تحلیل قهرمانپور از حضور پزشکیان در نیویورک: عدم حضور ایران در مجمع عمومی بیشتر به نفع آمریکا است
تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به اینکه حضور ایران در نشست سازمان ملل فرصتی برای دیدار با تعداد زیادی از رهبران جهان و انجام رایزنیهای مهم است؛ تاکید کرد: نباید از ابتکار دیپلماتیک ایران در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل انتظار دستاورد فوری داشت و ابتکار عمل در این مقطع میتواند با تبیین مواضع ایران، ارائه یک راهحل عملی و رایزنی با کشورهای دوست و مستقل دنبال شود تا بتواند بنیانهای اولیه یک مسیر جدید دیپلماتیک را ایجاد کند.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از ایرنا، رحمن قهرمانپور تحلیلگر مسائل بینالملل درباره اهمیت سفر هیئت ایرانی به نیویورک در مقطع کنونی و نیز چشماندازهای این حضور گفت: نشستهای مجمع عمومی سازمان ملل از نظر صرفهجویی در وقت و انرژی در دیپلماسی بسیار مهم است؛ رهبران جهان جمع و فرصت کمنظیری ایجاد میشود که در طول یک سال بتوان تعداد زیادی از رهبران کشورهای دیگر را در زمان نسبتاً اندکی دید. ایران هم در این نشستها با مقامات کشورهای مختلفی دیدار و رایزنی میکند.
قهرمانپور با بیان اینکه، نفس این سفر به معنای استفاده از فرصتها مهم است؛ گفت: با توجه به شرایط خاصی که وجود دارد، این سفر میتواند از این نظر مهم باشد که مواضع ایران بیان شود، ایران بتواند با کشورهای جنوب یا کشورهای دوست دیدارهای جمعی داشته باشد، مواضع جدید خود را بیان کند و صدای ایران به گوش جهان برسد. سخنرانی خود پزشکیان، دیدارهای جمعی، دیدارهای دوجانبه، همه اینها فرصتی است که باید ببینیم آیا در این روندی که فعلاً شاهد آن هستیم، میتواند یک تغییر جدی ایجاد کند یا نه.
قهرمانپور در پاسخ به این سوال که «گروهی معتقدند که رئیسجمهور در اعتراض به تجاوز نظامی علیه ایران، باید حضور در این نشست را تحریم کند. در مقابل وزارت خارجه آن را سنگری میداند که نباید خالی گذاشت. کدام دو دیدگاه بهتر میتواند منافع کشور را حفظ کند؟ گفت: همیشه در ایران این بحث بوده است. عدهای همیشه نیمه خالی لیوان را دیده و گفتهاند که این حضور میتواند تهدیدزا باشد و عدهای هم نیمه پر لیوان را دیده و بر استفاده از فرصت تأکید کردهاند.
تجربههای گذشته نشان دادهاند که روشهای سلبی و قهری یا همان روشهایی که میگوید «تعامل نکن» جواب نداده است. وقتی شما در صحنه نیستید، دیگران به جای شما حرف میزنند و برداشتهای خود را میگویند، ولی وقتی در صحنه هستید، علیرغم همه فشارهایی که وجود دارد، با وجود بحثها و حاشیههایی که درباره بحث ویزا و ندادن ویزا به برخی افراد وجود دارد، کشورهای بیطرف از زبان شما مستقیماً مواضع کشور را میشنوند و این خیلی تأثیرگذار است.
وی با اشاره به اینکه ممکن است وقتی ایران حضور نداشته باشد، چند کشور درباره این عدم حضور سوال کنند، افزود: ولی وقتی حضور دارید، میتوانید در مجمع عمومی حرف خود را بزنید، دیدارهایی در حاشیه مجمع عمومی داشته باشید و در آنجا برای دیدارهای بعدی قرار گذاشته شود. این موارد در هر صورت استفاده از فرصتهاست که با حضور در سازمان ملل ممکن است.
قهرمانپور با اشاره به برخی حاشیههای صدور ویزا و حضور ایران در این نشست از سوی آمریکا گفت: این موارد درباره دیگر کشورها از جمله فلسطین هم بوده و آمریکا معمولا این اقدامات را انجام میدهد که کشورهای مخالف در این نشست حضور نداشته و مواضع خود را بیان نکنند. در این شرایط نرفتن هیئت ایرانی بیشتر به نفع آمریکاست تا حضور؛ چون با حضور در آنجاست که شما میتوانید منطق، اساس و بنیاد مواضع خود را به دنیا اعلام کنید. ولی وقتی نیستید، کسی نیست که از جانب شما حرفی بزند.
