المیادین: انتشار متن ۸ نامه میان ایران و مدیرکل آژانس انرژی اتمی درباره تأسیسات هسته‌ای
المیادین نوشت: شبکه رسانه‌ای المیادین سندی را منتشر کرده است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی طی ساعات گذشته در اختیار کشورهای عضو قرار داده است. این سند شامل مجموعه‌ای از نامه‌ها و پاسخ‌های ردوبدل‌شده میان ایران و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در فاصله زمانی ۳ تا ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ تا ۲۱ آبان ۱۴۰۵) است.
به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از انتخاب، این نامه‌ها موضع اولیه ایران درباره ورود بازرسان آژانس به تأسیسات هسته‌ای هدف حملات آمریکا و اسرائیل را آشکار می‌کند. تهران این موضوع را به وضعیت امنیتی این تأسیسات در سایه «تهدیدهای مستمر رئیس‌جمهور آمریکا به ارتکاب حملات بیشتر علیه ایران و تأسیسات هسته‌ای آن» مرتبط دانسته است.
در مقابل، پاسخ‌های گروسی به نامه‌های ایران نشان‌دهنده استقبال او از موضع تهران است. مدیرکل آژانس، اعلام ایران مبنی بر اینکه اجرای موافقت‌نامه پادمان مرتبط با پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) را به حالت تعلیق درنیاورده، «مهم و دلگرم‌کننده» توصیف کرده است.
متن نامه‌ها و پاسخ‌ها
نامه ایران در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵)
ایران در این نامه توجه آژانس را به «مجموعه‌ای از تهدیدهای مستمر، صریح و علنی صادرشده از سوی رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا مبنی بر ارتکاب اقدامات تجاوزکارانه مسلحانه بیشتر» علیه ایران جلب کرد؛ تهدیدهایی که «به‌طور مشخص تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف قرار داده‌اند».
ایران در نامه خود اشاره کرد که این تهدیدها، از جمله، «شرایط حقوقی، فنی، عملیاتی و امنیتی ضروری برای اجرای ایمن، مؤثر و کامل اقدامات پادمانی را به‌طور اساسی تضعیف کرده‌اند».
تهران تأکید کرد: «در نتیجه، الزامات عینی برای اجرای اقدامات پادمانی به شیوه معمول دیگر وجود ندارد و اجرای این اقدامات در شرایط کنونی از نظر عملی امکان‌پذیر نیست.»
پاسخ مدیرکل آژانس در ۴ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۳ آبان ۱۴۰۵)
رافائل گروسی در پاسخ خود تأکید کرد که پیش‌تر، در بیانیه‌ها و گزارش‌های ارائه‌شده به شورای حکام و همچنین اظهاراتش در برابر شورای امنیت سازمان ملل متحد، اعلام کرده است که هرگونه حمله مسلحانه یا تهدید به حمله علیه تأسیسات هسته‌ای اختصاص‌یافته به اهداف صلح‌آمیز، نقض اصول منشور سازمان ملل متحد، حقوق بین‌الملل و اساسنامه آژانس محسوب می‌شود.
گروسی به ایران یادآوری کرد که بارها بر ضرورت مصون ماندن تأسیسات هسته‌ای از هرگونه حمله، صرف‌نظر از زمینه و شرایط آن، تأکید کرده است. وی خاطرنشان کرد که چنین حملاتی پیامدهای جدی برای ایمنی و امنیت هسته‌ای و نظام پادمان‌ها به همراه دارند و همچنین بر صلح و امنیت در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی تأثیر می‌گذارند.
با این حال، گروسی بار دیگر به ایران تأکید کرد که موافقت‌نامه پادمان منعقدشده در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای همچنان لازم‌الاجراست و هیچ‌یک از طرفین نمی‌توانند اجرای آن را به حالت تعلیق درآورند.
