از مستعمره تا امپراتوری
ریشی سوناک اعتبار بریتانیا را برمیگرداند؟
ریشی سوناک اعتبار بریتانیا را برمیگرداند؟
بازگشت ریشی سوناک به قدرت آنهم کمتر از دو ماه پس از آنکه برخی از اعضای حزب محافظهکار او را متهم به سرنگونی بوریس جانسون کردند، اتفاقی قابلتوجه است. نخست اینکه سوناک اولین نخستوزیر رنگینپوست انگلیس است که از خانوادهای مهاجر میآید. سوناک یکی از ثروتمندترین سیاستمداران وست مینستر است و زمانی وارد ساختمان شماره 10داونینگ استریت میشود که انگلیس نیاز به کاهش شدید مخارج عمومی برای مهار بحران مالی و همچنین مقابله با بحران افزایش هزینههای زندگی، رفع خطر اعتصابات در زمستان و ادامه جنگ روسیه در اوکراین دارد. حامیان سوناک میگویند او که وزیر دارایی سابق بوده، میتواند اعتبار بریتانیا را نزد سرمایهگذاران برگرداند. اما سوناک، تحلیلگر سابق گلدمن ساکس با چالشهایی در حزب محافظهکار نیز مواجه است؛ حزبی که برخی از اعضایش سوناک را به خاطر نقشاش در برکناری جانسون سرزنش میکنند و نگران هستند که او آنچه را که برای پیروزی در انتخابات لازم است به دست نیاورد.
حزب اپوزیسیون کارگر احتمالاً او را به عنوان عضوی از نخبگان طبقه ثروتمند انگلیس معرفی خواهد کرد که از فشاری که میلیونها نفر، به دلیل افزایش هزینههای غذا و انرژی، با آن روبهرو هستند، بیخبر است. برخی میترسند که او نتواند حزبی را که عمیقاً دچار تفرقه شده و عادت کرده به سرعت از رهبرانی که دوست ندارند را کنار بگذارد، متحد کند.
سوناک، 42ساله، هنگام اعلام کاندیداتوری خود، گفت که سابقهای دارد که نشان میدهد میتواند «اقتصاد انگلیس را اصلاح کرده، حزب را متحد کرده و به کشور خدمت کند.»
سوناک در سال 1980 در ساوتهمپتون از پدر و مادر هندو با تبار پنجابی متولد شد، پدر و مادرش در انگلیس داروخانهای را اداره میکنند و سوناک نیز به آنها کمک میکند. او در مراکز خوبی تحصیل کرده است. به مدرسهای نخبهپرور رفت و آخرین نخستوزیری است که پس از دیوید کامرون و سلفش لیز تراس، در دانشگاه آکسفورد سیاست، فلسفه و اقتصاد خوانده است.
او همچنین اولین فرد رنگینپوستی خواهد بود که نخستوزیر بریتانیا میشود. راوی کومار، 38ساله، یکی از اعضای حزب محافظهکار که در یک شرکت مالی در مرکز انگلیس در ناتینگهام کار میکند، این انتصاب را به عنوان یک «اتفاق تاریخی» توصیف کرد. او به رویترز گفته: «من در دهههای 80 و 90 بزرگ شدم و حتی نمیتوانستم یک نخستوزیر غیرسفیدپوست را در زندگیام تصور کنم. بنابراین دیدن یک رهبر هندی بریتانیایی فوقالعاده است». اما ازدواج سوناک با دختر یک میلیاردر هندی باعث ایجاد نگرانیهایی در حزب شده است. برخی از اعضای حزب معتقدند که این ازدواج و ثروت سوناک ممکن است باعث شود که او نتواند نگرانیهای روزمره مردم انگلیس را با بحرانهایی نظیر تورم و احتمال افزایش سوخت در زمستان مواجه هستند، درک کند.
سوناک به سرعت در ردههای حزب محافظهکار خودش را بالا کشید و در سال 2020 به یکی از جوانترین وزیران دارایی انگلیس تبدیل شد. وقتی همهگیری کووید-19 بریتانیا را درنوردید، سوناک به یکی از محبوبترین سیاستمداران کشور تبدیل شد، چراکه توجه ویژهای به مشاغل و کارگران معطوف کرده بود. موفقیت سوناک در صعود از نردبان سیاست در انگلیس حتی موجب شده که روزنامه گاردین که تقریبا تریبون سوسیالیستها در انگلیس است از او تمجید کند. روزنامه گاردین در بخش یادداشتهایش نوشته:«صعود سوناک از نردبان سیاست، یک دستاورد انکارناپذیر و بزرگ است، چه با سیاست او موافق باشید یا نه. سفر سیاسی سوناک به عنوان یک تبعه آسیایی میتواند به همه بریتانیاییهای سیاهپوست و رنگین بگوید که آنها باید با جریان غالب سیاست در انگلیس مبارزه کنند تا جدی گرفته شوند.»
البته برخی نیز معتقدند که صعود سوناک از نردبان سیاست با تلخی نیز همراه است چراکه برخی دیدگاههای تندرو او برخی از مهاجران انگلیس را نمایندگی نمیکند. اما زمانی که والدین سوناک در دهه 1960 از شرق آفریقا به بریتانیا مهاجرت کردند، انتصاب یک نخستوزیر آسیایی در انگلیس غیرقابل تصور بود. اما از آنجایی که سوناک یک هندوی متعصب است، آیا میتوان گفت که اولین قدمها به سمت آپارتمان شماره 10 داونینگ استریت، میتواند به یک تحرک اجتماعی مثبت منجر شود؟
برد سوناک ممکن است برای شخص او دستاورد بزرگی باشد و از آنجایی که آسیاییهای بریتانیا اشتراکات زیادی با او دارند، شاید برای برخی از آنها نیز چنین باشد. در هند و از نظر نارندرا مودی، بدون شک انتخاب یک هندو برای چنین مقامی باعث نفوذ و افتخار است.
سوناک، مانند بسیاری دیگر از ستارههای نوظهور رنگینپوست در حزب محافظهکار، مجبور است نشان دهد که بریتانیا را کمی بیشتر از بقیه دوست دارد.
سوناک که در کالج انحصاری وینچستر تحصیل کرده و بعداً با دختر یک هندی میلیاردر ازدواج کرد، احساس میکند برای جلب حمایت گستردهتر، باید پیشینه آشکارا و ممتاز خود را کماهمیت جلوه دهد. اما همه چیز در مورد زندگی و تربیت او در تضاد با میلیونها نفری است که برای پرداخت قبوض، پرداخت اجارهخانه و خرید غذا تلاش میکنند. او در خصوص پیشینه خود گفته است:«در واقع، من پیشینه دلگرمکنندهای برای اقشار فقیر ندارم. من در مقایسه با اکثر مردم این کشور تربیت ممتازی داشتم و فکر میکنم اینطور است. این اصلا خوب نیست که به افراد بیشتری فرصتهای مشابه داده نمیشود.» در نهایت درست است که انتخاب سوناک به سمت نخستوزیری انگلیس یک اتفاق غیرقابل انکار تاریخی است، اما مسلماً این اتفاق کمتر از آن چیزی است که بسیاری انتظار داشتند.