اهداف ژاپن برای افزایش توان نظامی چیست؟

به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از ایرنا، در همین راستا بود که شینجیرو کویزومی، وزیر دفاع ژاپن هفته گذشته با استناد به آخرین گزارش نظامی دولت، اعلام کرد که توکیو به «حس فوریت و بحران» بیشتری نیاز دارد تا برای مقابله با خطرات و تهدیدات فزاینده در منطقه آماده باشد.

هرچند این اقدام انتقاد پکن و پیونگ یانگ را برانگیخت که ژاپن را به کنار گذاشتن اصول صلح‌طلبانه پس از جنگ متهم می‌کند اما توکیو اصرار دارد که اقداماتش دفاعی و در چارچوب محدودیت‌های قانون اساسی باقی خواهد ماند.

کارشناسان می‌گویند با توجه به اینکه این کشور دهه‌هاست از قابلیت‌های دفاع از خود برخوردار است، اقدام فعلی ژاپن یک «نظامی‌سازی مجدد» ناگهانی نیست.

ژاپن پس از جنگ جهانی دوم، طبق ماده ۹ قانون اساسی تدوین‌شده توسط ایالات متحده، از حق داشتن ارتش صرف‌نظر کرد با این حال، در سال ۱۹۵۴ «نیروهای دفاع از خود» را تأسیس کرد تا اطمینان حاصل کند می‌تواند از خود محافظت کند.

جفری هورنونگ، دانشمند ارشد علوم سیاسی در RAND، در این باره گفت: ژاپن از نظر قانونی ارتش ندارد؛ بلکه یک نیروی دفاع از خود دارد و بیش از یک دهه است که قابلیت‌های دفاعی خود را ارتقا می‌دهد و آنچه اکنون امروز می‌بینیم صرفاً ادامه این روند است.

آخرین مرحله از گسترش توان دفاعی ژاپن در سال ۲۰۲۲، در بحبوحه حمله روسیه به اوکراین، آغاز شد، زمانی که فومیو کیشیدا، نخست وزیر وقت، خواستار «تقویت اساسی» قابلیت‌های دفاعی شد.

از آن زمان، ژاپن متعهد شده تا سال ۲۰۲۷ هزینه‌های دفاعی خود را به ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی افزایش دهد، هدفی که پیش از موعد مقرر به آن دست یافت و این کشور همچنین موشک‌های دوربرد خریداری کرد.

این میزان هزینه، بزرگترین افزایش هزینه‌های نظامی ژاپن از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون را نشان می‌دهد.

چه چیزی باعث این فوریت می‌شود؟

کارشناسان به دو عامل اصلی در مورد دلایل و انگیزه های دولت ژاپن در این زمینه اشاره می‌کنند: یک محیط امنیتی تهدیدآمیزتر و همچنین عدم اطمینان در مورد حمایت ایالات متحده.

روابط ژاپن با چین، کره شمالی و روسیه در سال‌های اخیر وخیم‌تر شده و فعالیت‌های نظامی مکرری در نزدیکی قلمرو این کشور رخ داده است، جت‌های ژاپنی در سال منتهی به ۳۱ مارس ۲۰۲۶، ۵۹۵ بار به پرواز درآمدند که شامل ۳۶۶ مورد واکنش به هواپیماهای چینی و ۲۱۴ مورد واکنش به هواپیماهای روسی بود.

هورنونگ در این باره گفت: ژاپن در جایی قرار دارد که در همسایگی‌اش، سه کشور دارای سلاح هسته‌ای به طور علنی از سیاست های توکیو انتقاد و امنیت و حاکمیت ملی آن را تهدید می‌کنند.

هر بار که چین مرتکب اقدام تحریک‌آمیزی علیه قدرت‌های منطقه‌ای می‌شود یا کره شمالی موشکی را در نزدیکی ژاپن شلیک می‌کند، مردم ژاپن از یک نیروی دفاعی قوی‌تر حمایت بیشتری می‌کنند.

در عین حال، درگیری‌های جهانی از اوکراین گرفته تا خاورمیانه، خطرات اتکای بیش از حد به متحدان را برجسته کرده‌اند.

یوکی تاتسومی، مدیر ارشد موسسه امنیت هند و اقیانوسیه، نیز با اشاره به تغییر نظم امنیتی جهان، گفت: وقتی وارد دورانی می‌شویم که ایالات متحده از همه متحدانش می‌خواهد که برای دفاع از خود تلاش بیشتری کنند، تلاش ژاپن برای انجام این کار کاملاً مشروع است.

