حمایت کرده‌اند.

بیش از هر چیز انتخابات کنگره آمریکا بر مذاکرات برجامی موثر بوده است؛ در آخرین نامه ایران به اروپا که قرار بود تحویل آمریکا شود، مساله پرونده هسته‌ای ایران در آژانس به صورت جدی مطرح شد. آمریکا بعد از این نامه به این نتیجه رسیده که این پرونده را نمی‌شود تا انتخابات بست. در واقع باید پرونده آژانس بسته می‌شد تا مذاکرات ادامه پیدا کند؛ در نتیجه آمریکا به این نتیجه رسید که مذاکرات را دنبال نکند. از طرفی مقامات آمریکایی هم قدری تند شده‌اند، چه در رابطه با اظهارنظرهای سیاسی، چه در رابطه با تحریم‌ها؛ این تند شدن با این هدف انجام شده که در واقع به جمهوری‌خواهان که دموکرات‌ها را در مساله برجام زیر سوال می‌برند، بگویند اگر توافق نکردیم، در مقابل ایران محکم ایستاده‌ایم. بنابراین تا انتخابات آمریکا ممکن است آمریکایی‌ها به تندروی، چه در مورد مسائل داخلی ایران و چه مسائل دیگر، ادامه دهند تا جلوی جمهوری‌خواهان حرفی برای گفتن داشته باشند؛ اما بعد از انتخابات، چون راه دیگری وجود ندارد، دیپلماسی را از سر می‌گیرند.

نگاه کارشناس 2

رحمان قهرمانپور تحلیلگر مسائل بین‌الملل:
آزادی نمازی‌ها به دموکرات‌ها کمک می‌کند

آیا آزاد شدن باقر و سیامک نمازی می‌تواند به معنای نزدیک شدن به احیای برجام باشد؟

این دو مقوله به نظر من با هم ارتباطی ندارند، مگر اینکه در روزهای آینده معلوم شود که این تبادل به صورت یک‌طرفه انجام شده است. بحث تبادل زندانی‌ها همیشه بوده ولی در نظر داشته باشید که ایران هم همیشه خواهان آزادی افرادی شده که در آمریکا به دلیل دور زدن تحریم‌ها، دستگیر شده‌اند. باید دید آزادی نمازی‌ها منجر به آزادی زندانیان ایرانی در آمریکا خواهد شد یا نه. اگر معنای حرکت اخیر، آزادسازی باشد، آن‌وقت این استنباط که شرایط برای توافق مساعدتر شده، درست است. ولی اگر تبادل زندانیان صورت گرفته باشد، به احتمال زیاد نشانه مستقیمی دال بر اینکه برجام دارد احیا می‌شود نیست.

در سال‌های گذشته که تبادل زندانیان انجام شده، دو طرف توافق کرده‌اند که زندانی‌ها در قالب تبادل و به صورت بشردوستانه باید آزاد شوند. یعنی هر دو طرف اقدام به آزادی زندانی کنند.

البته در حواشی هم این بحث وجود داشته که آزادی زندانیان آمریکایی می‌تواند مقدمه آزادسازی پول‌های بلوکه‌شده ایران باشد؛ ولی ارتباط مستقیم بین این دو شکل نگرفته است. در افکار عمومی این‌طور تلقی شود که آزادسازی مقدمه توافق است، اینها شاید به موازات هم رخ داده باشند و بر هم تاثیر داشته باشند، اما مستقیما ارتباطی به هم ندارند.

ممکن است فقط پول‌های ایران آزاد شود. اگر ایران به نشانه حسن‌نیت این کار را کرده باشد، باید دید آیا آمریکا هم ایرانی‌ها را آزاد می‌کند و پول ایران در کره آزاد می‌شود یا نه. ما هنوز دیتا و اطلاعات کافی نداریم و باید منتظر باشیم.

موقعیت برجام را چطور ارزیابی می‌کنید؟ آیا مساله اعتراضات داخلی ایران در به بن‌بست رسیدن مذاکرات برجام موثر بوده است؟

ما در سیاست یک ایونت یا اتفاق داریم، یک ترند یا روند. ایونت یا اتفاق با روند متفاوت است. اعتراضات در هر کشوری یک اتفاق است و زمانی به یک ترند تبدیل می‌شود که بستر جامعه اعتراضی شود و اعتراضات استمرار داشته‌باشد. دولت‌ها سیاست‌هایشان را براساس اتفاق‌ها طراحی نمی‌کنند؛ بلکه براساس روند طراحی می‌کنند. این یعنی منتظر می‌شوند ببینند آیا اتفاقات به یک روند اثرگذار تبدیل می‌شود یا نه. در خود آمریکا بعد از انتخابات 2020 در حوادث 6 ژانویه طرفداران ترامپ به کنگره حمله کردند. این مساله به روند تبدیل نشد و یک اتفاق بود.

در نتیجه، اول باید ارزیابی کنیم اعتراضات کنونی در کشور روند است یا اتفاق، چون دولت‌های خارجی به اتفاقات اهمیتی نمی‌دهند. این ارزیابی هم بستگی به آینده اعتراضات دارد. در حال حاضر ما نشانه‌ای دال بر اینکه این اعتراضات در کشور بتواند تغییر اساسی ایجاد کند، نمی‌بینیم. فراموش نکنید که مساله برجام یک اتفاق تک‌متغیری نیست که یک عامل به تنهایی بتواند بر آن تاثیر بگذارد.

آیا به احیای برجام امیدی هست؟

فعلا که مذاکرات به بن‌بست خورده؛ باید دید آیا اتفاق آزادسازی و تبادل زندانی‌ها در هفته‌های آینده منجر به گشایش می‌شود یا نه. آنچه رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفته این بوده که آژانس از مواضع خودش کوتاه نمی‌آید. اما ایران و آژانس یک بار پرونده مهم‌تری مثل پی‌ام‌دی را که خیلی سخت‌تر بود حل‌وفصل کرده‌اند. اینکه بشود این مساله را هم با آژانس حل کرد، دور از ذهن نیست، ولی بستگی به ارزیابی طرفین دارد. انتخابات کنگره حتما موثر است. هرچه دموکرات‌ها احساس کنند توافق به روند کمپین انتخاباتی‌شان ضربه می‌زند، تمایل کمتری برای احیای برجام دارند. در حال حاضر دموکرات‌ها به دو دلیل احساس می‌کنند در کمپین انتخاباتی موقعیت خوبی دارند؛ یکی مسائل سقط جنین است، یکی مساله اسنادی است که ترامپ در ویلای خودش داشت. دموکرات‌ها سعی می‌کنند روی این دو موضوع موقعیت خود را بهتر کنند؛ اگر استراتژیست‌های آنها در ادامه ارزیابی‌شان این باشد که توافق با ایران باعث تضعیف موقعیت دموکرات‌ها در انتخابات می‌شود، تمایلی به احیای برجام نخواهند داشت. در این بستر، اتفاق روز شنبه (آزادی نمازی‌ها) مهم بود.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید

مطالب ویژه
دیدگاه

ویژه دیپلماسی
  • مهمترین سوال در این مورد این است که آیا ترامپ بعد از یک شکست تحقیرآمیز انتخاباتی در سیاست داخلی، هاضمه قبول یک شکست…

  • در سال ۱۹۹۱، عراق بابت حملات ائتلاف به خاک خود هیچ غرامتی دریافت نکرد؛ زیرا دولت متجاوز نمی‌تواند بابت پیامدهای تجاوز…

  • وقتی واژه‌هایی چون "تسلیم" در جنگی که جز از طریق یک معاملهٔ متوازن پایان آن متصور نیست، به وسط کشیده می‌شود، یعنی قرار…

پربازدیدترین
آخرین اخبار