دنیـای عجیب دونالـد
اگر ترامپ دوباره رئیسجمهور شود چه خواهد کرد؟
اگر ترامپ دوباره رئیسجمهور شود چه خواهد کرد؟
دیوید فریدمن
نیوزویک
رویدادهای ماههای اخیر هرگونه شک و شبههای را مبنی بر اینکه دونالد ترامپ از تلاش برای کسب قدرت سیاسی پس از شکست در انتخابات دو سال پیش، دست برداشته، از بین برده است. او هنوز هم در تجمعات با همان خصایص و ویژگیهای منحصربهفردش شرکت میکند که گاهی با حرفهای مشابه کیو اِنان (گروهی راستگرا که دارای تئوری توطئه است و معتقد است که توطئهای پنهان از سوی آنچه «دولت پنهان آمریکا» میخوانند، علیه دولت و ملت آمریکا در جریان است) و در ظاهر برای حمایت از نامزدهای جمهوریخواه اما در عمل برای ماندن در صحنه سیاسی بهمنظور صحبت از دستاوردهای خود و مطرح کردن نارضایتیهایش از وضعیت فعلی است.
اتفاقهای زیادی میافتد که باعث میشود این رئیسجمهورِ پیشین، در چشم مردم باقی بماند. کمیته 6 ژانویه مجلس اخیرا رای داد که ترامپ برای دادن شهادت احضار شود. افبیآی به مارالاگو، خانه ترامپ در پالمبیچِ فلوریدا برای یافتن اسناد طبقهبندیشدهای که او پس از ترک کاخ سفید با خودش برده بود، یورش برد. مشکلات حقوقی دیگری هم منجر به گردش دائم خبرهای ترامپ شده است.
پیشنهاد برای اینکه ترامپ نامزد موردنظر جمهوریخواهان برای ریاستجمهوری سال 2024 باشد، محتمل بهنظر میرسد. با وجود مشکلات حقوقی ترامپ، او همچنان یکی از محبوبترین افراد در میان جمهوریخواهان است که براساس نظرسنجی ماه سپتامبر، فقط یکچهارم جمهوریخواهان ترجیح میدهند که ترامپ نامزد نشود. همان نظرسنجی میگوید که اتهام جنایی علیه ترامپ به سختی میتواند پایگاه سیاسی او را متزلزل کند و حتی ممکن است حامیان او را تحریک کند. با این حال، محکوم شدن او، همراه با محکومیت زندان، مانع از کاندیداتوری ترامپ نمیشود. یوجین ویکتور دبز، فعال کارگری در سال 1920 درحالیکه محکومیت شش ماهه خود را به خاطر نقشاش در اعتصاب راهآهن میگذراند، نامزد ریاستجمهوری شد.
براساس یک نظرسنجی اخیر، اگر ترامپ نامزد انتخابات شود و رقیب او جو بایدن باشد، ترامپ پیروز خواهد شد. با توجه به اینکه احتمال پیروزی او وجود دارد، آمریکاییها بیش از پیش از خود میپرسند - یا نگران هستند- که چهلوپنجمین رئیسجمهور آمریکا اگر چهلوهفتمین رئیسجمهور شود، چه کارهایی خواهد کرد؟
ترامپ در سخنرانیهای اخیرش، تصویری تاریک از آمریکا ایجاد کرد که یادآور سخنرانی مراسم تحلیف او در سال 2017 بود؛ اینکه آمریکا به برکت گروهی از دموکراتهای مترقی و اربابان دستنشاندهشان در آتش میسوزد. او در سخنرانی خود در تابستان گفت: «هیچ اولویتی بالاتر از پاکسازی خیابانهایمان، جلوگیری از سرازیر شدن مواد مخدر و بازگرداندن فوری نظم و قانون به آمریکا وجود ندارد. با وجود خطرات بزرگ خارجی، بزرگترین تهدید ما در این کشور، همچنان افراد مریض، شوم و شرور داخل هستند.»
