اندیشکدهها
نتایج احتمالی از رأی کُردها
نتایج احتمالی از رأی کُردها
جامعه کُرد ترکیه که ۱۵ تا ۲۰ درصد جمعیت کشور را در بر میگیرد، به سه بلوک سیاسی متمایز تقسیم شده است. بزرگترین آنها که نماینده کمی بیش از نیمی از جمعیت کردهاست و عمدتا گرایش چپ دارد، از «حزب دموکراتیک خلق» حمایت میکند. دومین گروه بزرگ، متشکل از ۲۰ تا ۳۰ درصد جمعیت، طرفدار «حزب عدالت و توسعه» رجبطیب اردوغان است و کوچکترین گروه که حدود یکششم رأی دهندگان کرد را تشکیل میدهد، از «حزب جمهوریخواه خلق» که سکولار و مایل به چپ است یا از جناحهای دیگر حمایت میکند. براساس نظرسنجیهای انجامشده از سوی «راوست ریسرچ»یک موسسه نظرسنجی که بر کردهای ترکیه تمرکز دارد، حزب اصلی اپوزیسیون یعنی حزب جمهوریخواه خلق رشد روزافزونی در به دست آوردن حمایت کردها تجربه میکند و میتواند حدود ۲۰ درصد آرای آنها را در انتخابات ۲۰۲۳ از آن خود کند. سهم حزب عدالت و توسعه از رایدهندگان کرد ممکن است کماکان اندکی بیشتر باشد، ولی حزب حاکم روند نزولی دارد، در حالی که حزب رقیب در حال صعود است. آرای کردها میتواند چند مسیر احتمالی را در انتخابات پیش رو طی کند. نخست حمایت غیررسمی از بلوک اپوزیسیون. با توجه به تصمیم حزب دموکراتیک خلق برای عدم معرفی کاندیدایی برای ریاستجمهوری و بهجای آن، هدایت رایدهندگان به رأی دادن علیه اردوغان، این محتملترین سناریو است. قلیچداراوغلو بهخاطر دیدگاههای سوسیالدموکراتیک خود معروف است و اهل شهری عمدتا کردنشین است. پایگاه حزب دموکراتیک خلق او را کاندیدایی ایدهال میداند و رهبران حزب از دیدار او از پارلمان در ۲۰ می ۲۰۲۳ استقبال کردند و بعد از آن حزب رسما اعلام کرد کاندیدایی را برای انتخابات معرفی نخواهد کرد. اگر هیچیک از نامزدهای ریاستجمهوری بیش از ۵۰ درصد آرای دور اول را بهدست نیاورد، دور دوم رأیگیری در ۲۸ ماه مه انجام خواهد شد. حزب دموکراتیک خلق ابراز امیدواری کرده است که اردوغان در دور اول شکست بخورد. دومین گزینه حمایت غیررسمی از بلوک اردوغان است. این سناریو تقریبا ناممکن به نظر میرسد. رهبری حزب دموکراتیک خلق تنها در صورتی به مذاکره با اردوغان فکر خواهد کرد که دولت مجموعهای از مسائل را که برای رهبری حزب حیاتی است رفع کند؛ از جمله موضع ترکیه درباره دولت خودمختار به رهبری کردها در شمال سوریه، جایگزینی مقامات عضو حزب دموکراتیک خلق بهجای مقامات منصوب دولت در شهرداریهایی که این حزب در آنها پیروز شده، آزادی مقامات زندانی حزب و توافقی جامع با پ.ک.ک از جمله اینکه عبدالله اوجالان رهبر پ.ک.ک. که زندانی است، محکومیت خود را در خانه سپری کند. گزینه سوم عدم حمایت از دو طرف است. این سناریو وقتی ممکن خواهد بود که ارتش ترکیه عملیاتی علیه «یگانهای مدافع خلق» که انشعابی از پ.ک.ک در سوریه است انجام دهد؛ حرکتی که اپوزیسیون مجبور به حمایت از آن خواهد بود و منجر به شکاف در حزب دموکراتیک خلق خواهد شد. این هم سناریویی نامحتمل است، چون هیچ نشانهای از اینکه ترکیه تا پیش از انتخابات تهدیدات خود را برای انجام چنین عملیاتی عملی خواهد کرد، وجود ندارد وگزینه چهارم انحلال حزب دموکراتیک خلق از سوی دادگاه قانون اساسی ترکیه است. این سناریو نامحتملتر شده است زیرا حزب دموکراتیک خلق تصمیم گرفت برای معرفی نامزدها زیر پرچم «حزب چپ سبز» عمل کند؛ این حرکت در واکنش به یک اقدام قضایی در مارس ۲۰۲۱ علیه حزب دموکراتیک خلق است که در پی درخواستهای مداوم «حزب حرکت ملی» صورت گرفت. شاکی مدعی است این حزب جانشین احزاب غیرقانونی منحلشده پیشین است، با پ.ک.ک رابطه دارد، و صلاحالدین دمیرتاش رهبر حزب مشغول بسیج مردم برای اقدام به خشونت بوده است. ائتلاف ملت، یا آنگونه که در بین اپوزیسیون معروف است »میز شش»، ائتلافی بزرگ از احزاب گوناگون است، شامل اسلامگرایان سیاسی، ناسیونالیستهای ترکیه، سوسیالدموکراتها، سکولاریستها و لیبرالها، که همگی در مخالفت با اردوغان متحد شدهاند. این ائتلاف نشان داده که مقاومتر از آن چیزی است که در ابتدا از سوی رئیسجمهور ترکیه پیشبینی میشد؛ و این بهخاطر احساسات ضداردوغانی در تمام این طیف سیاسی است؛ دیدگاه آنها این است که ترکیه فقط وقتی میتواند پیشرفت کند که اردوغان از طریق ابزارهای دموکراتیک از قدرت کنار زده شود.