وی افزود: برخی هم مطرح کردهاند که آقای پزشکیان نرود و یک نفر به جای وی حضور یابد؛ این اقدام اثرگذاری لازم را ندارد. این موضوعات بحثهای داخلی ماست. برای دیگران خیلی قابل فهم و قابل کشف و رمزگشایی نیست که چرا رئیسجمهور ایران نیامده است.
تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به اینکه این بحثهای حاشیهای همیشه وجود داشته است؛ گفت: ما اگر مبنا را بر این مسائل حاشیهای بگذاریم، معلوم است که از این فرصتهایی که سازمانهای بینالمللی و نشستهای مهم جهانی ایجاد میکنند، استفاده نخواهیم کرد.
قهرمانپور درباره دستورکارها، ابتکارات و پیشنهادات ایران در این نشست به منظور عبور از شرایط کنونی، با تاکید بر اینکه نباید سطح انتظارات را از این حضور افزایش داد؛ گفت: این بسیار مسئله مهمی است که قرار نیست که یکباره ۱۸۰ درجه آنجا اوضاع وفق مراد ما شود. دیپلماسی چنین چیزی نیست. برخی به گونهای اعتراض و انتقاد میکنند که گویی سازمان ملل ادارهای زیرمجموعه وزارت خارجه است که دستور بدهد و کاری بخواهد، باید متوجه باشیم که اینگونه نیست. پس اولین مسئلهای که باید افکار عمومی به آن توجه کنند این است که انتظارات را از این سفر واقعبینانه کنیم و وقتی که سطح انتظار بالا باشد، آن دستاوردی هم که حاصل میشود، کوچک به نظر میرسد.
این تحلیلگر مسائل بینالملل درباره ابتکاراتی که جمهوری اسلامی ایران میتواند در نشست مجمع عمومی سازمان ملل در دستور کار داشته باشد، گفت: یک، ما باید انتظاراتمان از این ابتکار عمل را محدود کنیم. دو، اینکه این ابتکار عمل را با فعال بودن، با دیپلماسی فعالانه، با رسانه، با سخنرانی در مجمع، با دیگران و با کسانی که حاضرند با ما بنشینند و حرف ما را بشنوند، به دنیا اعلام کنیم. کشورهای آمریکای لاتین، کشورهای آسیایی و آفریقایی و بسیاری دیگر از کشورهای جهان میتوانند مواضع ایران را بشوند و این موضوع بسیار مهم است.
قهرمانپور با بیان اینکه ایران میتواند از نشستهایی که در حاشیه مجمع عمومی برگزار میشود، برای بیان ابتکارات خود استفاده کند؛ گفت: طرحها و ابتکارعملهایی را که طبیعتاً محصول جلسات کارشناسی متعدد است، میتواند عرضه و برای اجرای آن برنامهریزی کند؛ برای مثال میتوان برای سفرهای آینده وزیر امور خارجه یا حتی رئیسجمهور رایزنی و برنامهریزی کرد.
وی تاکید کرد: آن ابتکار عمل در واقع به معنای ایجاد بنیان، مبانی اولیه و فونداسیون کار است. انتظار نداریم که به محض پایان مجمع عمومی اعلام شود ابتکار ایران پذیرفته شده است. نه، طبیعی هم است. همه کشورها با دوستان خود مشورت و تبادل نظر کرده و طرحهای خود را چکشکاری میکنند. بنابراین، ایران میتواند برای خروج از وضعیت، مواضع خود را تبیین کند و یک راهحل عملی با همراهی دوستان خود داشته باشد.
قهرمانپور با اشاره به اینکه به تنهایی نمیتوان کار را پیش برد، توضیح داد: کشورهایی چون چین و روسیه، آفریقای جنوبی، اندونزی یا حتی برزیل مهم هستند، کشورهایی که میتوان گفت در مدار یا در مجموعه آمریکا تعریف نمیشوند، میتوانند تاثیرگذار و کمک کننده باشند. ایران میتواند با این کشورها ابتکار عملی را مطرح کند یا این کشورها میتوانند در برطرفسازی موانع اثرگذار باشند. هر کدام از این کشورها میتوانند با آمریکا یا اروپا رایزنی کرده و یا حتی میتوانند از روابط شخصی خود با ترامپ استفاده کنند.
وی در پایان گفت: امیدواریم فضایی فراهم شود که هر طرحی که ایران در نظر دارد و نتیجه ماهها بررسی کارشناسی است، از سوی دوستان ایران، جدی گرفته شده و برای ایجاد افقی جدید تلاشهایی صورت گیرد.