ویژگیهای سیاستهای ترامپِ 47 (ترامپ بهعنوان چهلوهفتمین رئیسجمهور آمریکا) موضوع حدس و گمان است اما براساس گفتههای اطرافیان فعلی و پیشین ترامپ که با نیوزویک مصاحبه کردهاند، برخی از اقدامات ترامپ که قطعی بهنظر میرسند، اینهاست: اجتناب از رویکرد دور اول در انتصاب افرادی که ممکن است جلوی او را بگیرند و در عوض منصوب کردن افرادی وفادار، تلاش برای تسلط بیشتر بر ارتش و کاهش شدید خدمات اجتماعی. این سیاستها حتی بیش از آنچه امروز میبینیم میتواند باعث از دست دادن رایدهندگان سیاهپوست، اقلیتهای جنسی و بومیان آمریکایی شود. افبیآی، سازمان مالیات و ارتش میتوانند برای اذیت و آزار یا زندانی کردن دشمنان سیاسی او مورد استفاده قرار گیرند. با ازسرگیری تضاد ترامپ و متحداناش در اروپا و تجدید دوستی با ولادیمیر پوتین، سیاست خارجی آمریکا تغییر خواهد کرد و هنجارهای اساسی دموکراتیک مانند ممنوعیت دوره سوم ریاستجمهوری در قانون اساسی میتواند کنار رود.
به عبارت دیگر، ترامپ همان ترامپ پیشین خواهد بود، شاید کمی «ترامپتر» اما با موانع کمتر بر سر راهش. رید گالن، یکی از بنیانگذاران پروژه لینکلن، کمیته اقدام سیاسی تحت رهبری جمهوریخواهان مخالف ترامپ و ترامپیسم، میگوید: «اگر در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ فکر میکردید او دیوانه است، [در قیاس با دوره دومش] هنور چیزی ندیدهاید.»
کابینه دوستان
با توجه به اینکه او احتمالا ممکن است همچنان درگیر تحقیقات جنایی باشد و چهبسا که متهم به جرایم و حتی محکوم شود، اولین اقدام ترامپ به محض بهدست آوردن پست ریاستجمهوری، عفو خود، خانواده، دوستان و حامیان اصلیاش از همه جرمها خواهد بود. او پیشتر هم اعلام کرده که شورشیان 6 ژانویه را عفو خواهد کرد و ممکن است که در طول دوره دومش از این عفو استفاده کند تا معترضانی که دست به خشونت زدهاند را بدون مجازات، معاف کند و پایگاه طرفدارانش را به وجد بیاورد.
گرچه عفو خودش میتواند بیشتر مشکلاتاش را از بین ببرد، اتهامات ایالتی، مانند اتهاماتی که در جورجیا در مورد فشار برای لغو نتایج انتخابات 2020 ایجاد شد، با عفو ریاستجمهوری قابل رفع نیستند. با این حال احتمالا دیوان عالی تضمین میکند که اتهامات ایالتی و همچنین شکایات مدنی در دوره دوم ریاستجمهوری او متوقف شود. راس ترمین، دانشیار بازنشسته تاریخ در کالج جنوب آیداهو میگوید: «مادامی که او رئیسجمهور باشد، از مشکلات قانونی کاملا مصون خواهد بود.»
هنگامی که تهدید اقدام قانونی برطرف شود، ترامپ دستاش باز خواهد بود تا قوه مجریه را با حامیاناش پر کند. تاد بِلت، مدیر برنامه مدیریت سیاسی دانشگاه جرج واشنگتن میگوید: «یکی از درسهایی که ترامپ از دوره اولش گرفت این است که باید برای وفاداری، بیش از هر چیز دیگری از جمله دیدگاه سیاسی، تجربه و شایستگی اولویت قائل شود.» وفاداران ترامپ پستهای کلیدی را در وزارت امور خارجه، وزارت دادگستری، سازمان سیا، آژانس حفاظت از محیط زیست و سایر آژانسها در دست خواهند گرفت. از جمله نامزدهای احتمالی برای پستهای عالی کاخ سفید و کابینه میتوان به استفان میلر اشاره کرد که در کاخ سفید دوران ترامپ بهعنوان سخنرانینویس و مشاور سیاسی خدمت میکرد و معمار بسیاری از مواضع و سیاستهای ضدمهاجرتی بود. همچنین ژنرال سابق و مشاور امنیت ملی ترامپ، مایکل فلین، یکی از حامیان کیواِنان که پیش از عفو ترامپ، به دروغگویی به افبیآی متهم شده بود.
