تثبیت قدرت
کنگره حزب کمونیست چین اختیارات شیجینپینگ را افزایش می دهد
کنگره حزب کمونیست چین اختیارات شیجینپینگ را افزایش می دهد
شیجینپینگ رئیسجمهوری چین روز گذشته در سخنرانی در کنگره حزب کمونیست، درهمشکستن خودمختاری هنگکنگ توسط چین را ستود و به تایوان هشدار داد که «چرخهای تاریخ» به سمتی میچرخند که طی آن پکن کنترل دموکراسی جزیره را در دست خواهد گرفت. شی همچنین به طور ضمنی از حمایت آشکار و فزاینده ایالات متحده آمریکا از تایوان انتقاد کرده و «مداخله خارجی» با هدف تشدید تنشها را محکوم کرد. شی در بیستمین کنگره حزب کمونیست گفت: «مساله تایوان مشکل خود چین است که باید حل شود.» کنگره حزب کمونیست مهمترین گردهمایی در چرخه سیاسی چین است که هر پنج سال برگزار میشود. این بار انتظار میرود که کنگره حزب کمونیست برای یک دوره پنجساله دیگر مدیریت چین را در اختیار شیجینپینگ قرار دهد. اگر این اتفاق رخ دهد او نام خود را بهعنوان قدرتمندترین رهبر چین بعد از مائو در تاریخ چین ثبت خواهد کرد. سخنرانی شی در کنگره حزب، نزدیک به دو ساعت طول کشید. او در این سخنرانی نگاهی کلی و غیرشفاف از برنامهها و امیدهایش برای چین ارائه کرد و از سخنانش میتوان اینطور برداشت کرد که شی به دنبال افزودن بر قدرت تکنفره خود در چین است. او اذعان کرد که چین «طوفانهای خطرناکی» پیشرو دارد و از مبارزه با فشارهای اقتصادی ناشی از کووید19، قیمتهای بالای انرژی و پیامدهای جنگ در اوکراین به عنوان چالشهای چین نام برد. البته راهحل او برای این چالشهای جدید عمدتاً شامل افزایش کنترل اجتماعی، تهاجم منطقهای و رقابت با غرب بود.
شی در سخنرانیاش مدعی شد که چین در پنج سال گذشته نفوذ جهانی خود را افزایش داده است و از تصمیم پکن برای برخورد با جنبش دموکراسیخواهانه در هنگکنگ سخن گفت. شی گفت که قانون جدید امنیت ملی که عملاً مخالفت با حکومت را جرم انگاری کرده نشانگر چرخشی به سوی جایگاه بهتر در منطقه است. بسیاری از تایوانیها سرکوب هنگکنگ را هشداری برای آینده نامشخص خود میبینند. شی در سخنان خود از «اکثریت هموطنان تایوانی» سخن گفت و مدعی شد که اقلیت کوچکی از آشوبگران مسئول تنشها هستند. اما نکته جالب این است که اکثریت بزرگ و روبهرشد مردم تایوان، ایده اتحاد مجدد با چین را رد میکنند. چین کنترل تایوان را از طریق نسخهای از طرح «یک کشور، دو سیستم» پیشنهاد کرده است. مشابه این طرح درباره هنگکنگ نیز اجرا شد.
دفتر ریاستجمهوری تایوان در پاسخ به سخنرانی شی اعلام کرد که اکثریت شهروندان تایوان به صراحت اعلام کردهاند که «قاطعانه» طرح «یک کشور، دو سیستم» را قبول ندارند. سخنگوی دفتر چانگتونهان، بار دیگر بر استقلال تایوان تاکید کرد و متعهد شد که هیچ امتیازی در حاکمیت ارضی، دموکراسی و آزادی به چین نخواهد داد. چانگ گفت حفظ صلح در تنگه تایوان یک مسئولیت مشترک است و تایوان مایل است با پکن «براساس اصل عقلانیت، برابری و احترام متقابل» کار کند. شی، تصرف تایوان را بخش مهمی از میراث خود و لازمه «جوانسازی ملی» چین میداند. او با تکرار یک نکته آشنا گفت که چین هرگز از گزینه استفاده از زور برای دستیابی به تایوان چشمپوشی نخواهد کرد.
شی گفت:«چرخهای تاریخ به سوی اتحاد مجدد و جوانسازی ملت بزرگ چین میچرخد. اتحاد مجدد با تایوان باید کاملا محقق شود و بدون شک میتوان به آن دست یافت. ما به تلاش برای اتحاد مجدد مسالمتآمیز با بیشترین صداقت و نهایت تلاش ادامه خواهیم داد، اما هرگز قول نخواهیم داد که استفاده از زور را کنار بگذاریم.»
جو بایدن بارها وعده داده است که در صورت حمله چین به تایوان، ایالاتمتحده از تایوان دفاع خواهد کرد. زمانی که نانسیپلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، در ماه اوت از فشار چین سرپیچی و از تایوان بازدید کرد، پکن با مانورهای نظامی تهاجمی پاسخ داد.
کنگره حزب کمونیست چین رسماً حدود دو هزار نماینده به نمایندگی از 100 میلیون عضو حزب کمونیست چین را گرد هم میآورد تا در مورد پنجسال گذشته و مسیر پنجسال آینده بحث کنند. در واقع، نمایندگان عمدتاً در این کنگره حضور مییابند تا تصمیماتی را که در هفتهها و ماههای گذشته پشت درهای بسته چکش خورده بودند را تائید کنند. سخنرانی شی نشان میدهد تمرکز قدرت چین در سالهای آینده است. البته شی در سخنرانی خود به ایده حکمرانی مبتنی بر اجماع پرداخت و به نمایندگان گفت: «ما باید انتقاد و نظارت مردم را بپذیریم.»
این سخنان در حالی مطرح میشود که پکن و کل کشور تحت قوانین امنیتی سختگیرانه کنترل میشوند تا از هرگونه اختلال در کنگره جلوگیری شود. هفته گذشته پس از اینکه یک معترض بنرهایی بر ضد شیجینپینگ روی پلهای هوایی پکن آویزان کرد و دستگیر شد، در تمامی پلهای پکن محافظان امنیتی مستقر شدند. وال استریت ژورنال گزارش داد که مخالفتها در چین آنقدر سرکوب شده است که مردم به دلیل به اشتراک گذاشتن تصاویر اعتراضات به طور دائمی از استفاده از رسانههای اجتماعی محروم میشوند. با فراگیر شدن ویچت در زندگی روزمره در چین، این مجازات معادل دیجیتالی قطع کردن دست مجرم است. کنگره حزب اولین کنگره از زمان حذف محدودیتهای دورههای ریاستجمهوری برای رهبران حزب است که به شی اجازه میدهد به رهبر مادامالعمر چین تبدیل شود. انتظار میرود تغییرات بیشتر قانون اساسی در این هفته برای تعمیق قدرت و جایگاه او در حزب صورت پذیرد؛ تغییراتی نظیر تثبیت شی به عنوان «هسته» اصلی قدرت و ثبت ایدههای او به عنوان ایدئولوژی زیربنایی قدرت در چین، از جمله این تغییرات است.