گزارش وال استریت ژورنال: ایران چگونه پایگاههای آمریکا را درهم کوبید؟
روزنامه وال استریت ژورنال روز شنبه گزارش داد که حملات موشکی و پهپادی ایران علیه پایگاههای ایالات متحده در منطقه در طول جنگ چهل روزه که در واکنش به تجاوز آمریکا صورت گرفت، خسارات گستردهای به داراییهای واشنگتن وارد آورده است.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از شفقنا، سه نظامی آمریکایی در حملهای که ایران در ۱۷ جولای به پایگاه هوایی موفق السَلطی در اردن انجام داد، کشته شدند. تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که این حمله شبانه دستکم به ۱۹ ساختمان محل استقرار و خواب نیروهای نظامی آسیب رسانده است.
این شب یکی از مرگبارترین شبهای جنگ برای نیروهای آمریکایی بود. اما این تنها حملهای نبود که محل زندگی و استراحت نظامیان آمریکایی را هدف قرار داد. در همان هفته، ایران چندین واحد مسکونی را در دیگر تأسیسات نظامی ایالات متحده در سراسر منطقه هدف حمله قرار داد.
حملات ماه جولای نشاندهنده تغییری نگرانکننده در تاکتیکهای ایران بود و از بهبود توانایی این کشور در زمانبندی و هماهنگسازی حملات و هدف قرار دادن دقیق اهداف حکایت داشت. بر اساس تحلیل روزنامه والاستریت ژورنال از دادههای ماهوارهای، بیانیههای نظامی ایران و مصاحبه با مقامهای آمریکایی، تهران بیش از گذشته ساختمانهایی را مستقیماً هدف قرار میداد که محل اسکان نظامیان آمریکایی بودند.
تحلیل والاستریت ژورنال جامعترین گزارش عمومی منتشرشده تا به امروز درباره خسارات جنگ به تأسیسات آمریکا را ارائه میدهد.
والاستریت ژورنال در بررسیهای خود ۲۵ ساختمان را در این پایگاه شناسایی کرد که در شش ماه نخست جنگ نشانههایی از آسیبدیدگی داشتند.
این روزنامه با بررسی دهها هزار تصویر ماهوارهای با وضوح پایین از آژانس فضایی اروپا، در سراسر خاورمیانه نزدیک به ۲۰۰ سازه آسیبدیده دیگر را در تأسیساتی شناسایی کرد که نیروهای نظامی آمریکا در آنها حضور دارند.
والاستریت ژورنال همچنین، در مواردی که امکانپذیر بود، تصاویر دیگری با وضوح بالاتر و تصاویر ثبتشده از محل را به دست آورد و صحت آنها را تأیید کرد؛ تصاویری که سازههای آسیبدیده بیشتری را نشان میدادند.
در مجموع، این روزنامه در شش ماه نخست جنگ، ۲۷۴ سازه آسیبدیده را در ۲۴ تأسیسات نظامی واقع در هفت کشور شناسایی کرد.
ایران ضربات سنگینی به تأسیسات نظامی آمریکا وارد کرده است. اکنون، در شرایطی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حال بررسی موج جدیدی از حملات علیه ایران است، ارتش آمریکا پیش از احتمال واکنش تلافیجویانه ایران، شماری از نیروهای خود را از چندین نقطع خارج کرده است. این تحولات در حالی رخ میدهد که مقامهای پنتاگون نگراناند حکومت ایران بخشی از پیشرفتهترین موشکهای خود را ذخیره کرده باشد و بتواند در دور بعدی درگیریها، حملات مؤثرتری انجام دهد.
بر اساس دادههای وزارت جنگ آمریکا، از زمان آغاز جنگ ایران در ۲۸ فوریه، بیش از ۲۰ نظامی آمریکایی در حوادث مرتبط با این جنگ جان خود را از دست دادهاند. پیش از آنکه آتشبس موقت در ماه جولای فروبپاشد، بیش از ۴۰۰ نفر نیز زخمی شده بودند. پس از فروپاشی آتشبس، دولت آمریکا انتشار آمار تلفات مختص این جنگ را متوقف کرد.
