گزارش جهانی از بحران پسماندهای دیجیتال
تولید زبالههای الکترونیکی در ایران بالاتر از میانگین جهانی است
بر اساس تازهترین گزارش جهانی، میزان تولید سرانه پسماند الکترونیکی در ایران با ۹.۳ کیلوگرم، از میانگین جهانی ۷.۸ کیلوگرم فراتر رفته است؛ در حالی که کشورهای توسعهیافته همچنان در صدر فهرست تولیدکنندگان این نوع زبالهها قرار دارند.
به گزارش هممیهن آنلاین به نقل از نورنیوز، گزارش سال ۲۰۲۴ مانیتور جهانی پسماند الکترونیکی (Global E-waste Monitor) نشان میدهد که جهان در سال ۲۰۲۲ با تولید ۶۲ میلیارد کیلوگرم پسماند الکترونیکی، رکورد بیسابقهای را ثبت کرده است. این گزارش حاکی از آن است که با گسترش شتابان فناوری، میانگین تولید پسماند برای هر فرد در سال به ۷.۸ کیلوگرم رسیده است.
وضعیت ایران در مقایسه با جهان
در این بررسی بینالمللی، ایران با سرانه ۹.۳ کیلوگرم، در گروه کشورهایی قرار گرفته است که میزان تولید پسماند الکترونیکی آنها از متوسط جهانی بالاتر است. این رقم نشاندهنده نیاز مبرم کشور به تقویت فرهنگ تعمیر، توسعه شبکههای جمعآوری و حرکت به سمت مدیریت نظاممند پسماندهای دیجیتال نظیر تلفنهای همراه، رایانهها و لوازم خانگی است. در مقایسه با ایران، کشور چین با ۸.۵ کیلوگرم کمی پایینتر از میانگین جهانی و هند با ۲.۹ کیلوگرم بسیار کمتر از متوسط جهان قرار دارند.
صدرنشینی کشورهای توسعهیافته
گزارش مذکور نشان میدهد که بالاترین میزان تولید پسماند الکترونیکی مربوط به کشورهای دارای اقتصاد توسعهیافته است. نروژ با سرانه ۲۶.۸ کیلوگرم در صدر فهرست قرار دارد و پس از آن بریتانیا، سوئیس و فرانسه قرار گرفتهاند. کشورهای آمریکا، آلمان، ژاپن و سوئد نیز با میزان تولیدی در محدوده ۲۱ کیلوگرم، از تولیدکنندگان اصلی این نوع زبالهها به شمار میروند.
بحران بازیافت و پیشبینی آینده
یکی از نگرانکنندهترین بخشهای این گزارش، شکاف میان تولید و بازیافت است. از ۶۲ میلیارد کیلوگرم زباله تولید شده در سال ۲۰۲۲، تنها ۱۳.۸ میلیارد کیلوگرم (معادل ۲۲.۳ درصد) بهصورت رسمی جمعآوری و بازیافت شده است که نشان میدهد بخش بزرگی از این پسماندها خارج از چرخه رسمی مدیریت میشوند.
هشدارها حاکی از آن است که اگر روند کنونی تغییر نکند، حجم زبالههای الکترونیکی جهان تا سال ۲۰۳۰ به ۸۲ میلیارد کیلوگرم خواهد رسید. متخصصان تأکید میکنند که مدیریت صحیح این پسماندها نه تنها یک ضرورت زیستمحیطی و بهداشتی، بلکه یک فرصت اقتصادی در قالب «اقتصاد چرخشی» برای بازگرداندن مواد ارزشمند به چرخه تولید است.