ایران چگونه به پایگاههای آمریکا در بحرین و اردن آسیب رساند؟
یک مقام ارشد نیروی دریایی آمریکا اعلام کرده است که تأسیسات نظامی ایالات متحده در بحرین، در جریان ماههای اخیر درگیری با ایران، بهشدت آسیب دیده است؛ موضوعی که واشنگتن را وادار کرده درباره آینده مقر خود در خاورمیانه تصمیمگیری و گزینههای موجود را ارزیابی کند.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از شفقنا، هانگ کائو، سرپرست وزارت نیروی دریایی آمریکا، روز چهارشنبه در گفتوگویی با نشریه «ایپک تایمز» فاش کرد: «بحرین را حسابی به هم ریختند.»
این سخنان در حالی بیان شده که تنشها در خلیج فارس، شش ماه پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، رو به افزایش است و این اظهارات یکی از معدود اعترافات رسمی درباره میزان خسارات واردشده به یکی از تأسیسات مهم آمریکا در منطقه محسوب میشود.
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در واکنش به اذعان کائو درباره خسارات واردشده به این تأسیسات آمریکایی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: از صراحت سرپرست وزارت نیروی دریایی، هانگ کائو، قدردانی میکنیم.
«نیروهای مسلح قدرتمند ما واقعاً همانطور که او گفته است، مقر ناوگان پنجم در بحرین را حسابی در هم کوبیدند، و همچنین به دیگر پایگاههایی که از تجاوز آمریکا پشتیبانی میکنند، حمله کردند.»
پایگاههای آمریکا در سراسر خاورمیانه بارها هدف حملات ایران قرار گرفتهاند و این مسئله پرسشهایی را درباره امکان ادامه فعالیت و حفظ این پایگاهها ایجاد کرده است. حملات ایران در روز سهشنبه همچنین پایگاه هوایی موفق السلطی در اردن، که با نام پایگاه الازرق نیز شناخته میشود، را هدف قرار دادند و به چندین فروند هواپیمای نظامی آمریکا آسیب وارد کردند.
پایگاه فعالیت پشتیبانی دریایی بحرین چیست؟
پیش از آنکه پایگاه فعالیت پشتیبانی دریایی آمریکا در بحرین بهشدت آسیب ببیند، این پایگاه محل استقرار ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده و فرماندهی نیروهای دریایی آمریکا در مرکز بود و بهعنوان مرکز اصلی پشتیبانی و تدارکات نیروی دریایی آمریکا در خاورمیانه فعالیت میکرد.
این پایگاه که در منطقه جُفیر و در فاصله چند کیلومتری از پایتخت، منامه، قرار دارد، از سوی رسانههای خبری آمریکا به عنوان مرکز فرماندهی عملیاتهای نیروی دریایی ایالات متحده توصیف شده است.
بر اساس وبسایت این پایگاه، پایگاه فعالیت پشتیبانی دریایی آمریکا بحرین «خدمات و پشتیبانی لازم را برای کشتیهای مستقر در دریا، پایگاهها و سایتهای دورافتاده در سراسر منطقه، و همچنین کارکنان نظامی و غیرنظامی ساکن بحرین» فراهم میکرد.
این تأسیسات همچنین پایگاه اصلی فعالیتهای نیروی دریایی آمریکا در منطقه در جریان حمله نظامی و اشغال عراق توسط ایالات متحده در سال ۲۰۰۳ بود.
چه اتفاقی برای پایگاه آمریکا در اردن افتاد؟
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران اعلام کرد که بامداد روز سهشنبه حملات موشکی «ویرانگری» را علیه نیروهای آمریکایی مستقر در پایگاه الازرق انجام داده است؛ پایگاهی که میزبان تجهیزات و نیروهای نظامی آمریکا است.
سپاه در بیانیهای گفت موشکها «مراکز نگهداری، آمادهسازی و استقرار جنگندههای اف-۱۵، اف-۱۶ و اف-۳۵ و همچنین آشیانههای آنها را هدف قرار دادند و خسارات سنگینی به دشمن وارد کردند».
نیروهای مسلح اردن ادعا کردند که ۱۸ موشک از مجموع ۲۰ موشک رهگیری شدهاند و دو موشک دیگر در «مناطق باز» فرود آمدهاند. نیروهای آمریکایی نیز برای مقابله با این موشکها حدود ۳۰ فروند موشک رهگیر پاتریوت شلیک کردند؛ این حمله در حالی صورت گرفت که گزارشهایی درباره کاهش ذخایر موشکهای رهگیر پدافند هوایی آمریکا و دیگر موشکها منتشر شده بود.
با این حال، حملات همچنان به چندین هواگرد نظامی آمریکا آسیب وارد کرد. شبکه سیبیاس نیوز گزارش داد که یک فروند ای-۱۰ تاندربولت، هواپیمای تهاجمیای که به «وارتاگ» معروف است، مورد اصابت قرار گرفت و یکی از بالهای خود را از دست داد.
بر اساس اظهارات افرادی که با سیبیاس نیوز گفتوگو کردند، هشت فروند اف-۱۵ نیز دچار خسارت جزئی شدند و پس از آن دوباره به چرخه عملیاتی بازگشتند.
حمله ایران به این پایگاه در اردن پس از آن انجام شد که ایالات متحده در واکنش به هدف قرار گرفتن یک ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا توسط تهران، به پنج نفتکش ایرانی در داخل و اطراف تنگه هرمز حمله کرد.