قانون اساسی ایالات متحده آمریکا میگوید که مقامات ارشد کابینه باید از سوی سنا تایید شوند، اما بعید است که ترامپ حمایت اکثریت قوی جمهوریخواهان را که برای پیشبرد این روند به آن نیاز دارد، داشته باشد. جان بولتون که تا سال 2019 مشاور امنیت ملی ترامپ بود و پس از 18 ماه استعفا داد، میگوید: «او احتمالا از ظرفیتهای منصوبان موقت خود استفاده میکند بهجای اینکه بگذارد سنا راهشان را مسدود کند.»
منصوبان ترامپ بهعنوان مقامات رسمی قادر خواهند بود که پاکسازی عمیقی را در دولت انجام دهند. متصدیان موقت و سرپرستان کابینه او وفادارانی را در سطوح بالای خدمات دولتی منصوب میکنند و آنها نیز به نوبه خود افراد وفادار دیگری را زیر نظر خود منصوب میکنند که شامل چهار هزار منصوب سیاسی در سراسر دولت فدرال میشود. ترامپ پیشتر، قصدش را در مورد از بین بردن «دولت پنهان» آشکار کرده است. دولت پنهان، ارتشی خیالی است که از نظر او در تمام دولت نفوذ میکنند و آماده هستند تا ارزشهای محافظهکارانه را تضعیف کنند.
تحکیم قدرت
وقتی وفاداران، ترامپ را احاطه کنند، احتمالا او دستورات اجرایی زیادی را آغاز خواهد کرد که هدفشان خنثی کردن هرچه بیشتر دستاوردهای دولت بایدن است. رید گالن میگوید: «وقتی فرصتی دوباره کسب میکنید، باید خیلی سریع و پیش از آنکه طرف مقابلتان فرصتی برای مقاومت داشته باشد، حرکت کنید.» دستورات اجرایی، این امکان را به رئیسجمهور میدهد که شکل همهچیز را - از سیاستهای اقتصادی گرفته تا تجارت و رفاه اجتماعی- تغییر دهد، بدون آنکه مجبور باشد کنگره را برای تصویب قوانین متقاعد کند. ترامپ در مقایسه با باراک اوباما که در دوره اول خود 147فرمان اجرایی را صادر کرد، 220 فرمان اجرایی صادر کرد.
دستورات اجرایی، اغلب کارشان به منطقهای خاکستری در قانون اساسی ختم میشود که آن دستورات را در تضاد با حق کنگره برای اداره کشور از طریق قانونگذاری قرار میدهد. برای مثال، یکی از اولین دستورات اجرایی ترامپ، تلاشی ناموفق برای لغو اوباماکر بود. دستورات ترامپ در دوره دوم هم با شکایاتی از سوی قضات به چالش کشیده خواهد شد، اما با توجه به اینکه خودِ ترامپ حدود یکچهارم قضات فدرال را که در حال حاضر مشغول به کار هستند، منصوب کرده است، دستورات اجراییاش ممکن است به خوبی پیش بروند.
اقدامات بعدی ترامپ برای تحکیم قدرتاش احتمالا اِعمال کنترل بیشتر بر ارتش خواهد بود. قانون اساسی، روسایجمهور آمریکا را از استفاده از ارتش در داخل کشور و طبق سنت دیرینه، از استقرار سازمانهای مجری قانون فدرال برای برنامههای سیاسی، منع میکند. اما در سال 2020، ترامپ از ماموران اداره مهاجرت و گمرک و نیز ماموران حفاظت از مرزها برای نظارت - و در برخی از موارد برای مقابله و بازداشت- معترضان جنبش «جان سیاهان مهم است» استفاده کرد.
ترامپ در دوره دوم ممکن است خیلی بیشتر تلاش کند تا مسیر ارتش را به میل خود تغییر دهد و سازمانهای مجری قانون فدرال را برای آزار و اذیت کسانی که او آنها را دشمن میپندارد، بسیج کند. راس ترمین، دانشیار بازنشسته تاریخ میگوید که او احتمالا با تلاش برای اخراج و جایگزینی رهبران نظامی که در برابر او مقاومت میکنند، شروع میکند و افرادی را که کاملا به او وفادار هستند، در ارتش بهکار میگیرد. آرون فریدبرگ، استاد سیاست و روابط بینالملل در دانشگاه پرینستون و معاون سابق در امور امنیت ملی میگوید که ترامپ برای کمک به نفوذ خود در ارتش، احتمالا پولهای زیادی را به بودجه پنتاگون اضافه میکند و هزینههای دفاعی برای او اولویت بالایی خواهند داشت.
ترامپ همچنین، به سرعت وزارت دادگستری را پاکسازی خواهد کرد، از جمله پاکسازی افبیآی و سایر سازمانهای مجری قانون و سپس رهبرانی را منصوب خواهد کرد که برای تحقیق از مخالفان دموکرات، مصمم خواهند بود. بولتون میگوید: «ترامپ بیش از هر چیز دیگری میخواهد انتقام بگیرد.» بولتون میگوید، انتخاباتی که در سال 2020 از دست داد و تحقیقات مختلف درباره اقدامات او باعث شده ترامپ انگیزه بالایی برای مبارزه با هرگونه تصوری داشته باشد که او را بازنده و بیعرضه نشان میدهد.
آمریکا در خارج از کشور
ترامپ پس از بازسازی دولت، بهدنبال فرصتهایی برای اِعمال قدرت و نفوذ خود در خارج از کشور خواهد بود. در دوره دوم، او ممکن است به تهدیدهای خود مبنی بر خروج از ناتو و نیز پایان دادن به تعهدات آمریکا نسبت به متحدان مختلف در سراسر جهان، از جمله ژاپن و کرهجنوبی عمل کند. فریدبرگ از پرینستون میگوید: «به گمان من او ممکن است تلاش کند ایالاتمتحده را از این اتحادها خارج کند. او هیچگاه هیچ علاقهای به آنها یا درک آنها ابراز نکرد.»
یکی از سخنگویان «مرکز نوسازی آمریکا»، سازمانی دیگر که ارتباطی نزدیک با ترامپ دارد میگوید: «او میخواهد به درگیریهای خارج از کشور پایان دهد؛ مثل این ایده که ما باید خود را درگیر جنگ اوکراین کنیم و برای آنها پول بریزیم.»
فریدبرگ میگوید ترامپ 47، نسبت به ترامپ 45، موضع سختتری در قبال چین خواهد داشت و به همین دلیل حتی ممکن است تعهدات در قبال تایوان را تقویت کند. او همچنین احتمالا به رفتار با پوتین بهعنوان یک متحد بالقوه ادامه خواهد داد. فریدبرگ میگوید، فکر میکنم او با استدلالهای پوتین همدلی خواهد داشت. اما پیشبینیناپذیری ترامپ، این امر را غیرممکن میسازد که بفهمیم او در یک سناریوی خاص چه خواهد کرد. بولتون، غیرقابل پیشبینی بودن ترامپ را در امور خارجی به توانایی محدود او در درک آنها نسبت میدهد. بولتون میگوید: «زمانی که من مشاور امنیت ملی او بودم، به نظر میرسید که او در بسیاری از زمینهها متوجه حرفهای من نمیشد.»
بولتون همچنین معتقد است که تسلط ضعیف ترامپ بر روابط بینالملل، در صورت بروز بحران هستهای در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ میتواند برای آمریکا و جهان فاجعهبار باشد؛ آنهم در شرایطی که پوتین مدام به استفاده از سلاحهای هستهای علیه اوکراین تهدید میکند. او میگوید: «ترامپ خطرناک خواهد بود، چون نمیداند جایگاه سلاحهای هستهای در استراتژی امنیت ملی چیست.»
