نگاهی به مسیر چهاردهه سینمای کمدی در ایران
از قصه‌گویی اجاره‌نشین‌ها تا شوخی‌های اینستاگرامی خانوم والده
فروش میلیاردی فیلم «خانوم والده» بار دیگر بحث درباره دگرگونی ژانر کمدی در سینمای ایران را برانگیخته است؛ ژانری که در بخشی از آثار پرفروش خود، به‌تدریج از قصه‌پردازی و شخصیت‌پردازی فاصله گرفته و به شوخی‌های کوتاه و آشنا برای کاربران شبکه‌های اجتماعی روی آورده است.
به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از خبرگزاری مهر، موفقیت تجاری فیلم‌هایی نظیر «خانوم والده» در کنار انتقادهایی که نسبت به سطح کیفی فیلمنامه‌ها و اتکای آن‌ها به شوخی‌های دوپهلو مطرح می‌شود، بار دیگر این پرسش بنیادین را پیش کشیده است که سینمای کمدی ایران چه مسیری را از آثار ماندگاری چون «اجاره‌نشین‌ها»، «لیلی با من است» و «مارمولک» تا تولیدات امروزی پیموده است.
در دهه‌های گذشته، طنز در سینمای ایران عمدتاً از دل تناقض‌های اجتماعی، مناسبات خانوادگی و تضاد میان موقعیت و شخصیت سرچشمه می‌گرفت؛ نمونه بارز آن «اجاره‌نشین‌ها» ساخته داریوش مهرجویی یا «لیلی با من است» اثر کمال تبریزی بود که در آن‌ها شوخی‌ها پیوندی ارگانیک با روایت و پیشبرد داستان داشتند و هرگز به شکل ابزارهای مستقل و دم‌دستی به کار گرفته نمی‌شدند.
با این حال، به موازات تغییر در اقتصاد تولید، افزایش ریسک‌های سرمایه‌گذاری و غلبه رویکردهای گیشه‌محور، بخش قابل‌توجهی از سینمای کمدی به سمت استفاده از تیپ‌های تکراری، زن‌پوشی‌های فاقد کارکرد داستانی و شوخی‌های برگرفته از کلیپ‌های شبکه‌های اجتماعی متمایل شده است؛ الگویی که نمونه برجسته آن را می‌توان در فیلم‌هایی نظیر «گشت ارشاد» و اخیراً «خانوم والده» مشاهده کرد.
کارشناسان و منتقدان سینما بر این باورند که این وضعیت را نباید تنها به تغییر ذائقه مخاطبان نسبت داد، بلکه محدود شدن تنوع تولید، سیاست‌گذاری‌های کلان و اولویت‌یافتن بازگشت سرمایه بر کیفیت هنری آثار نیز در شکل‌گیری و استمرار این روند نقشی اساسی ایفا کرده‌اند؛ هرچند حضور هم‌زمان آثار متنوع در جدول فروش نشان می‌دهد که تماشاگران ایرانی همچنان از کمدی‌های داستان‌محور استقبال می‌کنند.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