بر اساس سندی که والاستریت ژورنال آن را مشاهده کرده است، آخرین برآورد هزینه جنگ ایران تا ۱۶ اکتبر به ۴۷٫۱ میلیارد دلار رسیده است. این رقم شامل خسارات واردشده به پایگاههای نظامی نمیشود؛ خساراتی که پنتاگون بهطور جداگانه، طبق اعلام مقامهای آمریکایی آگاه، دستکم ۵ میلیارد دلار برآورد کرده است. به گفته فرد دیگری که در جریان برآورد هزینهها قرار گرفته، این رقم ممکن است حتی به ۱۵ میلیارد دلار نیز برسد.
والاستریت ژورنال یافتههای خود درباره ساختمانهای آسیبدیده را با مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی در میان گذاشت. این مرکز برآورد کرده است که هزینه بازسازی این ساختمانها، صرفاً با در نظر گرفتن هزینه ساختوساز و بدون احتساب جایگزینی تجهیزات و سامانههای مستقر در داخل آنها، بیش از ۴ میلیارد دلار خواهد بود.
مقامهای آمریکایی گفتهاند که ایالات متحده در حال مذاکره با کشورهای متحد خود است تا بخشی از هزینه تعمیرات را آنها بر عهده بگیرند؛ اقدامی که میتواند به کاهش هزینههای آمریکا کمک کند. بسیاری از این تأسیسات بهطور مشترک با کشورهای متحد مورد استفاده قرار میگیرند یا مالکیت آنها در اختیار این کشورهاست؛ بنابراین، ساختمانهای آسیبدیده لزوماً متعلق به آمریکا نیستند یا صرفاً توسط نیروهای آمریکایی مورد استفاده قرار نمیگیرند.
با این حال، ممکن است برخی از زیرساختها هرگز بازسازی نشوند. والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود که پنتاگون موضوع انتقال پایگاههای نظامی به مناطقی دورتر از دسترس ایران و همچنین کاهش حضور نظامی آمریکا در کویت و عربستان سعودی را بررسی کرده است. خروج نیروهای آمریکایی از این مناطق میتواند متحدان واشنگتن را در معرض خطر بیشتری قرار دهد.
تحلیل والاستریت ژورنال از تصاویر ماهوارهای عمومی آژانس فضایی اروپا ــ که در طول جنگ یکی از معدود منابع عمومی و مستمر برای دسترسی به تصاویر ماهوارهای بوده است ــ نشان میدهد که حملات چگونه و به چه ترتیبی انجام شدند.
پس از شروع جنگ در اواخر ماه فوریه، موشکها و پهپادهای ایران، پایگاههایی را در سراسر منطقه خلیج فارس زیر آتش گرفتند. در دو هفته نخست، دستکم ۱۱۹ ساختمان در ۱۳ تأسیسات نظامی، که بیشتر آنها در کویت قرار داشتند، آسیبدیده بودند؛ رقمی که از میزان خسارت در هر بازه زمانی دیگری از جنگ بیشتر بود.
پایگاه پشتیبانی نیروی دریایی بحرین که محل استقرار ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکاست، در طول آن دو هفته هدف حملات سنگینی قرار گرفت. فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) بیشتر کارکنان خود را از این پایگاه خارج کرد.
در ۱۳ مارس، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ادعا کرد که برنامه موشکی ایران تقریباً بهطور کامل از بین رفته است. او در یک نشست خبری در پنتاگون گفت: تمام ظرفیت تولید موشکهای بالستیک ایران، و تکتک شرکتهایی که هر یک از قطعات این موشکها را تولید میکنند، عملاً نابود شدهاند.
اما ایران به حملات خود ادامه داد. بر اساس بررسی و تحلیل روزنامه والاستریت ژورنال، در ادامه همان ماه، در شش تأسیسات نظامی دیگر نیز آثار خسارت مشاهده شد.
در اول آوریل، ترامپ در سخنرانی خطاب به مردم آمریکا مدعی شد که توان نظامی ایران تقریباً به پایان رسیده است. او در یک سخنرانی تلویزیونی در ساعات پربیننده گفت: نیروی دریایی آنها از بین رفته است. نیروی هواییشان هم از بین رفته است. موشکهایشان نیز تقریباً تمام شده یا از بین رفتهاند.
تا آن زمان، بر اساس تحلیل والاستریت ژورنال، به نظر میرسید بیش از ۱۵ مورد از اجزای زیرساختی حفاظت از پایگاهها، از جمله سامانههای راداری، پدافند موشکی و ارتباطات، آسیب دیدهاند.
