اروپا علیه ایران
شورای وزیران اروپا ایران را تحریم کرد
شورای وزیران اروپا ایران را تحریم کرد
جنجال بر سر موضوع ارسال پهپادهای ایران به روسیه کم بود، حالا ادعای ارسال موشکهای ایرانی به مسکو نیز مطرح شده است. ادعایی که البته از سوی مقامات ایران تکذیب شده است. اما به نظر نمیرسد که این تکذیب، بتواند روند داستانی را که این روزها در رسانههای غربی علیه ایران در حال نوشته شدن است مختل کند. واشنگتنپست اخیرا در گزارشی مدعی شده که ایران قصد دارد موشکهای نقطهزن به روسیه بدهد. مقامات آمریکایی پیش از این از اقدام ایران در ارسال پهپاد به روسیه خبر داده بودند.
حال وقتی این اخبار را در کنار اعتراضات اخیر در ایران قرار میدهیم، نقشه راهی مشخص میشود. نقشه راهی که هدفش اعمال فشار بر ایران است. روز گذشته در نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا که در لوکزامبورگ برگزار شد، تحریمهایی علیه پلیس امنیت اخلاقی، بسیج مستضعفین، قرارگاه دفاع سایبری سپاه پاسداران و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران تصویب شد. در این تحریمها نام ۱۱مقام ارشد امنیتی و نظامی ایران نیز ذکر شده که مشابه فهرست تحریمهای اخیر ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و کانادا است. نام احمد میرزایی، رئیس گشت ارشاد تهران و محمد رستمی، رئیس پلیس امنیت اخلاقی نیروی انتظامی در این لیست به چشم میخورد. اتحادیه اروپا اعلام کرده است تحریمها را در واکنش به برخورد دولت ایران با معترضان هفتههای اخیر اعمال میکند.
اما به نظر میرسد که غیر از این دلیل عنوانشده، موضوع ادعای ارسال تسلیحات از سوی ایران به روسیه نیز یکی از موضوعات موردنظر کشورهای اتحادیه اروپا است. اوکراین مدعی است که در حملات اخیر روسیه به این کشور، از پهپادهای انتحاری ایران به نام شاهد 136 استفاده شده است. هر چند وزارت امورخارجه ایران این ادعا را تکذیب کرده است، اما رئیسجمهوری اوکراین همچنان اصرار دارد که ایران به روسیه پهپاد داده است. زلنسکی گفته است:«این پهپادها در آسمان هستند و ما آنها را میبینیم و ساقط میکنیم. آنها به ما میگویند که پهپاد به روسیه ندادهایم. بسیار خب، ما راههایی برای اطمینان از نبود آنها پیدا خواهیم کرد».
روز گذشته اما ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امورخارجه در مورد ادعای مجدد مقامات اوکراینی مبنی بر فروش پهپادهای ایرانی از سوی تهران به روسیه بهرغم تکذیب مکرر این موضوع از سوی مقامات ایران، گفت:«متاسفانه اخباری منتشر میشود که مبتنی بر اهداف سیاسی است و عمدتا از سوی منابع رسانه غربی نیز به آنها دامن زده میشود. ایران بارها اعلام کرده که یک طرف جنگ بین روسیه و اوکراین نیست. ایران هیچ سلاحی را برای هیچ کدام از طرفین جنگ صادر نکرده است. همانطور که بارها گفتهایم سیاست خارجی ایران مبتنی بر مخالفت با جنگ است و در خصوص جنگ در اوکراین نیز ما مخالف جنگ هستیم و متناسب با ظرفیتهای خود تلاش کرده و میکنیم که رویکرد نظامی در این زمینه خاتمه پیدا کند.» کنعانی تاکید کرد:«این طنز تلخ سیاسی است که کشورهایی که خودشان صادرکننده میلیاردها دلار اسلحه و تجهیزات نظامی به یک طرف جنگ هستند، کشور دیگری را به ارسال سلاح به یک طرف جنگ متهم میکنند و جنگ تبلیغاتی و روانی علیه ایران راه میاندازند. آنها اگر طرفدار صلح و ایجاد راهکار سیاسی در جنگ اوکراین هستند، این میزان ارسال سلاح برای یک طرف جنگ از سوی آنها چه معنایی دارد؟ این یک رفتار متناقض است. ما برای حل این بحران به دنبال راهکار سیاسی هستیم و از راهکارهای سیاسی استقبال میکنیم.»