وی توضیح داد که سازوکارهای نظارتی باید در درجه نخست بر ارائه گزارش‌ها و فراهم کردن دسترسی به تأسیسات هسته‌ای مشمول پادمان و مواد هسته‌ای مرتبط با آن‌ها متمرکز باشند.
گروسی همچنین یادآوری کرد که در صورت دریافت نکردن گزارش‌های موردنیاز و فراهم نشدن دسترسی به سایت‌های مربوطه، آژانس قادر نخواهد بود هیچ‌گونه نتیجه‌گیری درباره پادمان‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران ارائه کند.
پاسخ ایران در ۶ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۵ آبان ۱۴۰۵)
ایران در پاسخ خود تأکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران، با وجود اختلاف‌نظرهای یادشده، بار دیگر تعهد راسخ خود را به ازسرگیری اجرای کامل تعهدات پادمانی‌اش، به‌محض فراهم شدن شرایط حقوقی و واقعی مرتبط، اعلام می‌کند.»
ایران همچنین تأکید کرد: «حفاظت از اطلاعات محرمانه مرتبط با پادمان‌ها، اعم از اطلاعات مربوط به تأسیسات هسته‌ای، مواد هسته‌ای یا افراد، موضوعی مرتبط با امنیت ملی حیاتی است و هرگونه افشای غیرمجاز یا اظهارنظر علنی درباره چنین اطلاعات حساسی، پیامدهای امنیتی وخیمی و جبران‌ناپذیری برای ایران به دنبال خواهد داشت.»
پاسخ مدیرکل آژانس در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۹ آبان ۱۴۰۵)
رافائل گروسی از اظهارات ایران استقبال کرد؛ به‌ویژه از تأکید تهران مبنی بر اینکه با وجود شرایط استثنایی ناشی از حملات مسلحانه علیه تأسیسات هسته‌ای ایران که تحت پادمان قرار دارند، این کشور به اجرای موافقت‌نامه پادمان مربوط به پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای ادامه خواهد داد و اجرای این موافقت‌نامه را به حالت تعلیق درنیاورده است.
گروسی این اظهارات را «مهم و دلگرم‌کننده» توصیف کرد.
وی ابراز امیدواری کرد که این تعهدات بتوانند به تسهیل گفت‌وگوهای میان آژانس و ایران درباره اقدامات عملی و مشخص با هدف اجرای کامل و مؤثر موافقت‌نامه پادمان کمک کنند.
مدیرکل آژانس همچنین تهران را تشویق کرد که سازوکارهای فنی‌ای را مدنظر قرار دهد که شرایط مناسب برای بازگشت به اجرای عادی پادمان‌ها را فراهم کرده و فضایی برای اعتمادسازی ایجاد کنند؛ فضایی که بتواند زمینه‌ساز دستیابی به توافقی دیپلماتیک در سطحی گسترده‌تر باشد.
گروسی خاطرنشان کرد که ایران باید «به‌عنوان نشانه‌ای از پایبندی اعلام‌شده خود و در راستای تعهدات حقوقی ناشی از موافقت‌نامه پادمان مربوط به پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای»، گزارش‌هایی درباره وضعیت کنونی مواد و تأسیسات هسته‌ای‌ای که از حملات نظامی آسیب ندیده‌اند، به آژانس ارائه کند.
وی همچنین خواستار آن شد که ایران بازرسی از این تأسیسات را برای راستی‌آزمایی گزارش‌های مذکور تسهیل کند.
گروسی بار دیگر آمادگی خود را برای ورود فوری به گفت‌وگو درباره سازوکارهای فنی با هدف دستیابی به ترتیبات دیپلماتیک کاملاً قابل راستی‌آزمایی اعلام کرد.
نامه دوباره ایران در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۹ آبان ۱۴۰۵)
ایران در نامه دیگری توجه مدیرکل آژانس را به پیشنهاد اخیر دولت ایالات متحده آمریکا جلب کرد که بر اساس آن، مبلغی تا سقف ۲۰ میلیون دلار آمریکا در ازای دریافت اطلاعاتی درباره برنامه هسته‌ای ایران، از جمله اطلاعات مربوط به افراد مرتبط با این برنامه، تعیین شده است.