پایگاه اردن برای آمریکا تا چه میزان اهمیت دارد؟
پایگاه هوایی موفق السلطی در نزدیکی الازرق، در حدود ۱۰۰ کیلومتری شمالشرقی امان، پایتخت اردن، واقع شده است. نام رسمی این پایگاه به افتخار یک خلبان جنگنده اردنی به نام «ستوان موفق السلطی» انتخاب شده است؛ او در سال ۱۹۶۶ در جریان نبرد با اسرائیل کشته شد.
امان و واشنگتن در سال ۲۰۲۱ یک توافق همکاری دفاعی امضا کردند که بر اساس آن، نیروها و پیمانکاران آمریکایی اجازه دسترسی به ۱۲ تأسیسات نظامی در سراسر اردن را به دست آوردند.
تهانی مصطفی، مدرس روابط بینالملل در بخش مطالعات جنگ در کینگز کالج لندن، گفت: پایگاه الازرق یکی از معدود پایگاههایی است که میزبان جنگندههای اف-۳۵، اف-۱۶ و اف-۲۲ است.
او افزود: این پایگاه آشیانههایی دارد که آمریکاییها میتوانند تجهیزات [و داراییهای نظامی] خود را در آنها پنهان کنند و این همان چیزی است که ایرانیها هدف قرار دادهاند.
مصطفی در گفتوگو با الجزیره گفت این پایگاه وسیع که دارای دو باند پروازی است، به یک دارایی مهم برای آمریکا ــ و در نتیجه به یک هدف برای ایران ــ تبدیل شده است.
تهران بین ماههای مارس تا سپتامبر، بیش از ۱۰ بار به این پایگاه حمله کرد. در ۱۰ ژوئن، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران اعلام کرد که موشکهای دوربرد این نیرو چندین هدف را در پایگاه هوایی اَزرق، از جمله آشیانههای هواپیما و مراکز فرماندهی، منهدم کردهاند. با این حال، مقامهای کشورهای هدف اعلام کردند که تمامی پرتابهها رهگیری شدهاند و هیچ تلفاتی به جا نگذاشتهاند.
در تاریخ ۱۰ ژوئن، ایران بار دیگر اعلام کرد که پایگاه هوایی الازرق و همچنین دیگر پایگاههایی را که میزبان نیروها و تجهیزات نظامی آمریکا در کویت و بحرین هستند، هدف قرار داده است. این حملات پس از آن انجام شد که نیروهای آمریکایی به تجهیزات و تأسیسات تهران در تنگه هرمز حمله کردند.
در آن مقطع، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد موشکهای دوربردش چندین هدف را در پایگاه هوایی الازرق، از جمله آشیانهها و مراکز فرماندهی، منهدم کردهاند.
در هفتههای پس از آن، ایران چندین بار دیگر پایگاه الازرق را هدف قرار داده و خسارات سنگینی به تجهیزات و داراییهای نظامی آمریکا در این پایگاه وارد نمود.
در تاریخ ۱۷ جولای، ایران اعلام کرد که با استفاده از موشکهای بالستیک و پهپاد، هواپیماهای نظامی آمریکا را که در پایگاه الازرق مستقر بودند هدف قرار داده و چندین هواپیمای سوخترسان و جنگنده را منهدم کرده است. فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) بعداً تأیید کرد که در حمله تهران، دو نظامی آمریکایی کشته شدهاند، یک نفر مفقود شده و چهار نفر دیگر نیز زخمی گشتهاند.
کدام تجهیزات نظامی آمریکا در خاورمیانه آسیب دیدهاند؟
بر اساس گزارشی که در ماه می از سوی سرویس پژوهشی کنگره آمریکا منتشر شد، تا آن زمان ۴۲ فروند هواپیمای نظامی آمریکا در جریان این درگیری از بین رفته یا آسیب دیده بودند.
از زمانی که جنگ ایران با حملات آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه آغاز شد، ۱۸ نظامی آمریکایی کشته و بیش از ۸۰۰ نفر زخمی شدهاند.
ایران از آغاز جنگ، تأسیسات کلیدی آمریکا را در هشت کشور خاورمیانه هدف قرار داده است. آیتالله سید مجتبی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی، تاکید کرده است که خاورمیانه دیگر «مکانی امن» برای پایگاههای آمریکا نیست.
تصاویر و ویدئوهایی که بیبیسی در ماه ژوئن مورد تحلیل قرار داد، نشان میداد که ایران از آغاز جنگ دستکم به ۲۰ مرکز نظامی آمریکا آسیب زده است؛ حملاتی که میلیونها دلار خسارت به بار آوردهاند.
بیبیسی گزارش داد که حملات ایران در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی، هواپیماهای سوخترسان و شناسایی آمریکا را بهشدت هدف قرار دادهاند. همچنین در پایگاه هوایی علیالسالم و کمپ عریفجان در کویت، پناهگاههای ذخیره سوخت، آشیانههای هواپیما و محل اسکان نیروها نیز آسیب دیدهاند.
همچنین سه سامانهٔ پیشرفتهٔ پدافند موشکی ضدبالستیک که هزینهٔ ساخت هر یک از آنها حدود یک میلیارد دلار بوده است، در پایگاههای هوایی الرویس و الصدر در امارات متحده عربی و پایگاه هوایی موفقالسلطی در اردن آسیب دیدهاند.