وی افزود: تلاش‌های توکیو برای تقویت قابلیت‌های دفاعی‌اش نه تنها پذیرفته شده، بلکه مورد استقبال اکثریت قریب به اتفاق کشورهای جهان نیز قرار گرفته است.

یک نظرسنجی که توسط روزنامه آساهی شیمبون در سال ۲۰۲۵ به آن استناد شد، نشان داد که بیش از ۷۵ درصد از پاسخ‌دهندگان ژاپنی مطمئن نیستند که ایالات متحده از ژاپن دفاع کند که نشان‌دهنده نگرانی فزاینده عمومی است.

ریچارد فونتین، مدیر اجرایی مرکز امنیت نوین آمریکا، گفت: راهبرد توکیو دو هدف تقویت بازدارندگی در عین تقویت اتحاد با واشنگتن را دنبال می‌کند.

وی گفت: با اینکه رهبران ژاپن به دنبال نشان دادن ارزش خود برای این اتحاد هستند و به تضمین تعهد مداوم آمریکا کمک می‌کنند اما یک ارتش قوی‌تر به ژاپن کمک می‌کند تا هم در برابر تهدیدات فزاینده منطقه و هم در برابر احتمال بی‌ثباتی ایالات متحده، از خود دفاع کند.

آیا افزایش قدرت نظامی ژاپن در چارچوب محدودیت‌های قانون اساسی این کشور است؟

با وجود اعتراضات چین و کره شمالی، تحلیلگران می‌گویند که تقویت دفاعی ژاپن همچنان در چارچوب قانون اساسی صلح‌طلبانه این کشور است.

تاتسومی خاطرنشان کرد که ژاپن در حال توسعه یک نیروی اعزامی مانند ایالات متحده نیست، بلکه بر دفاع از سرزمین خود از جمله ذخایر، ظرفیت صنعتی و آمادگی نیروها تمرکز دارد.

هورنونگ نیز در این باره افزود که تلاش‌های ژاپن بر اساس نوسازی نیروهای موجود این کشور است و همه اینها در چارچوب محدودیت‌های قانونی و سیاسی این کشور انجام می گیرد.

وی گفت: حتی قابلیت‌هایی مانند موشک‌های دوربرد نیز برای استفاده در ضدحمله طراحی شده‌اند.

وی ادامه داد: منتقدان ژاپن احتمالاً تأکید می‌کنند که موشک‌های دوربرد مرزها را جابه‌جا می‌کنند؛ اما وقتی به نحوه استفاده از آنها نگاه می‌کنید، آنها به راهبردهای «استفاده متقابل» محدود می‌شوند، به این معنی که فقط زمانی می‌توان از آنها استفاده کرد که ژاپن مورد حمله قرار گیرد.

ژاپن چگونه قابلیت‌های خود را تقویت خواهد کرد؟

تحلیلگران می‌گویند ژاپن فراتر از ارتقای سخت‌افزارهای موجود خود، احتمالاً به سمت قابلیت‌هایی متناسب با جنگ های مدرن روی خواهد آورد.

هورنونگ با اشاره به پهپادها و همچنین قابلیت‌های قوی‌تر دفاع هوایی و موشکی گفت: توکیو در حال تطبیق نیروهای خود برای مقابله با تهدیدهای نوظهوری است که در درگیری‌هایی مانند اوکراین و خاورمیانه دیده می‌شوند.

آخرین گزارش دفاعی دولت بر لزوم تکامل با «روش‌های جدید جنگ» تأکید می‌کند و به ویژه به نقش فزاینده سیستم‌های بدون سرنشین در میدان نبرد اشاره دارد.

تاتسومی نیز در این باره گفت: چنین سیستم‌هایی، همراه با هوش مصنوعی و فناوری خودران، می‌توانند به ژاپن کمک کنند تا جمعیت سالخورده و کاهش تعداد اعضای ارتش خود را جبران کند.

در عین حال، توکیو در حال تقویت پایگاه صنعتی دفاعی خود است که برای حفظ آمادگی نظامی در درازمدت حیاتی تلقی می‌شود ضمن اینکه دولت بودجه‌ استارتاپ‌ها و تحقیقات علمی در زمینه‌ی تولید و فناوری تسلیحات را افزایش داده و محدیت‌های دیرینه بر صادرات دفاعی را کاهش داده و در را برای تأمین تجهیزاتی مانند کشتی‌های جنگی و موشک به کشورهای شریک باز کرده است.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید