اندیشکدهها
چرا آمریکا به اوکراین بمب خوشهای میدهد؟
چرا آمریکا به اوکراین بمب خوشهای میدهد؟
جورج فریدمن
رئیس اندیشکده Geopolitical Futures
بهطور کلی، رؤسایجمهور آمریکا اعلامیههای انتقال سلاح را خودشان عنوان نمیکنند، اگرچه گاهی اوقات آنها را تأیید میکنند. معمولاً چنین اظهاراتی به افرادی در سطوح پائین وزارت دفاع واگذار میشود و آنها هم تا حد ممکن ماهیت سلاحها یا دلایل تحویل را فاش میکنند. مسلماً این افراد مجبور نیستند فشار چنین اطلاعیههایی را تحمل کنند. از آنجایی که قبلاً هرگز بایدن را ندیدهایم که این کار را انجام دهد، بنابراین باید به این نکته توجه کرد که هدف بایدن چیست؟ به نظر من، این بخشی از مانورها بر سر پایان دادن به جنگ در اوکراین است. روسها باید جنگ را پایان دهند، اما نمیتوانند این کار را بهگونهای انجام دهند که شکستخورده به نظر نیایند. این مسئله در مورد شرکتکنندگان در اکثر جنگها صادق است، اما با توجه به شورش گروه واگنر، تردیدهای جدی در مورد تعهد مقامات ارشد نظامی روسیه به رهبری روسیه و سوالاتی در مورد آنچه که دقیقاً در مسکو اتفاق میافتد و چگونگی به پایان رساندن جنگ مطرح است. در طرف آمریکایی، جنگ به قلب جمهوری آمریکا ضربه نمیزند. هیچ رخداد خطرناکی رخ نداده است. هرچند هزینههای اقتصادی جنگ زیاد است و این هزینهها فوریتی برای پایان دادن به جنگ ایجاد نمیکند. بلکه موضوع مهم این است که بایدن برای انتخابات ریاستجمهوری نامزد شده است و وضعیتش در نظرسنجیها چندان امیدوارکننده نیست. رساندن یک جنگ به یک نتیجه موفقیتآمیز چیزی است که هر رئیسجمهوری از آن استقبال میکند. روسها هم برای پایان دادن به درگیری و برای اینکه نشان دهند که سربازان بیهوده نمردهاند، تحت فشار سیاسی هستند. این جنگ برای تصرف اوکراین، افزایش عمق استراتژیک روسیه و قرار دادن نیروهای روسی در مرز ناتو انجام شد. آمریکاییها از اوکراین حمایت کردند تا از وقوع همه این اتفاقات جلوگیری کنند و اراده خود را برای حفظ تمامیت ارضی اوکراین نشان دادند. بدیهی است که روسیه نمیتواند همه اوکراین را تصرف کند اما ولادیمیر پوتین باید این واقعیت را بپذیرد. با این حال، حتی اگر واشنگتن و کییف تقسیمشدن اوکراین را بپذیرند، هیچ خط منطقی و قابل دفاعی وجود ندارد که شرق اوکراین را از غرب اوکراین جدا کند. محتملترین منطقهای که اوکراین ممکن است آن را واگذار کند، دونباس در امتداد مرز شرقی با روسیه است. این منطقه پر از جمعیت روستبار است و روسیه قبل از جنگ در آن منطقه حضور داشت. مشکل این است که مسکو جنگ را تقریباً از همان جایی که شروع کرده بود، به پایان میرساند. این مسئله به روسیه یک حضور استراتژیک عمیق در اوکراین نمیدهد و اگرچه پوتین همچنان میتواند ادعای یک پیروزی خیرهکننده را داشته باشد اما هیچکس حرف او را باور نمیکند. پوتین در شرایط سختی قرار دارد. او به یک پیروزی نظامی قانعکننده نیاز دارد تا جنگ را طبق شرایط خود پایان دهد. پوتین برای آغاز چنین حملهای به حمایت مردم روسیه نیاز دارد. شواهد زیادی وجود دارد که نشان میدهد روسها در حال آمادهشدن برای یک حمله گسترده برای شکستن ضدحمله اوکراین و راندن نیروهای اوکراینی به عمق این کشور هستند. اگرچه حملات قبلی روسیه معمولاً موفقیت کمتری از حد لازم داشتند، اما این حمله باید مؤثر باشد. روسیه این بار یک مزیت واقعی دارد. این بار نیروهای ارتش عادی تحت رهبری فرماندهانی به کار گرفته خواهند شد که به ستاد کل روسیه پاسخگو هستند. از دیدگاه آمریکا، جنگ باید اکنون از طریق یک مذاکره پایان یابد. این تنها راهی است که روسها نتیجهگیری مورد نیاز آمریکا و اوکراین را میپذیرند. واشنگتن به دلایل داخلی، بهویژه برای تحت تأثیر قرار دادن رأیدهندگان که بسیاری از آنها یا در مورد اهداف جنگ مشکوک هستند یا صرفاً با آن مخالف هستند، به یک توافق نیاز دارد. اگر حمله روسیه، دفاع اوکراین را در هم بشکند، این رایدهندگان بیش از گذشته نسبت به ضرورت حمایت ایالات متحده از تلاشهای اوکراین، ابهام خواهند داشت. آمریکا مطمئن نیست که اوکراینیها آماده جنگ بیشتر باشند. بنابراین بایدن وارد عمل میشود و با عصبانیت تهدید بمبهای خوشهای را به میان میآورد. اگر روسها به واسطه این تهدید، دست به حمله بزنند، با تلفات زیادی مواجه خواهند شد و آخرین فرصت خود را برای مذاکره و صلح از دست خواهند داد. بنابراین اعلام بایدن برای ارسال بمبهای خوشهای به اوکراین میتواند دو هدف داشته باشد؛ نخست اینکه روسها را از حمله جدید به اوکراین منصرف کند و دوم اینکه، خواستههای روسها در هر مذاکره احتمالی را کاهش دهد. روسها ممکن است به این کار بایدن اعتراض کنند اما نمیتوانند تهدید رئیسجمهور آمریکا را نادیده بگیرند.