وقتی اقبال بیدار می‌شود، اما عقل همچنان در خواب است!
سیاست‌ورزی، تنها نمایشِ توانایی‌های تهاجمی نیست؛ بلکه هنرِ «تبدیل قدرت به نتیجه» است.
روزی مردی که از تنگنای زندگی به ستوه آمده بود، تصمیم گرفت به سراغ «اقبال» خود برود تا او را بیدار کند. در مسیر، با شیری برخورد کرد. شیر پرسید: «کجا می‌روی؟»
مرد گفت: «می‌روم تا اقبالم را بیدار کنم.»
شیر گفت: «پس وقتی بیدارش کردی، از او بپرس چرا یال من دیگر مانند گذشته انبوه نیست؟»
مرد پذیرفت و به راه افتاد. کمی جلوتر، درختی دید که با همان پرسش، از او خواست تا از اقبال بپرسد چرا در میان این همه زمین، شاخ و برگی برای رشد ندارد. کمی بعد به ماهی رسید که از او خواست بپرسد چرا گوشش درد می‌کند.
سرانجام مرد به اقبال رسید و او را بیدار کرد. پس از طرح پرسش‌ها، اقبال پاسخ داد:
«درد گوش ماهی، به خاطر مرواریدی است که در گوشش گیر کرده؛ کافی است آن را بیرون بیاورد.
درخت، زیر ریشه‌هایش کوزه‌های طلا دفن شده است؛ تا آن‌ها را بیرون نیاورد، ریشه‌ها مجال رشد نخواهند داشت.
و اما شیر؛ برای بازگشتِ هیبت و یال‌هایش، او به برخورد با حقیقتی نیاز دارد که فراتر از چشمِ ساده‌نگر باشد.»
مرد با این پاسخ‌ها، راه بازگشت را در پیش گرفت.
وقتی به ماهی رسید، ماهی گفت: «مروارید را بیرون بیاور و برای خودت بردار.»
مرد گفت: «نیازی ندارم؛ اقبالم بیدار شده است!»
درخت نیز پیشنهاد داد طلاها را بردارد، اما مرد باز هم نپذیرفت: «دیگر نیازی به طلا ندارم؛ اقبالم بیدار شده است!»
سرانجام به شیر رسید. شیر پرسید: «آیا در مسیر، کسی از تو چیزی خواست؟»
مرد ماجرا را تعریف کرد و گفت: «ماهی مروارید و درخت طلا پیشنهاد دادند، اما من نپذیرفتم؛ چون دیگر اقبالم بیدار شده است!»
شیر نگاهی نافذ به او کرد و گفت: «ای غافل! تو تنها کسی هستی که بیداری را با بی‌خیالی اشتباه گرفته‌ای؛ تو فرصت را ندیدی، بلکه فقط از چنگالِ آن گریختی!»
حالا حکایت ما و برخی تحلیل‌های سیاسی‌مان!
از ابزارِ قدرت تا گم‌گشتگی در مسیر
مدت‌هاست عده‌ای از تحلیل‌گران و جریان‌های سیاسی، «بستن تنگه هرمز» را به عنوان یک اهرم فشار راهبردی مطرح می‌کنند. استدلال آن‌ها روشن است: با ایجاد اختلال در جریان انرژی جهانی، می‌توان هزینه‌های اقتصادی را بر طرف مقابل تحمیل کرد و او را به میز مذاکره و پذیرش مطالبات ایران واداشت.
تا اینجا، منطقِ استفاده از «ابزار قدرت» برای تغییر محاسبات طرف مقابل، کاملاً قابل درک است. *اما پرسشِ بنیادین اینجاست:* اگر این ابزار (فشار) قرار است ما را به میز مذاکره‌ای با «دست بالاتر» برساند، چرا درست در لحظه‌ای که فشارها می‌تواند به نتایج سیاسی و دیپلماتیک تبدیل شود، عده‌ای ناگهان «اصلِ مذاکره» را زیر سؤال می‌برند؟
ما تنگه را بستیم که به تفاهم برسیم، یا تفاهم را کنار گذاشتیم چون تنگه را بسته‌ایم؟
این دقیقاً همان نقطه‌ای است که میان «هدف» و «وسیله» باید تمایز قائل شد. قدرت راهبردی زمانی معنا پیدا می‌کند که بتواند به «دستاورد» تبدیل شود. اگر وسیله‌ای را چنان مقدس بپنداریم که دیگر حاضر نباشیم از آن برای رسیدن به نتیجه (تفاهم) استفاده کنیم، در واقع قدرت را به ضدِ خودش تبدیل کرده‌ایم و در دامِ «هدف‌گذاریِ اشتباه» گرفتار شده‌ایم.
وقتی تفاهم، در دامِ تعصب قرار می‌گیرد!
تأسف‌بارتر از این رویکرد، استفاده جناب «سعید جلیلی» از تعابیری است که هرگونه تفاهم و مسیر دیپلماتیک را با برچسب‌هایی چون «سوءتفاهم» بی‌اعتبار می‌کند.
باید پرسید: اگر قرار باشد هر مسیری که به کاهش تنش، تأمین منافع ملی و رفع گره‌های کشور منتهی می‌شود، با چنین تعابیری نفی شود، پس از نظر شما «تفاهمِ واقعی» چیست؟ و مقاومت و جنگ برای چیست؟ آیا مقاومت تنها زمانی معنا دارد که کشور در وضعیت فشار و محاصره باقی بماند و هیچ دستاوردی حاصل نشود؟
سیاست‌ورزی، تنها نمایشِ توانایی‌های تهاجمی نیست؛ بلکه هنرِ «تبدیل قدرت به نتیجه» است. هنرِ شناخت لحظه، محاسبه‌ی دقیق هزینه‌ها و استفاده از فرصت‌هاست. کسی که صرفاً بر تکرار فشار اصرار می‌ورزد، اما برای تبدیل آن به یک دستاورد ملموس، راهکاری ندارد، در واقع در همان مرحله‌ی «بیدار کردنِ اقبال» باقی مانده است، بدون آنکه بداند چگونه از مروارید و طلاهای فرصت‌های ملی برای رفاه مردم استفاده کند.
*منبع: کانال تلگرامی نویسنده
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
