خوف و رجا در اردوگاه میز شش
در آستانه انتخابات ترکیه به نظر میرسد امید مخالفان رجبطیباردوغان برای کنارزدن او از اریکه قدرت از همیشه بیشتر شده است. بعد از فرازوفرودهای رقبا در نظرسنجیها
در آستانه انتخابات ترکیه به نظر میرسد امید مخالفان رجبطیباردوغان برای کنارزدن او از اریکه قدرت از همیشه بیشتر شده است. بعد از فرازوفرودهای رقبا در نظرسنجیها، درحالیکه یک روز بیشتر به رفتن مردم ترکیه پای صندوقهای رأی باقی نمانده، کمال قلیچداراوغلو در نظرسنجیها با فاصلهای که به نظر بسیار امیدوارکننده میرسد، از اردوغان پیش است. در آخرین نظرسنجی، قلیچداراوغلو با 51 درصد از اردوغان با 46.09 درصد آرا پیش است. در عین حال، عبور لب مرزی قلیچداراوغلو از 50درصد یعنی فقط کمی تفاوت بین نتیجه این نظرسنجی و نتیجه واقعی، تکلیف انتخابات را به دور دوم خواهد کشاند. این ترکیب البته همچنان فضای کافی برای غافلگیری جبهه مخالفان اردوغان را دارد و تا نتیجه انتخابات اعلام نشود، نمیشود از چیزی مطمئن بود، بهخصوص که تا پای صندوق و هنگام شمارش آرا، نگرانیهایی مبنی بر استفادههای بالقوه اردوغان و یارانش از قدرتهای در اختیارشان نیز وجود دارد. از طرف دیگر البته کنارهگیری محرم اینچه نیز ممکن است به نفع قلیچداراوغلو باشد.
نکته دیگری که طرفداران قلیچداراوغلو یا به تعبیر صادقانهتر، امیدواران راحتشدن از دست اردوغان را امیدوارتر میکند، روند تغییرات نظرسنجیهاست. نموداری که وبسایت تجمیع نظرسنجیهای «پولیتپرو» از میانگینها ارائه میکند نشان میدهد که بهرغم فرازوفرودها، عملا در دوران رقابت انتخاباتی اردوغان، گرچه در برخی بازهها، فاصله خود را با رقیبش کاهش میداده، در هیچ برههای نتوانسته است قلیچداراوغلو را از جایگاه پیشتاز عقب بکشاند. بهعلاوه، گرچه در آوریل، اردوغان روندی صعودی در مقابل قلیچداراوغلو داشته است، از آغاز ماه می، این روند معکوس شده و همزمان با شیب ملایم کاهش آرای اردوغان، آرای رقیبش نیز با شیب ملایمی روبهافزایش بوده است.
همزمان با این وضعیت اما نظرسنجیهای انتخابات پارلمانی برای اردوغان خبرهای بهتری دارد. برعکس رقابت ریاستجمهوری، در انتخابات پارلمانی اولا حزب عدالت و توسعه بهطور مستمر رأی بیشتری از رقبایش دارد. در آخرین آمار پولیتپرو هم عدالت و توسعه با 4/34 درصد پیشتاز است، در مقابل حزب جمهوریخواه خلق با 5/29درصد، نزدیکترین دنبالکننده عدالت و توسعه است؛ اما این ترکیب باز حاکی از این است که هیچ حزبی مستقلا اکثریت را در اختیار نخواهد داشت و کار به ائتلاف خواهد کشید و برخلاف انتخابات ریاستجمهوری، ائتلاف احزابی که همه علیه اردوغان به صف شدهاند، وجود ندارد که اگر داشت، احتمالا میتوانست از همین حالا در رویای به دست گرفتن مجلس هم باشد. فعلا عدالت و توسعه این امکان را دارد که با ائتلاف با حزبی مثل حزب خوب که فعلا در نظرسنجیها ۱۱ درصد آرا را به خود اختصاص داده، کنترل پارلمان را در اختیار بگیرد اما البته، تعیینتکلیف اصلی ائتلافهای پارلمانی به پس از رأیگیری موکول خواهد شد.
این البته نکته دیگری است که ممکن است برای مخالفان اردوغان نگرانکننده باشد، احتمال تأثیرگذاری این ترکیب روی رقابت ریاستجمهوری است. اگر انتخابات ریاستجمهوری به دور دوم بکشد و همزمان حزب عدالت و توسعه در انتخابات پارلمان موفقیتی کسب کرده باشد و تصویری از گرفتن احتمالی کنترل مجلس شکل دهد، این احتمال جدی وجود دارد که حمایت از ائتلاف مخالفان اردوغان در مقابل او برای دور دوم آسیب ببیند و بخشی از بدنه رأیدهنده امید و انگیزه خود را برای ایستادن در مقابل رجب پاشا از دست بدهند؛ بخشی که احتمالا کوچک خواهد بود، اما در چنین رقابتهایی، تغییر نتیجه انتخابات لزوما به عددهای بزرگ نیاز ندارد.