پس از آنکه در اوایل آوریل آتشبسی شکننده برقرار شد، تصاویر ماهوارهای خسارت جدید چندانی را در پایگاهها نشان ندادند.
مقامهای دولت آمریکا خساراتی را که ایالات متحده به ایران وارد کرده بود، برجسته میکردند. هگست در نشست خبری ۱۶ آوریل، در خطاب به مقامهای ایرانی گفت: فعلاً میتوانید خسارات را ترمیم کنید و از زیر آوار بیرون بیایید، اما نمیتوانید توان و ساختار قبلی خود را دوباره احیا کنید.
در اوایل ماه ژوئن، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در پاسخ به سناتورها گفت: خب! جنگ تمام شده است.
اما در پشت این اظهارات اطمینانبخش در عرصه عمومی، ارتش آمریکا در حال خارج کردن نیروهای خود از پایگاهها بود. حتی پیش از آغاز عملیات نظامی نیز پنتاگون جابهجایی نیروها به خارج از مناطق در معرض خطر را آغاز کرده بود. هگست در ۲۹ آوریل به کنگره گفت که آمریکا در آغاز عملیات، ۷۵۰۰ نیروی نظامی را «از خط مقدم خطر» خارج کرده و از پایگاههای شناختهشده دور کرده است.
مقامهای آمریکایی گفتند حملات ایران ایالات متحده را وادار کرد نیروهای بیشتری را نیز از مناطق خطر خارج کند؛ از جمله اینکه بخش عمده نیروهای مستقر در کمپ بوهرینگ و کمپ عریفجان در کویت تخلیه شدند.
هنگامی که آتشبس در ۷ جولای فروپاشید، تهران حملات خود را به سمت غرب متمرکز کرد؛ یعنی پایگاههایی که صدها مایل دورتر از مرزهای ایران قرار داشتند. والاستریت ژورنال تا ششمین ماه جنگ، خسارات ناشی از دستکم ۱۱ حمله جداگانه را شناسایی کرد که پنج مورد از آنها در اردن رخ داده بود. تأسیسات نظامی کشورهای حاشیه خلیج فارس که در حملات اولیه بیشترین آسیب را متحمل شده بودند و در همسایگی ایران قرار داشتند، از آن پس فقط بهصورت پراکنده هدف قرار گرفتند و خسارات محدودی را متحمل شدند.
چند روز پس از حمله مرگبار ۱۷ جولای به پایگاه موفق السلطی، والاستریت ژورنال در سه تأسیسات نظامی دیگر نیز خسارتهایی را در ساختمانهایی شناسایی کرد که به گفته نیروهای فعلی و پیشین ارتش آمریکا، شباهت زیادی به محل اسکان نظامیان داشتند. در همان هفته، مقامهای آمریکایی در گفتوگوهای خصوصی نگرانی خود را از احتمال هدف قرار گرفتن نیروهای نظامی ایران در محل استراحتشان ابراز کردند.
ایران همچنین ساختمانهای کوچکتری را هدف قرار میداد؛ موضوعی که یکی از نشانههای افزایش دقت حملات این کشور بود و نگرانی فزاینده مقامهای آمریکایی را برانگیخته بود. بر اساس یافتههای والاستریت ژورنال، ساختمانهایی که پس از فروپاشی آتشبس هدف قرار گرفتند، کمتر از نصف اندازه ساختمانهایی بودند که پیشتر مورد حمله قرار گرفته بودند. برخی از نیروهای فعلی و پیشین ارتش آمریکا گفتند محل اسکان نظامیان در پایگاهها معمولاً از کانتینرهای حملونقل تغییرکاربرییافته یا حتی چادر تشکیل شده است و به همین دلیل ابعاد کوچکی دارد.
اظهارات علنی ایران نیز بازتابدهنده این تغییر در الگوی حملات بود. بر اساس تحلیل والاستریت ژورنال از گزارشهای چهار رسانه ایرانی، از ۷ جولای تا ۲۸ آگوست، ایران اعلام کرده که بیش از ۴۰ حمله به تأسیسات نظامی آمریکا انجام شده است. بیش از سهچهارم این حملات به انواع مشخصی از ساختمانها در پایگاههایی با نام معین اشاره داشتند؛ در حالی که این نسبت در بخشهای ابتدایی جنگ کمتر از نصف بود. همچنین ادعاهای مربوط به حمله به محل اسکان نظامیان دو برابر شده بود.
