​سفر پزشکیان به قم و تقویت سه ضلعی

سفر رییس جمهوری به قم و دیدارهای گرم و صمیمانۀ او با مراجع و علمای شهر مذهبی در فضای کنونی از چند منظر اهمیت دارد:

نخست این که بعد از جنگ 40 روزه و نظامی شدنِ ناگزیر فضای کشور رسانه‌های بیرون از ایران اصرار داشتند که در جمهوری اسلامیِ سوم، دست بالا با نظامیان است و نقش روحانیت و سیاسیون به حاشیه رانده شده است.

هم‌‌سوییِ فرماندهان نظامی با دیگر اعضای شورای عالی امنیت ملی در موافقت با یادداشت تفاهم ایران و آمریکا اما بر این گزاره مُهر بطلان زد خاصه این که رهبری جدید نظام اجازه داده بود یا از نظامیان خواستند در رأی‌گیری نهایی مشارکت داشته باشند.

حسب اظهار نمایندۀ فاش‌کنندۀ مذاکرات و گفت‌و‌گوها از 13 یا 12 رأی نهایی تنها یک رأی مخالف بوده و آن هم نظر سعید جلیلی نامزد ناکام انتخابات گذشته است که به عنوان یکی از دو نمایندۀ رهبری همچنان عضو شورای عالی امنیت ملی است و در میان آرای موافق می‌توان رأی فرماندهان نظامی را دید و تازه این در حالی است که رییس مجلس و وزیر کشور (‌محمد باقر قالیباف و اسکندر مؤمنی) که در جایگاه غیر نظامی رأی موافق داده‌اند نیز خود سردار سپاه بوده‌اند.

دوم این که در سال‌های اخیر و به اقتضای ماه محرم آن قدر که مداحان سر و صدا دارند از روحانیون نمی‌شنویم. توجیه غیر رسمی این بود که شعر و حالات احساسی مداحان طبعا برای مخاطب جذاب‌تر است تا سخنان معممین. اتفاق خاص اخیر اما این است که مداحی‌ها رنگ و بوی حمله به دولت و توافق و میانه‌روی گرفت تا جایی که یکی ( ماشاء‌الله نریمانی) این ابیات را به نام سوگ حسین بن علی ع خواند:

مالک! بیا که دست علی را وفاق بست

دل را معاویه به همین انتخاب بست

تیغ خواص، روی رگِ گردنِ علی است

قرآنِ رفته بر سرِ نِی، دشمنِ علی است

در فتنۀ مذاکره حرف از ظرایف است

مالک! علی‌الاصول، علی خود مخالف است

(برخی هم وفاق در مصراع نخست را نفاق شنیدند!)

البته همۀ مداحان چنین نبودند کما این که میثم مطیعی به تندی به جماعت مدعی تاخت و آن سو نیز همۀ معممین نیز با مداحان متفاوت نبودند چندان که شیخ قاسمیان گوی سبقت را از مداحان تندرو ربود و مدعی شد "منافقین مذاکره کننده به شبکۀ یهود متصل هستند!"

با دأب تاریخی و سنتی مراجع و فقهای بزرگ سازگار نیست که با این گفتارها و رفتارها موافق باشند و این که میدان در کف مداحان بماند و سفر رییس جمهور به قم از این حیث هم اهمیت دارد.

وجه سوم این است که مضمون تکرار شونده در دیدارهای مقامات دولتی در قم در گذشته دو شِکوه بود: یکی از وضعیت حجاب زنان و دختران و دیگری گرانی و تنگی معیشت و گاهی به صورت ویژه دربارۀ طلاب.

در اخبار رسمی دربارۀ اولی نمی‌‌شنویم یا رسانه‌ای نمی شود و گویا تنوع سبک زندگی پذیرفته شده و این که اصرار بر آن بخش قابل توجهی را روی‌گردان می‌کند و بنای روحانیت و مرجعیت بر جذب بوده و موعظه نه ترساندن با چوب قانون و پلیس. خاصه این که روحانیت سنتی نمی خواهد چنان در قدرت مُدغِم شود که انگار زنان و دختران شیعه از جهانی دیگرند و باید به چوب پاسبانان سپرده شوند!