دستور کار
ترامپ با تکیه بر پایگاه مردمی خود و ایدئولوگها و مشاوران مورد اعتمادش مانند ایتفن میلر و استیو بنن که مدت کوتاهی بهعنوان استراتژیست کاخ سفید در دوران ترامپ فعالیت میکرد، دستور کار فرهنگی خود را دوچندان کرده بود. او گفته قصد دارد همان سیاستهای دوره اول خود را دنبال کند. ترامپ در آگوست 2020 به پیتر بیکر از نیویورکتایمز گفت: «ما به کاری که انجام میدهیم، ادامه خواهیم داد، کارهایی را که انجام دادهایم محکمتر میکنیم و چیزهای دیگری را هم در نظر داریم که میخواهیم انجام دهیم.» در میان چیزهایی که در دستور کار ترامپ قرار دارد احتمالا میتوان به این موارد اشاره کرد:
اقتصاد: رولینز از «موسسه سیاست اول آمریکا» هسته اصلی سیاست اقتصادی برنامهریزیشده ترامپ برای دور دوم را در یک عبارت کوتاه خلاصه میکند: «کاهشِ بیشترِ مالیاتها». او میافزاید که ترامپ «به دنبال سرمایهگذاریهای زیرساختی و راههایی برای بازگرداندن جریان سرمایه به جوامع فراموششده آمریکا خواهد بود.» به گفته رولینز، جوامع سیاهپوست و اسپانیاییتبار از این برنامهها که سرمایهگذاری در مشاغل محلی را تشویق میکند، سود خواهند برد.
مهاجرت: ترامپ شاید بالاخره موفق شود که دیوار خود را بسازد. بِلت از دانشگاه جرج واشنگتن میگوید: «او قطعا تلاشاش را خواهد کرد. اقتدارگرایان دوست دارند بناهای تاریخی از خود بهجای بگذارند.» رولینز نیز معتقد است که ترامپ «صددرصد این کار را خواهد کرد.» او سیاستهای سختگیرانهتری را با هدف ممانعت از ورود مهاجران احتمالی و نیز اخراج مهاجران غیرقانونی اِعمال خواهد کرد.
محیط زیست: بهگفته بِلت، سیاست ترامپ در این حوزه بسیار ساده خواهد بود: «او همه تعهدات ایالات متحده آمریکا را در مورد کُند کردن تغییرات آبوهوایی، لغو خواهد کرد و اکتشاف گاز طبیعی و نفت، همراه با زغالسنگ پاک را آغاز میکند.» یارانهها و معافیتهای مالیاتی برای خودروهای برقی و دیگر طرحهای انرژی سبز ناپدید خواهد شد.
دین: گالن میگوید: «ما در مدارس شاهد نیایش خواهیم بود و دادگاه عالی نیز مشکلی در این مورد نخواهد دید. برای ترامپ، خودِ دین اهمیتی ندارد. برای او فقط مسئله، قدرت است. اگر پایگاه مذهبی او بخواهد، مطمئنا بهخاطر حمایتشان، ترامپ هم به آنها پاداش خواهد داد.» پاداش ترامپ به گروههای مذهبی، حمایتهایی از سوی دولت در جهت تلاشهای گروههای مذهبی برای ممنوعیت سقط جنین و نیز تبعیضها علیه همجنسگرایان و ترنسها از جمله ممانعت از ازدواج همجنسگرایان خواهد بود.
بهداشت و درمان: به گفته رولینز، ترامپ بار دیگر سعی خواهد کرد اوباماکر را لغو کند. این با وجود تلاشهای قبلی است که بهخاطر فقدان هرگونه جایگزین روشنی، با شکست مواجه شد. رولینز میگوید: «ما در حال ایجاد یک طرح مراقبت بهداشتی هستیم که برخلاف طرح پزشکی همگانی، روی هزینهها متمرکز خواهد بود.»
انتخابات: تردیدی وجود ندارد که دولت دوم ترامپ به سختی تلاش خواهد کرد تا رایدهی را تا حد امکان محدود و دردسرآور کند و برای از بین بردن همه شکلهای رایگیری بهغیر از پر کردن برگه کاغذی در محل رایگیری در روز انتخابات، مبارزه میکند. او مدعی است که شکلهایی جز پر کردن برگه کاغذی رایگیری در روز انتخابات، باعث تقلب گسترده در انتخابات سال 2020 شده است. اگرچه ادعاهای تقلب در انتخابات، بدون ارائه هیچ مدرکی بوده و کاملا رد شده است. هدف واقعی فشار در جهت ایجاد محدودیتها، به نفع نامزدهای حامی ترامپ خواهد بود، چون به لحاظ تاریخی، بالا بردن موانع رایگیری، بیشتر به ضرر دموکراتها خواهد بود تا جمهوریخواهان.