برایان کارتر، تحلیلگر مسائل دفاعی با تمرکز بر ایران در مؤسسه امریکن اینترپرایز، اندیشکدهای با گرایش محافظهکارانه، گفت: قطعاً ایرانیها تلاش کردهاند به نیروهای آمریکایی تلفات وارد کنند.
چند روز پس از حملهای که در پایگاه موفق السلطی به کشته شدن سه نیروی نظامی آمریکا انجامید، هگست همچنان جنگ را موفقیتآمیز توصیف میکرد. او در ۲۱ جولای ادعا کرد ایران «بهطور کامل از نظر نظامی مغلوب و درهمکوبیده شده» و «دیگر از نظر رزمی توانایی مؤثری ندارد».
پنتاگون تاکنون اطلاعات اندکی درباره خسارات واردشده را بهصورت علنی منتشر کرده است. در اوایل همین ماه، پنج سناتور دموکرات عضو کمیته نیروهای مسلح سنا از وزارت دفاع خواستند هزینه برآوردشده خسارات وارده به تأسیسات آمریکا را که در یک جلسه توجیهی محرمانه با آنها در میان گذاشته شده بود، بهطور عمومی اعلام کند.
سناتور کریس مورفی (دموکرات از ایالت کنتیکت)، عضو کمیته روابط خارجی سنا و کمیته فرعی تخصیص بودجه دفاعی سنا، در جریان سفر این ماه خود به خاورمیانه، اجازه بازدید از پایگاه هوایی العدید در قطر را پیدا نکرد. بر اساس تحلیل والاستریت ژورنال، دستکم ۱۲ ساختمان در این پایگاه نشانههایی از آسیبدیدگی داشتند. مورفی گفت فرماندهان ارشد ارتش آمریکا در منطقه نیز از ارائه گزارش و توضیحات به او خودداری کردند.
وزارت جنگ آمریکا اعلام کرده است که پیش از سفر، به مورفی اطلاع داده شده بود به دلیل محدودیتهای سفر در منطقه، اجازه دسترسی به این پایگاه را نخواهد داشت.
مورفی به والاستریت ژورنال گفت دولت آمریکا با «پنهان نگه داشتن اطلاعات مربوط به خسارات»، تلاش میکند «هزینه واقعی جنگ را مخفی نماید».
الین مککاسکر، پژوهشگر ارشد مؤسسه امریکن اینترپرایز و سرپرست پیشین دفتر کنترل و حسابداری مالی پنتاگون در نخستین دولت ترامپ، گفت الگوهای حملات ایران میتواند به پنتاگون کمک کند تصمیم بگیرد چه نیروها و امکاناتی را در منطقه حفظ کند و آنها را در کجا مستقر سازد.
به گفته او، این الگوها نشان میدهند ایران چه تعداد موشک و پهپاد در اختیار دارد و با چه سرعتی میتواند مهمات بیشتری تولید کند.
وی افزود: نوع و تعداد حملات در طول زمان نیز اطلاعاتی درباره عمق ذخایر تسلیحاتی ایران در اختیار میگذارد.
ایران با سرعت در حال بازسازی زیرساختهای آسیبدیده خود، از جمله پایگاههای موشکی و تأسیسات تولیدی است. این کشور همچنین در حال بیرون آوردن زرادخانه موشکی مدفونشده خود از زیر خاک است؛ این در حالی است که آمریکا بخش قابلتوجهی از ذخایر موشکهای رهگیر خود را مصرف کرده است.
با این حال، پنتاگون در اظهارات علنی همچنان اهمیت توانمندیهای باقیمانده ایران را کماهمیت جلوه داده است. هگست در ۲۴ آگوست مدعی شد: آنها هنوز برخی توانمندیهای خود را دارند، اما این توانمندیها بههیچوجه قابل مقایسه با آن چیزی نیست که قبلاً در اختیار داشتند.
بهگزارش والاستریت ژورنال، یک هفته بعد — در حالی که کمی بیش از شش ماه از آغاز جنگ میگذشت — ایران برای نخستین بار پایگاه کمپ تیتین در اردن را هدف حمله قرار داد.