اندیشکدهها
ترکیه با عضویت فنلاند و سوئد در ناتو مخالفت میکند؟
ترکیه با عضویت فنلاند و سوئد در ناتو مخالفت میکند؟
اندیشکده رسپانسیبل استیتکرافت نوشت، مولود چاووشاغلو، وزیر امور خارجه ترکیه قرار است با آنتونی بلینکن، همتای آمریکایی خود در واشنگتن دیدار کند. احتمال کمی وجود دارد که این دیدار باعث حل مسائل مهم در مورد اتهامات نقض حقوق بشر ترکیه و روابط گرم فزاینده آنکارا با مسکو شود. ترکیه بار دیگر موضع سازشناپذیر خود را در قبال پیشنهادهای عضویت سوئد و فنلاند در ناتو تکرار کرده است و همین امر، زمینه را برای یک رویارویی با پیامدهای بلندمدت جدی، هم برای آنکارا و هم برای ائتلاف ناتو ایجاد کرده است.
ابراهیم کالین، سخنگوی رجبطیباردوغان، گفته است که آنکارا در موقعیتی نیست که درخواست سوئد در ناتو را تا زمانی که به همه نگرانیهای ترکیه رسیدگی نشود، تایید کند.
او همچنین گفته: «اگر آنها بخواهند قبل از نشست ناتو در ماه ژوئن به ناتو بپیوندند، مشکل زمانی داریم. سیستم قضایی سوئد باید تعریف حقوقی خود را از تروریسم تغییر دهد تا ترکیه مخالفت خود را با الحاق استکهلم که مستلزم تصویب یکپارچه همه کشورهای عضو است، کنار بگذارد.»
استکهلم و هلسینکی بهطور همزمان در ماه مه 2022 با استناد به واقعیتهای امنیتی جدید ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین، درخواستهایی را برای پیوستن به ائتلاف ناتو ارائه کردند. ینساستولتنبرگ، دبیرکل ناتو تابستان گذشته اطمینان داد که روند الحاق این دو کشور به ناتو، سریعترین روند در تاریخ این ائتلاف خواهد بود؛ با این حال روند الحاق آنها در میان مخالفتهای حلنشده ترکیه برای مدت نامعلومی به تعویق افتاده است.
مقامات آنکارا گفتهاند که این دو کشور شمال اروپایی به پناه دادن به شبهنظامیان کرد ادامه دادهاند. اردوغان هم میگوید که درخواستهای الحاق آنها تا زمان استرداد افرادی که مقامات ترکیه به اتهام تروریسم بهدنبال آنها هستند، نمیتواند پیش برود.
با این حال، دادگاههای سوئد و فنلاند چندین درخواست استردادی را رد کردهاند؛ از جمله درخواستی که گزارش شده مربوط به یک روزنامهنگار تبعیدی مخالف است. چاووش اوغلو این رد درخواست را یک تحول «بسیار منفی» خوانده و گفته است که دو کشور شمال اروپا گامهای کافی برای برآوردن شرایط ترکیه را بهمنظور رفع مخالفت با الحاق این دو برنداشتهاند.
اولف کریسترسون، نخستوزیر سوئد در اوایل سال جدید گفت که کشورش تمام تلاش خود را برای رسیدگی به نگرانیهای آنکارا انجام داده است. با این حال مقامات ترکیه همچنان اصرار دارند که استکهلم به اندازه کافی، کاری برای رفع نگرانیهای ترکیه انجام نداده است.
تنشها بر سر پیشنهاد سوئد برای عضویت در ناتو پس از انتشار فیلمی از آویزان شدن مجسمه عروسکی اردوغان از یک تیر چراغ برق در استکهلم که واکنش خشمگینانه مقامات ترکیه را در پی داشت، بهشدت بالا گرفت. به گزارش الجزیره، کالین، سخنگوی اردوغان گفته است: «تا زمانی که فعالیتهای سازمانهای تروریستی متوقف نشود، امکان پیشرفت روند عضویت در ناتو وجود ندارد».
به نظر نمیرسد که متقاضیان شمال اروپا به اندازه شش ماه پیش که مذاکرات آغاز شد، به امضای قرارداد الحاق به ناتو نزدیکتر باشند. برخی گفتهاند که درخواستهای استرداد ترکیه از این دو کشور، نمایانگر امتیازات بزرگتری است که میخواهد از ایالاتمتحده بگیرد. بهطور کلی اردوغان اینگونه عمل میکند که خواستههای زیادی را از طرفین خود داشته باشد تا در نهایت، طرفهای گفتوگو به امتیازات معتدلتری رضایت دهند.
بنبست کنونی بر سر گسترش ناتو میتواند در ماههای آینده به طرق مختلفی خود را نشان دهد. واشنگتن و متحدانش ممکن است بهتدریج در فشار بر آنکارا برای عقبنشینی از طریق کانالهای عمومی و خصوصی سختگیرتر شوند. اردوغان ممکن است بهروشی غیرقابل پیشبینی پاسخ دهد. اگرچه بعید است که افزایش این رویارویی منجر به خروج ترکیه یا اخراج از ناتو شود، اما اتفاق در لحظهای خطرناک برای امنیت اروپا، وحدت این اتحاد را متزلزل خواهد کرد.