اندیشکدهها
معنای برکناری وزیر خارجه چین
معنای برکناری وزیر خارجه چین
کنارهگیری عجیب «کینگانگ» بهعنوان وزیر امور خارجه چین، یکی دیگر از شکستهای عمومی برای شیجینپینگ، رهبر چین است و نشانهای است که حضور او در بالاترین مقام با مشکلات جدی مواجه شده است. طبق اعلام دولت چین، کین که اواخر سال گذشته به این سمت منصوب شده بود، روز سهشنبه هفته گذشته از این سمت برکنار شد. جانشین او، سلف او، وانگیی است که به سمت هماهنگکننده سیاست خارجی در رأس حزب کمونیست چین ارتقا یافته بود. کین بیش از یک ماه از محافل غایب بود. در ابتدا، زمانی که او مجبور شد جلسات مهم با رهبران خارجی را از دست بدهد، وزارت امور خارجه چین اعلام کرد که او بیمار است. شایعات پخش شدند و حاکی از این بودند که او به واسطه ارتباط با یک روزنامهنگار تلویزیونی دچار مشکل شده است. حقیقت در نهایت آشکار خواهد شد. معمولاً در چین چنین میشود، هرچند گاهی ماهها یا سالها طول بکشد - اما نحوه اخراج او نشان میدهد که بعید است او به دلیل مسائل مربوط به سلامتیاش برکنار شده باشد. این واقعیت که دولت به مدت یک ماه در سکوت بود و سپس با اعلامیهای کوتاه منتشر کرد نشاندهنده نحوه برخورد حزب کمونیست چین با بحرانهاست. نام گانگ همچنین از سایت وزارت امور خارجه پاک شد و به نظر میرسد که این وزارتخانه میخواهد از وزیر سابق خود فاصله بگیرد. خروج کین برای سیاست خارجی چین اهمیت چندانی نخواهد داشت. وزرای خارجه در چین، کارمندان هستند که تصمیمات حزب را اجرا میکنند. در عوض، نکته کلیدی این است که شیجینپینگ یک شکست عمومی شرمآور دیگر را متحمل شده است؛ شکستی که جایگاه او را زیر سوال میبرد زیرا او اکنون بهتنهایی در رأس حزب حکومت میکند. در طول هجدهماه گذشته، شیجینپینگ، صریحاً از ولادیمیر پوتین، رهبر روسیه، درست قبل از شروع تهاجم به اوکراین حمایت کرده است. او همچنین نتوانسته به مشکلات اقتصادی چین رسیدگی کند؛ مشکلاتی که اقتصاد چین را دچار رکود کرده و منجر به کندی رشد اقتصادی شده و از نظر بسیاری از چینیها یک رکود تمامعیار به حساب میآید سیاست کنترل کووید او در سال گذشته بهطور گسترده در داخل چین مورد انتقاد قرار گرفته است: او ابتدا اصرار داشت که شهرها را حتی درحالیکه کشورهای دیگر به سمت گشایش حرکت میکردند، قرنطینه کند و سپس تمام کنترلهای کووید را بدون اجرای کمپین واکسیناسیون برای افراد مسن کنار گذاشت. این سیاست منجر به مرگ حداقل یک میلیون نفر از افراد مسن در یک دوره دوماهه شد. در یک سیستم بسته مانند چین، بسیاری از مشکلات را میتوان از مردم مخفی نگه داشت. اما شکستهای شی شکستهایی است که همه مردم چین میتوانند آن را احساس کرده و ببینند. اعداد رشد اقتصادی را میتوان نادیده گرفت، اما در نهایت مردم آنچه را که میدانند میدانند - و میدانند که پول کمتری در جیب خود دارند. آنها همچنین میتوانند سردرگمی در مورد کووید را ببینند و کمتر کسی است که خبر رفتن عجیب وزیر خارجه چین را از دست داده باشد. یک عامل این شکستها را در کنار هم قرار میدهد: احساس اینکه شی بهطور فزایندهای منزوی شده است و دیگر به توصیههای عالی که میتواند از بروکراسی چین دریافت کند، گوش نمیدهد. این آلرژی او به اصلاحات بازارمحور است که دلیل اصلی رکود است. بحث در مورد سیاستهای اقتصادی، شدیدتر از هر دورهای از زمان شروع اصلاحات و دوران گشوده شدن درهای چین در اواخر دهه 1970 ممنوع شده است. چسبیدن سرسختانه او به سیاست کووید صفر و سپس تغییر ناگهانی این سیاست نشان میدهد که او به توصیه بهترین افراد در سیستم بهداشت عمومی کشورش گوش نمیدهد و تصمیم او در ارتقا دادن به کینگانگ نیز خلاف بسیاری از هنجارها و یک قضاوت نادرست دیگر بود. پیامدهای برکناری گانگ برای شی فوری نیستند. او به قدری از ناحیه مخالفتها در هم کوبیده که با هیچ چالشی روبهرو نخواهد شد. اما این عقبنشینیها احتمالاً بهعنوان نشانههایی تلقی میشوند که ثابت میکنند دولت شی از جامعه جدا شده و سختتر و شکنندهتر شده و کشور را از پویایی دهههای گذشته دور کرده است.