ایران در این نامه از مدیرکل آژانس خواست «بار دیگر بر اهمیت حفظ محرمانگی فعالیت‌های پادمانی آژانس، بی‌طرفی و استقلال نهادی آن تأکید کند» و اطمینان دهد که «اطلاعات مربوط به پادمان‌ها افشا نمی‌شوند یا مورد سوءاستفاده و بهره‌برداری قرار نمی‌گیرند».
تهران همچنین خواستار توجه ویژه به تضمین «سلامت و امنیت دانشمندان و کارکنان فعال در حوزه هسته‌ای» شد و از گروسی خواست این موضوع را در شورای حکام آژانس مطرح کند.
پاسخ گروسی در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۱ آبان ۱۴۰۵)
گروسی بار دیگر تأکید کرد که آژانس به تعهدات خود در زمینه محرمانگی پایبندی کامل خواهد داشت و از تمامی اطلاعات محرمانه مرتبط با پادمان‌ها که در جریان اجرای موافقت‌نامه به دست می‌آورد، محافظت خواهد کرد.
در عین حال، گروسی اشاره کرد که همچنان گزارش‌هایی عینی و مبتنی بر واقعیت را مطابق با قطعنامه‌های مرتبط شورای حکام و شورای امنیت به این شورا ارائه خواهد داد.
وی بار دیگر بر تعهد مستمر آژانس به انجام مأموریت اصلی و مستقل خود در زمینه راستی‌آزمایی، با بی‌طرفی، ثبات و اثربخشی تأکید کرد.
نامه ایران در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۰ آبان ۱۴۰۵)
ایران در نامه‌ای به مدیرکل آژانس اعلام کرد که «تا زمانی که ریشه‌های اصلی وضعیت کنونی برطرف نشده و الزامات اساسی برای اجرای عادی فعالیت‌های پادمانی احیا نشده باشند»، امکان پیشبرد «مذاکرات درباره سازوکارهای فنی فعالیت و راستی‌آزمایی» در «شرایط کنونی» وجود ندارد.
ایران افزود محدودیت‌های عینی ناشی از شرایط امنیتی حاکم، «باید هنگام تعیین میزان امکان‌پذیری و زمان‌بندی هرگونه مذاکرات فنی مورد توجه قرار گیرند».
تهران در عین حال توضیح داد که این موضع «نباید به‌عنوان امتناع از همکاری با آژانس یا خودداری از ورود به تعاملات احتمالی در آینده تفسیر شود».
پاسخ گروسی به این نامه
گروسی در پاسخ به این نامه، به اظهارات ایران مبنی بر اینکه موضع این کشور «نباید به‌عنوان امتناع از همکاری یا تعامل در آینده تفسیر شود» اشاره کرد.
وی توضیح داد که بررسی ریشه‌های اصلی وضعیت کنونی و اجرای اقدامات پادمانی در ایران، «نباید دو موضوع متعارض یا متوالی تلقی شوند، بلکه می‌توان در هر دو مسیر به‌طور هم‌زمان پیشرفت کرد».
مدیرکل آژانس بار دیگر آمادگی این نهاد را برای ورود بدون تأخیر به مذاکرات با ایران درباره اقدامات عملی و مشخص با هدف حرکت به سمت اجرای کامل و مؤثر موافقت‌نامه پادمان اعلام کرد.
وی تأکید کرد که این مذاکرات می‌توانند با در نظر گرفتن شرایط کنونی، از جمله نگرانی‌های ایران درباره ایمنی و امنیت، انجام شوند.
گروسی همچنین خاطرنشان کرد که تعاملات پیشین که به «توافق قاهره» منجر شد، نشان می‌دهد که چنین اقدامی امکان‌پذیر و قابل تحقق است.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
