دوگانگی اپوزیسیون اسرائیل در قبال ایران / تغییر نخستوزیر، بدون تضمین تغییر راهبرد
۳ چهره اپوزیسیون که از نتانیاهو تندروترند
هشدارهای رهبران مخالف بنیامین نتانیاهو درباره حمله دوباره به ایران در نگاه نخست نشانه مخالفت با جنگ به نظر میرسد، اما مرور مواضع همین چهرهها نشان میدهد اختلاف اصلی نه بر سر کنارگذاشتن گزینه نظامی، بلکه بر سر زمان استفاده از آن، دامنه اهداف و جلوگیری از تبدیل امنیت به ابزار بقای سیاسی است.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از ایرنا، همزمان با تلاش برای تشکیل کابینه جدید در سرزمینهای اشغالی، احتمال اقدام نظامی تازه علیه ایران به یکی از محورهای اختلاف میان نتانیاهو و مخالفان او تبدیل شده است. چهرههای اصلی اپوزیسیون خواستار خودداری از اقدامهای غیرضروری در دوران رایزنیها برای تشکیل کابینهاند و بر نظارت پارلمانی بر هرگونه اقدام نظامی تأکید میکنند.
با این حال، بررسی دقیقتر مواضع رهبران بلوک موسوم به تغییر به رهبری گادی آیزنکوت نشان میدهد این هشدارها را نمیتوان معادل مخالفت یکپارچه با ادامه تجاوز نظامی به ایران دانست. آیزنکوت همچنان از محققنشدن هدف برچیدن برنامه هستهای ایران سخن میگوید و یائیر لاپید، رهبر مشترک ائتلاف با هم، خواستار بمباران زیرساختهای انرژی ایران شده است.
اسون کوهن فون بورگسدورف، نماینده پیشین اتحادیه اروپا در کرانه باختری و غزه، در یادداشتی که ۱۸ آبان ۱۴۰۵ در پایگاه اییو آبزرور منتشر شد، نوشت آیزنکوت و متحدان راستمیانهاش نتانیاهو را به دلیل آغاز جنگ علیه تهران بدون راهبرد خروج سیاسی نقد کردهاند، اما با تمام وجود از اقدام نظامی تهاجمی علیه حکومت ایران و حزبالله حمایت میکنند.
نور عوده، خبرنگار الجزیره، نیز در گزارشی با عنوان «در قبال ایران، اپوزیسیون اسرائیل حتی از نتانیاهو تندروتر است» نوشت بیشتر احزاب و رهبران اپوزیسیون اسرائیل مخالف جنگ با ایران نیستند و بسیاری از آنها در رویکرد خود به تهران حتی از نتانیاهو تندروترند؛ آنها فقط نمیخواهند پیش از انتخابات، تشدید نظامی تازهای رخ دهد.
آیزنکوت، رئیس حزب یشار و رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل، یکی از روشنترین نمونههای این دوگانگی است. او در مراسم معرفی حزبش در ماه سپتامبر گفته است که این مسیر باید در نهایت به نابودی یا برچیدهشدن برنامه هستهای ایران ختم شود؛ هدفی که به باور او هنوز محقق نشده است. با این حال، او در نامه ۲۰ آبان به نتانیاهو هشدار داد که بهکارگیری نیروهای امنیتی بدون تهدیدی مستقیم و فوری میتواند پیامدهایی ویرانگر برای دموکراسی اسرائیل داشته باشد و خواستار خویشتنداری تا ادای سوگند دولت جدید شد.
موضع لاپید نشان میدهد مخالفت با نتانیاهو حتی میتواند با پیشنهاد گسترش دامنه حملات همراه شود. او در مصاحبه ۶ مرداد با پایگاه اندیشکده شورای آتلانتیک ادعا کرد اسرائیل باید همه تأسیسات انرژی، بهویژه در جزیره خارک، را بمباران کند تا اقتصاد ایران نابود شود و به گفته او این تنها راه سرنگونی حکومت است.
مواضع نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل، نیز نشان میدهد مخالفت با نتانیاهو الزاماً با مخالفت با گسترش اقدام نظامی علیه ایران همراه نیست. او مردادماه گفت اگر حزبالله شلیک کند به ایران حمله میکنند و هدف راهبردش را جلوگیری از هستهایشدن ایران پیش از سقوط حکومت معرفی کرد.
آویگدور لیبرمن، رئیس حزب «اسرائیل خانه ما» و وزیر جنگ پیشین، نیز در مصاحبه خردادماه خود با شبکه ۱۲ اسرائیل گفت هر توافقی از نظر او یک فاجعه است، زیرا حاکمان ایران را در قدرت باقی میگذارد. او در اظهاراتی که ۲۱ آبان در تایمز آف اسرائیل منتشر شد، تأکید کرد دولت موقت مجاز نیست بدون نظارت پارلمانی و بدون موافقت کامل همه مقامهای امنیتی تصمیمهایی بگیرد که اسرائیل را به جنگ بکشاند.
یائیر گولان، رئیس حزب دموکراتها و معاون پیشین رئیس ستاد ارتش اسرائیل، تنها رهبری در میان مخالفان است که به صورت مشخص از حمله به ایران انتقاد کرده و خواستار پایان جنگهای اسرائیل در منطقه شده است؛ با این حال حزب او تنها ۸ کرسی از ۱۲۰ کرسی پارلمان را در اختیار دارد.
حگای رام، استاد دانشگاه بنگوریون و نویسنده کتاب «ایرانهراسی»، در گفتوگویی با الجزیره درباره امکان همراهی مخالفان نتانیاهو پس از آغاز جنگ گفت اگر نتانیاهو موفق شود جنگی با ایران به راه بیندازد، اپوزیسیون پشت سر او قرار خواهد گرفت و افکار عمومی نیز چنین انتظاری از آنها خواهد داشت.
آهرون برگمن، تحلیلگر اسرائیلی در کینگز کالج لندن، نیز با اشاره به انگیزههای نتانیاهو برای ازسرگیری حملات پیش از پایان مهلت تشکیل کابینه جدید گفت یک جنگ کوچک میتواند آیزنکوت و همراهانش را وادار کند در زمان بحران، دولت وحدت تشکیل دهند.
دفتر نتانیاهو در واکنش به انتقادها اعلام کرد همه تصمیمهای دولت صرفاً براساس ملاحظات امنیتی و با هماهنگی کامل با دستگاه امنیتی اتخاذ شدهاند. با این حال، کنار هم قرار گرفتن این مواضع نشان میدهد تصور اینکه انتقاد مخالفان نتانیاهو به معنای مخالفت قاطع با تجاوز نظامی علیه ایران است، نادرست است.
اختلاف درون اسرائیل درباره نتانیاهو واقعی است، اما از آن نمیتوان پایان تهدید نظامی علیه ایران را نتیجه گرفت. تا زمانی که گزینه نظامی بخشی از رویکرد اصلی رقبای نتانیاهو باقی بماند، تغییر چهره در رأس کابینه بهخودیخود تضمینکننده تغییر راهبرد در قبال ایران نخواهد بود؛ ممکن است تصمیمگیرنده عوض شود، بدون آنکه اصل تهدید کنار گذاشته شود.