اندیشکدهها
حالا اردوغان چه خواهد کرد؟
حالا اردوغان چه خواهد کرد؟
در همان مسیر میماند. اکثریت رأیدهندگان ترکیه در انتخابات مرحله دوم یکشنبه، از رئیسجمهور رجب طیب اردوغان حمایت کردند تا او یک دوره پنجساله دیگر رئیسجمهور بماند و تسلط بیستسالهاش بر قدرت را طولانیتر کند. با این حال رأی به ادامه این راه، در میانه تغییرات عمده درون و اطراف ترکیه رسیده است، ترکیهای که هنوز در حال بازیابی خود پس از زلزلهای ویرانگر است، با آشوب مالی مواجه است و با چالشهای امنیتی در میان همسایگانش سروکار دارد.
کسب حدود ۵۲درصد آرا در مقابل رقیبش، کمال قلیچداراوغلو و کسب اکثریت احزاب حامی اردوغان در پارلمان، یعنی ترکیه وارد دوران دیگری از تصمیمگیری مرکزی میشود و البته دورانی از ثبات سیاسی. موضع دوگانه ترکیه درباره حمله روسیه به اوکراین، تجارت و توسعه همکاریهای اقتصادی با روسیه و همزمان ارائه کمک برای دفاع از خود به اوکراین، احتمالاً تغییری نخواهد کرد. اما با احساس امنیت در قدرت، ممکن است این بار بازی سختگیرانهتری پیش بگیرد و در مذاکرات حول واردات غلات از اوکراین از روسیه امتیاز بیشتری بخواهد و حتی ممکن است دو طرف را به سمت آتشبس هل بدهد. سیاست خارجی روسیه احتمالاً با شبهاستقلال راهبردیاش ادامه خواهد یافت و حفظ تعادل و تقسیم تخممرغها در سبدهای مختلفش بین قدرتهای بزرگ نیز همینطور. با این حال، درون ناتو، چشمانداز پیوستن سوئد، بهتر شده است، بهخصوص با اعمال کامل قانون جدید ضدتروریستی سوئد از ماه آینده.
در خانه، اولین اولویت اردوغان اقتصاد ترکیه خواهد بود که اکنون در تقلا با رشدی کُند، ذخایر پایین و تورم بالاست که تا حدی ناشی از سیاست نرخ بهره پایین دولت است. اگر تیم اقتصادی ترکیه بتواند به سیاستهای معقولتر و متعارفتر برگردد، میتواند مشکل فعلی را حل کند. این کشور میتواند به این ترتیب دوباره به مقصدی برای سرمایه خارجی تبدیل شود. در سخنان بعد از پیروزیاش، اردوغان به یکصدمین سالگرد جمهوری ترکیه در سال جاری اشاره کرد و مفصل درباره اقتصاد ترکیه حرف زد. این علامتی است از این که او مصمم است نقشه راه محکمتری برای اقتصاد ارائه کند. برای احیای اعتماد به اقتصاد ترکیه، هم برای سرمایهگذاران داخلی و هم خارجی، لازم خواهد بود، شاخصهای اقتصادی پرقدرت ارائه شود و اصلاحات ساختاری کلیدی پیادهسازی شود. انتظار داشته باشید روسیه در میان شرکای اقتصادی ترکیه جایگاه بالای خود را حفظ کند. آنکارا بهدنبال پرکردن دوباره ذخایر تخلیهشده بانک مرکزیاش است. پیام اردوغان در پایان کارزارش این بود: روابط ترکیه با روسیه از روابطش با ایالات متحده کماهمیتتر نیستند. این هم عجیب نیست که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، بهسرعت این
پیروزی را به اردوغان تبریک گفت، حتی پیش از اینکه نتایج رسمی اعلام شود. اما در اوکراین، اردوغان احتمالاً حمایت نظامی ترکیه [از اوکراین] و پروژههای در جریان، در حوزه دفاعی را ادامه خواهد داد.
سوریه بهعنوان مسئله میراث شخصی برای اردوغان برجسته است. رئیسجمهور ترکیه میخواهد یگانهای مدافع خلق یا یپگ را که با حزب کارگران کردستان، ارتباط دارد، از مرز ترکیه بردارد و بازگشت تعداد قابلتوجهی از پناهجویان به سوریه را تسهیل کند. احتمال یک عملیات نظامی عمده جدید علیه یپگ در سال جاری یا سال آینده را نمیتوان رد کرد؛ اما اگر ترکیه بتواند فقط با پهپاد و حملات توپخانه به میزان کافی یپگ را تضعیف کند و بشار اسد، رهبر سوریه را پای میز مذاکره بیاورد، ممکن است از عملیات زمینی گسترده چشمپوشی کند. دغدغههای امنیتی ترکیه فراتر از سوریه میروند و به لیبی، قفقاز و دریاهای مدیترانه و اژه میرسند. همه این دغدغهها نیازمند مذاکرات ماهرانه با قدرتهای منطقهای است. برای امنیت ترکیه، در این «منطقهٔ فراتر از ناتو»، اردوغان احتمالا در را برای توافقات باز بگذارد و همزمان هرازگاهی چنگ و دندانی هم برای تأثیرگذاشتن روی طرفهای مقابل و جلب توجه آنها نشان دهد.