تاوان سیاست انتظار
در بنبست نه جنگ، نه صلح
بیشترین هزینه این وضعیت را مردم ایران میپردازند. تورم فزاینده، گرانی کالاهای اساسی، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی نسبت به آینده، زندگی روزمره میلیونها ایرانی را دشوارتر کرده است.
دیشب رسانههای داخلی و خارجی، به نقل از رئیسجمهور آمریکا، از پایین بودن احتمال ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران و تداوم محاصره دریایی و فشار اقتصادی خبر دادند. نکته مهم آن است که ترامپ جنگ را بهطور قطعی منتفی ندانسته، بلکه احتمال انجام حملات گسترده جدید را در شرایط فعلی پایین ارزیابی کرده است.
بر این اساس، به نظر میرسد ترامپ راهبرد خود در قبال ایران را بر تداوم فشار اقتصادی، محاصره دریایی و تشدید تحریمها متمرکز کرده است؛ راهبردی که بدون ورود به یک جنگ گسترده، ایران را در وضعیت فرسایشی «نه جنگ، نه صلح» نگه میدارد. در مقابل، به نظر میرسد ایران نیز همچنان در انتظار تغییر شرایط و گشایشی احتمالی در معادلات پیشروست. اما پرسش اساسی این است که تداوم این انتظار و بلاتکلیفی، در نهایت به سود کدام طرف تمام خواهد شد؟
واقعیت آن است که بیشترین هزینه این وضعیت را مردم ایران میپردازند. تورم فزاینده، گرانی کالاهای اساسی، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی نسبت به آینده، زندگی روزمره میلیونها ایرانی را دشوارتر کرده است. البته نمی توان نادیده گرفت که در آمریکا و اروپا نیز افزایش هزینههای زندگی و پیامدهای اقتصادی بحرانهای منطقهای بر افکار عمومی و معادلات سیاسی اثر گذاشته است؛ اما فشار اقتصادی بر جامعه ایران، با توجه به شرایط موجود، ابعاد عمیقتر و سنگینتری دارد.
بیتردید ایران از ظرفیتها و توانمندیهای نظامی برخوردار است و میتواند در صورت وقوع جنگ، هزینههای سنگینی به طرف مقابل و کشورهای منطقه تحمیل کند. اما پرسش مهم این است که آیا افزایش هزینههای جنگ برای آمریکا و اسرائیل، لزوماً به معنای کاهش هزینههای آن برای ایران و مردم ایران خواهد بود؟ قدرت بازدارندگی و توان نظامی، هنگامی در خدمت منافع ملی قرار میگیرد که با خردمندی سیاسی و دیپلماسی مؤثر همراه باشد.
در چنین شرایطی، کش دادن وضعیت موجود و امید بستن به تغییرات احتمالی در معادلات منطقهای و جهانی، تا چه اندازه میتواند راهبردی به سود ایران باشد؟ آیا زمان آن نرسیده است که با اولویت قرار دادن منافع ملی و مصالح مردم، دستگاه دیپلماسی کشور با ابتکار، جدیت و قدرت بیشتری وارد میدان شود و از ظرفیت میانجیگری کشورهای مؤثر، از جمله چین و سایر بازیگران منطقهای و بینالمللی، برای دستیابی به تفاهمی پایدار بهره گیرد؟
مذاکره و تفاهم، به معنای تسلیم یا عقبنشینی از منافع ملی نیست؛ بلکه میتواند جلوهای از خردمندی سیاسی، واقعبینی و مسئولیتپذیری در قبال سرنوشت کشور باشد. حتی اگر آمریکا همچنان بر راهبرد فشار اقتصادی اصرار داشته باشد، نباید از تلاش برای گشودن مسیرهای دیپلماتیک دست کشید. آنچه امروز بیش از هر چیز ضرورت دارد، خروج از چرخه فرسایشی تهدید و فشار، فعالسازی دیپلماسی و یافتن راهی برای پایان دادن به بلاتکلیفی است؛ چراکه هیچ راهبردی نباید رنج و فرسایش جامعه ایران را به هزینهای قابل چشمپوشی تبدیل کند.
*منبع: کانال تلگرامی جبهه اصلاحات