فراتر از دو دوره
یک موضوع احتمالا ترامپ را در دوره دوم به فکر فرو خواهد برد: اینکه قانون اساسی ایالات متحده آمریکا تصریح میکند که این دوره، آخرین دوره او برای ریاستجمهوری خواهد بود. آیا او میتواند راهی برای ماندن در قدرت پیدا کند؟ اصلاح قانون اساسی که محدودیت دودورهای ریاستجمهوری را حذف کند، نیازمند رای دوسوم هر دو مجلس کنگره یا نیازمند کنوانسیون قانون اساسی است که توسط دوسوم ایالتها درخواست شده باشد. بنابراین این گزینه عملا بهدرد ترامپ نمیخورد. بنابراین، به آن معناست که هر سناریویی که باعث شود ترامپ در قدرت بماند، نوعی اختلال فوقالعاده در روند دموکراتیک انتخاب و انتقال قدرت به رئیسجمهور جدید ایجاد میکند. این سناریو میتواند به شکل یک شورش تودهای باشد: وضعیت اضطراری ملی با اعلام ترامپ و با حمایت ارتش که در آن وضعیت، انتخابات جدید به حالت تعلیق درمیآید یا نتایج انتخابات، به دلیل ادعای تقلب، حذف میشود. به گفته بِلت، اینکه شش سال دیگر ممکن است چنین اتفاقی بیفتد و آمریکا چنین مسیری را طی کند، تقریبا باورنکردنی است. اما این احتمال وجود دارد که ترامپ تمام تلاش خود را برای مهندسی این اتفاق انجام دهد و از برخی جهات، او پایههای این کار را هم گذاشته است. بلت میگوید: «اگر ترامپ برای دور دوم انتخاب شود، او بر موجی از بیاعتمادی به نهادهای انتخاباتی ما سوار خواهد شد. آمریکا همین حالا هم به نقطهای رسیده که این نوع اقتدارگرایی امکانپذیر باشد.»
بولتون نیز میگوید که میتوان متصور شد که ترامپ تلاش کند در قدرت باقی بماند، اما بولتون دیدگاه خوشبینانهای را هم ارائه میدهد که نشان میدهد ترامپ با پایان دوره ریاستجمهوریاش کنار میآید: «در دوره دوم، ترامپ به میراث خود فکر میکند. او نمیخواهد نامش به عنوان یک بازنده و بدنام در تاریخ ثبت شود و از آنجایی که دیگر حامیاناش نمیتوانند به او رای دهند، برایش هیچ اهمیتی ندارد که آنها چه فکری میکنند.»
به گفته بولتون، ترامپ که دیگر از اینکه مجبور است در پایگاه سیاسیاش بماند، خلاص شده، تلاش میکند خود را به عنوانی کسی نشان دهد که میتواند تعادل را به جامعه بهشدت دوقطبیشده آمریکا بازگرداند و این واقعیت را بپوشاند که او خود مسئول بیشترِ این فضای دوقطبی بوده است. بولتون میگوید: «مردم گمان میکنند که ترامپ محافظهکار است، اما اینطور نیست. جرد کوشنر [داماد و مشاور سابقاش] و ایوانکا ترامپ [دختر و مشاور سابقاش] لیبرالهای منهتن هستند و اگر آنها به ترامپ میگفتند که نامزد بعدی دادگاه عالی باید لیبرال باشد، احتمالا به حرفشان گوش میکرد.»
این تصور که ترامپ خود را محافظهکار سرسختی نشان میدهد تا پایگاه مردمی خود را تقویت کند، چندان خارقالعاده و دور از ذهن نیست. ترامپ تا سال 2009 به مدت هشت سال، به عنوان دموکرات در انتخابات ثبتنام کرده بود. او حتی در اوایل دوره نخست ریاستجمهوریاش خود را یک «پلساز» (یک میانجی که نزاعها را در بین دو گروه از بین میبرد) نشان داد. بولتون میگوید: «در دنیای ترامپ، نمیتوان هیچچیزی را رد کرد.»