نورنیوز، وبسایت نزدیک به شورای عالی امنیت ملی ایران نیز روز گذشته در حساب توئیتری خود نوشت:«فرانسه با ادعای نقش ایران در جنگ اوکراین و مرتبط کردن آن به نقش قطعنامه 2231 به دنبال مقصرنمایی ایران در مذاکرات است. حال آنکه ایران هیچ سلاحی برای استفاده در جنگ علیه اوکراین به روسیه ارسال نکرده است. ضمنا تحریم تسلیحاتی ایران بنابر قطعنامه 2231 از اکتبر 2020 پایان یافته است.» نکته جالب در تکذیبیه نورنیوز این است که ارسال نکردن سلاح به اوکراین با دو ملاحظه عنوان شده است. نخست لحاظ کردن این قید که سلاحی به روسیه «برای استفاده علیه اوکراین» ارسال نشده است و دوم اینکه تحریمهای تسلیحاتی ایران در اکتبر 2020 پایان یافته، بنابراین ایران این حق را داشته که در حوزه تسلیحات وارد مراوده و معامله با دیگر کشورها شود. در ادبیات دیپلماتیک این موضع را نمیتوان تکذیب صددرصدی اصل موضوع به حساب آورد.
روز گذشته خبرگزاری فرانسپرس تصویری ویدئویی منتشر کرد و مدعی شد که این تصویر متعلق به یک فروند پهپاد انتحاری شاهد ۱۳۶ در لحظاتی قبل از اصابت به هدف است. چند روز قبل نیز وزیر امورخارجه فرانسه در سخنانی ادعای ارسال سلاح از سوی ایران به روسیه را با قطعنامه 2231 سازمان ملل و برجام پیوند زده و گفت که این اقدام نقض این قطعنامه و نقض برجام است. روز گذشته نیز وزارت امورخارجه انگلیس موضعی مشابه اتخاذ کرده و اعلام کرد این اقدام ایران نقض برجام است. اما روزنامه گاردین در گزارشی نوشته است که بهرغم اینکه کشورهای اروپایی دیدگاهی مشترک در این خصوص دارند، اما بعید است که این موضوع را به شورای امنیت بکشانند، اما بحث و بررسی در این خصوص در اروپا ادامه دارد. بهطور کلی به نظر میرسد که اعتراضات اخیر در ایران در کنار موضوع ادعایی ارسال پهپاد از سوی ایران به روسیه، زمینهای فراهم کرده تا فشار دیپلماتیک علیه ایران افزایش یابد. این فشارها در شرایطی صورت میگیرد که ایران نسبت به آن هشدار داده و تاکید کرده در صورت اعمال تحریمهای اتحادیه اروپا، مذاکرات احیای برجام ممکن است به خطر بیفتد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه اگر شورای وزیران اتحادیه اروپا اقدام به اعمال تحریمهایی علیه ایران کند این مسئله چه تاثیری بر روند مذاکرات احیای برجام خواهد داشت؟ گفت:«در گفتوگوهایی که آقای امیر عبداللهیان با مقامات اروپایی داشتند، دیدگاههای ایران بهصورت واضح به آنها توضیح داده شده است و اینکه اگر اروپاییها مبادرت به اعمال تحریمهای جدید کنند، این اقدام آنها غیرسازنده و غیرمنطقی خواهد بود و طبیعتا ایران همانطور که نسبت به رفتارهای سازنده واکنش نشان میدهد، نسبت به رفتارهای غیرسازنده نیز واکنش متناسب را انجام خواهد داد و در مورد منافع و مصالح ایران بههیچوجه مسامحه و تعلل نخواهد کرد.» سخنگوی وزارت خارجه همچنین با بیان اینکه مسیر مذاکرات رفع تحریمها مسیر خاص خود را دارد، گفت:«در این مذاکرات پیشرفتهای زیادی حاصل شده و این مسیر، مسیر دوطرفه است و توافق در یک مسیر دوطرفه حصول پیدا میکند و امیدواریم که طرفهای مقابل نسبت به روند مذاکرات ملتزم باشند و در مسیری حرکت کنند که تلاشهای انجامشده در این زمینه به نتیجه مطلوب منجر شود.»