دربارۀ گرانی نیز خود مقامات انکار نمی‌کنند و اتفاقا مهم‌ترین توجیه مذاکره و توافق همین وضعیت و تورم 60 درصدی است. طبیعی است که دلاری باید آزاد شود تا دولت به بازار تزریق کند و بر قیمت‌ها اثر گذارد و یکی از اخبار خوشِ رییس‌جمهوری در این سفر همین آزادسازی 6 میلیارد دلار بود که البته جشن آن را در دولت مرحوم رییسی گرفته بودند ولی خبری نشد و حالا دارد انجام می‌شود.

مضافا به این که شخص رییس جمهور و اعضای دولت گفته بودند قحطی از گرانی خظرناک‌تر بود. چرا که قحطی یا احساس آن با تماشای خالی بودن قفسه‌ها خود به گرانی دامن می‌زد.

مراجع شیعه اهل حساب و کتاب و دور از هیاهویند و دل به تندروها نمی‌دهند و رییس جمهوری با ویژگی‌های پزشکیان نهج‌البلاغه‌خوان را قدر می‌دانند و از این جهت سفر او به قم می‌تواند نقش و حضور دو ضلع سیاسیون و روحانیون را پررنگ‌تر نشان دهد در حالی که ضلع سوم جمهوری اسلامی -نظامیان- نیز هم‌سو هستند.

در خارج از ایران البته چنان که گفته شد این گونه القا کردند که سیاسیون و روحانیون کنار زده شده‌اند و کار از صفر تا صد به دست نظامیان افتاده و در داخل هم در هفته‌های اخیر صدا و سیما به صدای مداحان چنان ضریب داد که انگار طبقۀ سیاسی جدیدی ظهور کرده و آن سه ضلع -سیاسیون و روحانیون و نظامیان- هم باید ابتدا با آنها هماهنگ کنند!

معرفی جمهوری اسلامی با سه ضلع سیاسیون و روحانیون و نظامیان البته در بستر خواست و مشارکت مردم بسی به مصلحت مُلک و دیانت نزدیک‌تر است تا این که گمان رَوَد مداحان میدان‌دار شده‌اند.

ویژگی مشترک سیاسیون و روحانیون و نظامیان ترجیح عقل بر احساسات و عواطف است و مداحان یک‌سره با عاطفه و احساس مخاطب سر و کار دارند.

سفر مسعود پزشکیان به قم به اصلاح یا ترسیم آن تصویر کمک می‌کند خاصه این که با طیف متنوعی دیدار کرده و مانند قبل محدود به افراد خاص نیست.

کافی است به یاد آوریم آقا موسی شبیری زنجانی که رییس جمهور را به گرمی پذیرفته و از او حمایت کرده همان مرجع پیراسته‌ای است که سالیانی قبل چون در تهران در میهمانی روحانیون اصلاح طلب و در واقع شاگردان پیشین خویش شرکت کرد مورد عتاب و خطاب شیخ محمد یزدی قرار گرفت که چرا از او به عنوان رییس شورای حوزه اجازه نگرفته! نامه ای چنان نامتعارف که صدای آقای صادق اردشیر لاریجانی را هم درآورد.

حالا اما به جای آن مرحوم، مدیریت حوزه با روحانی معتدلی است که در همان هشت روز عضویت در شورای موقت رهبری با پزشکیان همراهی نشان داد.

ضلع سیاسیون البته نیز به ترمیم و توسعه دارد ولی بیش از هر زمان دیگری مشخص شده جماعتی با عنوان مداحان تندرو تا چه حد می‌توانند به آن سه ضلع پیش گفته آسیب برسانند.

هر چند که بهترین اصلاح و ترمیم از درون خود آنان باید صورت پذیرد کما این که فریب هیاهوی صدا و سیما را نباید خورد و باید دانست که مداحانی با صدای گرم تر و بینش بهتر حساب خود را از آنها جدا می‌کنند و چنانچه در مدیریت صدا و سیما تحولی رخ دهد به جای پرخاش هایی که نسبتی با سنت مداحی ندارد بار دیگر شاید خاطره مداحی هایی از جنس آنچه پیش از انقلاب و در آغاز جمهوری اسلامی از زبان کسانی چون آقای شمسایی شنیده می‌شد تازه شود.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید