هنر معاصر در برابر نظم حقوقی؛ نخستین نشست علمی حقوق هنر در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار می‌شود
هنر معاصر ایران، پس از دهه‌ها رشد و تحول، اینک در آستانه یک گفت‌وگوی جدی و بی‌سابقه قرار گرفته است؛ گفت‌وگویی نه میان هنرمندان با یکدیگر، بلکه میان هنرمندان و حقوقدانانی که با تمرکز بر مسائل حقوقی هنرمندان، به دنبال پاسخ پرسش های مهمی هستند.
هنر معاصر ایران، پس از دهه‌ها رشد و تحول، اینک در آستانه یک گفت‌وگوی جدی و بی‌سابقه قرار گرفته است؛ گفت‌وگویی نه میان هنرمندان با یکدیگر، بلکه میان هنرمندان و حقوقدانانی که با تمرکز بر مسائل حقوقی هنرمندان، به دنبال پاسخ پرسش های مهمی هستند. نخستین نشست علمی «هنر معاصر و نظم حقوقی» روز سه‌شنبه پنجم آبان‌ماه ۱۴۰۵ در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار می‌شود؛ رویدادی که به همت اداره کل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، گروه حقوقی مهداد، صندوق کمک به توسعه هنر و موزه هنرهای معاصر تهران سازمان یافته است و ورود برای عموم علاقه‌مندان آزاد است.
آنچه این نشست را از گردهمایی‌های معمول هنری متمایز می‌کند، ترکیب کم‌سابقه سخنرانان آن است؛ آمیزه‌ای از نام‌آورترین استادان حقوق و شناخته‌شده‌ترین چهره‌های هنرهای تجسمی ایران که قرار است در یک میز واحد، درباره نسبت پیچیده و کمتر کاویده‌شده هنر معاصر با نظام حقوقی گفت‌وگو کنند.
دغدغه ای برای مسئله شناسی حقوق هنر
دکتر محسن محبی، استاد برجسته حقوق و چهره ماندگار حقوق ایران، یکی از سخنرانان اصلی این نشست است. حضوری که به‌تنهایی نشان از وزن علمی این رویداد دارد. در کنار او، ابراهیم حقیقی، طراح گرافیک، نقاش و مدیر هنری که سال‌هاست از نزدیک با مسائل حقوقی حرفه‌ای هنرمندان تجسمی درگیر بوده است، و بهرام دبیری، طراح و نقاش نام‌آشنای کشورمان، نمایندگان جامعه هنری در این گفت‌وگو خواهند بود.
مژده طباطبایی، رئیس انجمن صنفی نگارخانه‌داران تهران، از منظر کسب‌وکار هنری و چالش‌های حقوقی گالری‌ها در این نشست حاضر است؛ حوزه‌ای که در سال‌های اخیر با پرسش‌های متعددی درباره قراردادهای فروش، امانت‌سپاری آثار و مسئولیت مدنی نگارخانه‌ها روبه‌رو بوده است.
آیدین مهدی‌زاده، مدیرکل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز از موضع سیاست‌گذار فرهنگی در این نشست حضور دارد؛ جایگاهی که انتظار می‌رود در آن درباره خلأهای قانونی و راهکارهای حمایتی از هنرمندان سخن گفته شود.
امیر عبدالحسینی، مدیر هنری، پژوهشگر و مدرس هنر، و محمدحسین شریفان، حقوقدان، پژوهشگر تخصصی حقوق هنر و مجموعه‌دار آثار هنری، دو چهره دیگری هستند که پیوند میان پژوهش دانشگاهی و تجربه عملی را در این نشست نمایندگی می‌کنند. حضور شریفان به‌عنوان مجموعه‌دار، به این گفت‌وگو بُعدی از مالکیت و سرمایه‌گذاری هنری می‌بخشد که معمولاً در مباحث حقوق هنر مغفول می‌ماند.
چرا این نشست اهمیت دارد؟
حقوق هنر در ایران، برخلاف کشورهای اروپایی و آمریکایی که دهه‌هاست رشته‌ای مستقل و صاحب کرسی‌های دانشگاهی شده، هنوز در آغاز راه است. هنرمند تجسمی ایرانی امروز با پرسش‌هایی روبه‌روست که پاسخ حقوقی روشنی برایشان ندارد: حق تکثیر و بازتولید آثار، مالکیت معنوی در هنر دیجیتال، قراردادهای نمایشگاهی، بیمه آثار، مالیات فروش آثار هنری، و مسئولیت حقوقی در پروژه‌های هنری مشارکتی، تنها بخشی از این پرسش‌هاست.
نشست «هنر معاصر و نظم حقوقی» می‌کوشد نخستین گام جدی برای پر کردن این خلأ باشد؛ گامی که اگرچه آغاز راه است، اما به‌دلیل حضور هم‌زمان صاحب‌نظران حقوق و کنشگران میدان هنر، می‌تواند نقطه عطفی در توجه نهادهای آموزشی، صنفی و سیاست‌گذار به این حوزه تلقی شود.
این نشست روز سه‌شنبه پنجم آبان‌ماه ۱۴۰۵ در موزه هنرهای معاصر تهران، واقع در میدان انقلاب، خیابان امیرآباد، بعد از خیابان کشاورز، پارک لاله، برگزار می‌شود. ورود برای عموم علاقه‌مندان آزاد است و انتظار می‌رود با توجه به ترکیب سخنرانان و موضوع بحث، با استقبال گسترده دانشجویان حقوق و هنر، هنرمندان تجسمی، مدیران گالری‌ها و پژوهشگران حوزه فرهنگ روبه‌رو شود.
برگزاری چنین نشستی در موزه هنرهای معاصر تهران، که خود یکی از مهم‌ترین نهادهای هنری کشور و صاحب مجموعه‌ای بی‌نظیر از آثار هنر مدرن است، پیامی نمادین نیز دارد: اینکه حفاظت و صیانت از هنر، بدون چارچوب حقوقی کارآمد ممکن نیست و آینده هنر معاصر ایران، به گفت‌وگوی سازنده میان دو جهان هنر و حقوق وابسته است؛ گفت‌وگویی که اینک نخستین کلماتش در پاییز تهران گفته خواهد شد.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
