عارف: ایران در میدان دیپلماسی موقعیت برتر دارد
معاون اول رئیسجمهوری با تأکید بر ظرفیت دیپلماتیک ایران گفت کشور با اتکا به تجربه سفرا و توان دستگاه سیاست خارجی، از مسیر مذاکره از منافع ملی و حقوق ملت دفاع میکند. محمدرضا عارف همچنین خواستار استفاده سازمانیافته از تجربه سفرای ادوار و تشکیل اتاق فکری برای تقویت دیپلماسی در شرایط پساجنگ شد.
به گزارش هم میهن آنلاین و به نقل از نورنیوز، محمدرضا عارف در نشست با جمعی از سفرای ادوار، جایگاه سفرا را در پیشبرد سیاست خارجی کشور کلیدی توصیف کرد و گفت دولت بر این باور است که سفیر جمهوری اسلامی ایران در هر کشور، نماینده عالی نظام و رئیسجمهوری در آن حوزه مأموریتی است.
او با اشاره به ظرفیت موجود در میان دیپلماتها و سفیران باسابقه کشور افزود ایران امروز از مجموعهای از نیروهای مجرب و آشنا به مناسبات بینالمللی برخوردار است و با تکیه بر همین پشتوانه انسانی و تمدنی، در عرصه دیپلماسی از موقعیت قابل اتکایی برخوردار است.
عارف با مرور شرایط دولت چهاردهم از آغاز فعالیت خود گفت این دولت از ابتدا با فشارها و تهدیدهای سنگینی روبهرو بوده و به گفته او، دو جنگ و یک «شبهکودتا» از سوی دشمنان به کشور تحمیل شده است. با این حال، وی عملکرد سفرا و دیپلماتهای کشور را در این دوره درخشان ارزیابی کرد.
معاون اول رئیسجمهوری در ادامه از سیدعباس عراقچی به عنوان یکی از دیپلماتهای برجسته، شجاع، صبور و کمحرف ایران نام برد و گفت حاصل تلاشهای دستگاه دیپلماسی، دستیابی به سند یادداشت تفاهمی بوده که حتی منتقدان درون دولت نیز آن را دارای ارزش قابل توجه میدانند.
او نیروی انسانی را مهمترین مزیت نسبی ایران دانست و تصریح کرد آثار این سرمایه در تحولات اخیر بهخوبی نمایان شده است. به گفته عارف، در دو جنگ گذشته نیز نقشآفرینی نیروهای جوان، متخصص و باانگیزه و نیز پیشرفتهای کشور در فاصله میان این دو مقطع، نشاندهنده عمق این ظرفیت بوده است.
عارف در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از برخی محدودیتهای قانونی، از جمله منع بهکارگیری بازنشستگان، گفت این رویکرد در سالهای اخیر کشور را از توان نیروهای باتجربه محروم کرده است. او سفرای ادوار را از جمله این ظرفیتهای ارزشمند دانست که میتوان از تجربه آنان در قالب اتاق فکر دولت و وزارت امور خارجه بهره گرفت.
وی با اشاره به تجربه شکلگیری تشکل «وزرای ادوار» در سالهای گذشته، پیشنهاد کرد مجمع سفرای ادوار نیز به شکلی منسجم تشکیل شود تا دولتها بتوانند از دیدگاههای این مجموعه در تصمیمسازیهای کلان استفاده کنند. عارف همچنین گفت تجربه مشورت با استانداران ادوار در یکی از استانها نشان داده است هماندیشی با نیروهای باتجربه میتواند به یافتن راهحلهای مؤثر منجر شود.
معاون اول رئیسجمهوری با بیان اینکه ایران وارد شرایط پساجنگ شده، تأکید کرد در این مرحله باید از همه ظرفیتهای داخلی برای عبور از شرایط جدید استفاده شود. او افزود دشمن در جنگ با ایران به اهداف اعلامی خود نرسید و اکنون نگاه جهان به نقشآفرینی بیشتر ایران معطوف شده است.
عارف همچنین تصریح کرد جمهوری اسلامی ایران به گفتوگو باور دارد و مسیر مذاکره را راهی برای صیانت از منافع ملی و حقوق ملت میداند. او گفت در این مقطع، حوزه دیپلماسی بیش از گذشته اهمیت یافته و سفرای ادوار میتوانند بهعنوان یک ظرفیت فکری ارزشمند در کنار وزارت امور خارجه قرار گیرند.
در ادامه این نشست، شماری از سفرای پیشین نیز دیدگاههای خود را درباره آینده سیاست خارجی کشور مطرح کردند. مرتضی سرمدی با اشاره به برداشتهای نادرست از مفهوم دیپلماسی در بخشی از افکار عمومی، گفت دستاوردها و منافع این حوزه هنوز بهخوبی برای جامعه تبیین نشده و ایران باید خود را برای شرایط پساجنگ آماده کند.
غلامرضا انصاری نیز با اشاره به بودجه سال ۲۰۲۷ آمریکا هشدار داد که در این سند، تلاش شده اسرائیل به بخشی از ساختار نظامی و امنیتی آمریکا تبدیل شود؛ موضوعی که میتواند سطح همکاریهای صنعتی و فناوری نظامی دو طرف را گسترش دهد و نیازمند آمادگی بیشتر ایران است. او همچنین از ابهام در سیاست خارجی نسبت به منطقه و همسایگان انتقاد کرد و گفت این وضعیت اجرای برخی اسناد با کشورهای همسایه را با مشکل روبهرو کرده است.
محمد خزاعی بر ضرورت استفاده از شناخت و تجربه سفرای ادوار در تنظیم روابط سیاسی کشور تأکید کرد و خواستار هماهنگی بیشتر میان نمایندگیهای خارجی ایران و اتخاذ راهبردی واحد در سیاست خارجی شد. احمد دستمالچیان نیز اصلاح ساختار وزارت امور خارجه، چابکسازی این نهاد و بهرهگیری از نیروهای باسابقه در قالب اتاق فکر را ضروری دانست.
در بخش دیگری از این نشست، جعفر مهاجر، جعفر هاشمی، مهدی نبیزاده، علی سقاییان، منصور معظمی، نصرتالله تاجیک، بهمن حسینپور و عبدالله نوروزی نیز بر ضرورت بازنگری در قوانین مرتبط با بازنشستگی دیپلماتها، استفاده از ظرفیت کارشناسی سفرای پیشین، تقویت روابط اقتصادی با همسایگان، پرهیز از چندصدایی پرهزینه در سیاست خارجی و احیای جایگاه نهادهای آموزشی و پژوهشی وزارت امور خارجه تأکید کردند.
مجموع اظهارات مطرحشده در این نشست نشان میدهد دولت در پی آن است که در شرایط جدید منطقهای و بینالمللی، از تجربه دیپلماتهای باسابقه در کنار توان نیروهای فعلی استفاده کند و با تکیه بر مذاکره و انسجام داخلی، موقعیت ایران را در میدان دیپلماسی تقویت کند.