تکرار غیر مُمِل
در این که وضعیت «نه جنگ نه صلح»مجال برنامهریزی را نه برای دولت که از شهروندان عادی هم ستانده و همه را گرفتار بلاتکلیفی کرده تردیدی نیست اما این یادداشت بر آن سر است که اصرار رییس جمهور پزشکیان بر موضع خود را بستاید.
رییس جمهور پزشکیان بار دیگر بر ضرورت خروج از وضعیت «نه جنگ، نه صلح» تأکید ورزیده و و گفته در بلاتکلیفی نمیتوان برنامه ریزی کرد. او این بار نه تنها از مجوز رهبری شهید برای خروج از این وضعیت سخن گفته بلکه به جای مجوز و اجازه واژهٔ «دستور»را به کار برده است.
این در حالی است که نوبت قبل که به نقل از آیتالله سید علی خامنهای گفته بود « اجازه دادند مذاکره شود تا از این وضعیت خارج شویم» صدا و سیما این بخش از سخنان رییس جمهوری را سانسور کرده بود با این توجیه که نقل قول از رهبری شهید مستلزم ارایه یا وجود مستندات است.
آن رفتار در دوم مرداد ۱۴۰۵ اما سبب نشد که در دوم آبان ۱۴۰۵ دیگر آن جمله را تکرار نکند و نه تنها تکرار کرد که دُز آن را بالا برد و این بار گفت « دستور دادند تا از این وضعیت خارج شویم» و پیداست که «اجازه»میتواند خلاف میل و به احترام خواست طرف مقابل باشد در حالی که از «دستور» معنی دیگری مستفاد میشود.
در این که وضعیت «نه جنگ نه صلح»مجال برنامهریزی را نه برای دولت که از شهروندان عادی هم ستانده و همه را گرفتار بلاتکلیفی کرده تردیدی نیست اما این یادداشت بر آن سر است که اصرار رییس جمهور پزشکیان بر موضع خود را بستاید.
هم در نقل مکرر آن قضیه و حتی با واژهٔ «دستور» و نه مانند قبل مجوز و اجازه و هم تن ندادن به ادبیات اقتدارگرایان که به جای «جنگ و صلح»در صدد القای دوگانهٔ « مقاومت و تسلیم»اند تا این انگاره را جا بیندازند که هر که برای خروج از این وضعیت میکوشد تسلیمطلب و ذلتجوست حال آنکه خودشان در ۲۴ ساعت گذشته به انعکاس گستردهٔ سخنان باراک اوباما و بیل کلینتون دو رییس جمهوری پیشین ایالات متحده در انتقاد از ترامپ پرداختهاند که نشان میدهد پیشنهاد گفتوگو با آنان در دوران ریاست جمهوریشان که با مخالفتهای فراوان روبهروشد نیز تسلیم جویانه نبوده است.
با این حساب سه نکته در سخنان دیروز رییس جمهور ممتاز است:
نخست این که اصل ماجرا را فراموش نکرده تا مخاطب گمان کند در همایش سرشماری تنها دربارهٔ این موضوع سخن میگوید. او رییس جمهوری و رییس شورای عالی امنیت ملی است و به موجب اصل ۱۱۳ قانون اساسی عالیترین مقام رسمی پس از رهبری و حق و وظیفه اوست مخاطرات وضعیت فعلی را از هر تریبون یادآور شود.
دوم این که به فشار رسانهای اقتدارگریان تن نداد و همچنان آن خاطره را نقل میکند و این بار با صراحت بیشتر: دستور به اجای اجازه.
سوم این که تسلیم ادبیات و دوگانهسازیهای آنان نشده و به دفعات همان تعبیر را به کار برده است: نه جنگ نه صلح.
و اما آنچه گفته است:
« رهبری شهید دستور دادند از حالت «نه جنگ، نه صلح» خارج شویم، زیرا در بلاتکلیفی نمیتوان برنامهریزی کرد. بنابراین ضرورت دارد از ابهام خارج شویم؛ از همینرو دستور دادند بروید و کار را تمام کنید. اما این نامردها قاعده را به هم زدند. ولی باز هم معتقدم باید برویم و از وضعیت «نه جنگ، نه صلح» خارج شویم، زیرا ایران و سرزمین ما از معادن، جغرافیا و نیروی انسانی بسیار غنی و استثنایی برخوردار است و هر یک از اینها طلا هستند. برای بهبود شرایط باید راهی پیدا کنیم و از این وضعیت خارج شویم، زیرا خداوند تمام نعمتهایش را در اختیار ما قرار داده است. »
اهمیت تکرار این موضع از زبان رییس جمهوری چنان است که میتوان با تأکید گفت این تکرار «مُمِلّ» نیست. (به معنی ملولکننده و ملالآور و خستهکننده)
بارزترین صفتی که برای «تکرار»در ادبیات ما آمده همین «ممل» است در حالی که از یک نظر تکرار هم نیست چون این بار صحبت از دستور است نه اجازه و مجوز و صحبت از سامان زندگی یک ملت است...