روایتی از وضعیت بازار موبایل در ایران/ تعمیر؛ آخرین انتخاب کاربران

به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از اقتصادآنلاین، در یکی از تعمیرگاه‌های بازار موبایل، صف گوشی‌های منتظر تعمیر بیشتر از همیشه به چشم می‌خورد. روی میز کار، گوشی‌هایی قرار گرفته‌اند که زمانی قرار بود با یک مدل جدید جایگزین شوند، اما حالا صاحبانشان ترجیح داده‌اند چند میلیون تومان برای تعمیر همان دستگاه هزینه کنند.

تعمیرکاران به اقتصادآنلاین می‌گویند تغییر رفتار مشتریان در ماه‌های اخیر یعنی بعد از جنگ چهل روزه کاملاً محسوس بوده است. این تغییر نه از افزایش علاقه مردم به تعمیر، بلکه از کاهش قدرت خرید و فاصله گرفتن قیمت گوشی نو از توان مالی بسیاری از کاربران ناشی می‌شود.

یکی از فعالان بازار تعمیرات موبایل درباره تغییرات اخیر این بازار می‌گوید افزایش قیمت گوشی پس از جهش نرخ ارز باعث شد بسیاری از مشتریان تصمیم خود را برای خرید دستگاه جدید کنار بگذارند.

به گفته او، بعد از تعطیلی بازار (بعد از شروع جنگ ۴۰ روزه) و آغاز شرایط بحرانی، قیمت گوشی‌ها در برخی مدل‌ها بین ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش پیدا کرد و همین موضوع باعث شد خرید گوشی نو برای بخش زیادی از مشتریان دشوار شود. نتیجه این اتفاق، افزایش مراجعه به تعمیرگاه‌ها بود؛ جایی که کاربران ابتدا هزینه تعمیر را بررسی می‌کنند و اگر رقم آن منطقی باشد، به جای تعویض گوشی، سراغ تعویض قطعه می‌روند.

این فعال بازار می‌گوید: در ۶ ماه گذشته رشد مراجعه‌کننده و نرخ تبدیل مراجعه به پذیرش تعمیرات افزایش قابل توجهی داشته و حدود ۴۰ درصد رشد را تجربه کرده‌ایم. تا زمانی که قیمت گوشی در همین سطوح باقی بماند، احتمالاً همین روند ادامه پیدا خواهد کرد.

اما همه گوشی‌ها ارزش تعمیر ندارند. افزایش قیمت قطعات باعث شده در برخی موارد، تعمیر یک دستگاه قدیمی تقریباً با قیمت خرید نمونه دست دوم آن برابری کند یا حتی بیشتر شود.

یکی دیگر از تعمیرکاران بازار موبایل که سال‌ها در این حوزه فعالیت دارد، معتقد است بسیاری از مشتریان امروز از روی انتخاب به تعمیر مراجعه نمی‌کنند؛ بلکه شرایط اقتصادی آن‌ها را به این سمت سوق داده است.

او می‌گوید: وقتی قیمت تعمیر را اعلام می‌کنیم، کاملاً مشخص است که خیلی از مشتری‌ها از روی ناچاری آمده‌اند. گوشی جدید نمی‌توانند بخرند و مجبورند همان دستگاه قبلی را دوباره قابل استفاده کنند.

باتری، ال‌سی‌دی و مادربرد؛ سه قطعه‌ای که بیشترین تقاضا را دارند

در میان قطعات مختلف، سه بخش بیشترین سهم را در تعمیرات دارند: باتری، نمایشگر و مادربرد. البته نوع خرابی و مدل گوشی تعیین می‌کند که تعمیر تا چه اندازه برای مشتری صرفه اقتصادی داشته باشد.

فعالان این حوزه می‌گویند در گوشی‌های اقتصادی، خرابی قطعات بیشتر است، اما هزینه تعمیر همیشه با ارزش واقعی دستگاه تناسب ندارد. گاهی قیمت یک قطعه به اندازه‌ای افزایش پیدا کرده که تعمیر گوشی دیگر برای صاحب آن منطقی نیست.

به گفته یکی از تعمیرکاران، نمونه‌های زیادی وجود دارد که قیمت یک نمایشگر تقریباً به اندازه ارزش خود گوشی در بازار دست دوم رسیده است. او در این‌باره توضیح می‌دهد: برای بعضی مدل‌ها دیگر تعمیر به‌صرفه نیست. مثلاً ممکن است یک گوشی قدیمی در بازار دست دوم حدود ۱۳ یا ۱۴ میلیون تومان قیمت داشته باشد، اما قیمت تاچ و ال‌سی‌دی آن نزدیک ۱۲ میلیون تومان باشد. در چنین شرایطی مشتری معمولاً از تعمیر منصرف می‌شود. با این تفاسیر، افزایش هزینه تعمیرات هنوز نتوانسته تقاضا را کاهش دهد. برخی تعمیرکاران حتی از افزایش ۵۰ درصدی ورودی تعمیرگاه‌ها خبر می‌دهند.

یکی از فعالان بازار تعمیر موبایل به اقتصادآنلاین گفت: من یک تعمیرگاه کوچک دارم و تبلیغات خاصی هم انجام نمی‌دهم، اما حجم مراجعه آن‌قدر زیاد شده که بعضی روزها نمی‌رسم همه دستگاه‌ها را انجام بدهم. این برای کسب‌وکار ما خوب است، اما از طرف دیگر نشان می‌دهد مردم مجبور شده‌اند بیشتر گوشی‌های قدیمی خودشان را نگه دارند.

آیفون ۱۳ روی میز تعمیرکاران؛ باتری، پرتکرارترین خرابی بازار

یکی از مهم‌ترین تغییرات بازار تعمیرات موبایل، افزایش مراجعه دارندگان گوشی‌های آیفون است؛ به‌خصوص کاربرانی که مدل‌های قدیمی‌تر این برند را همچنان استفاده می‌کنند. یک تعمیرکار می‌گوید آیفون ۱۳ امروز یکی از پرتکرارترین مدل‌هایی است که مشتریان برای تعمیر آن به مراکز خدماتی مراجعه می‌کنند؛ این مدل زمانی یکی از گوشی‌های پرطرفدار بازار بود و اما حالا به دلیل جهش شدید قیمت مدل‌های جدید آیفون، بسیاری از کاربران ترجیح داده‌اند همچنان آن را حفظ کنند.

یکی از تعمیرکاران بازار موبایل درباره وضعیت آیفون می‌گوید: آخرین دوره‌ای که کاربران آیفون راحت‌تر گوشی‌هایشان را تعویض می‌کردند، مربوط به آیفون ۱۳ بود. بعد از افزایش شدید قیمت‌ها، خیلی‌ها دیگر نتوانستند مدل جدیدتر بخرند و همان گوشی در دستشان باقی ماند.

به گفته فعالان این حوزه، افزایش عمر استفاده از گوشی‌های آیفون باعث شده یکی از رایج‌ترین مشکلات کاربران، افت سلامت باتری باشد. این موضوع در ماه‌های اخیر با شرایط استفاده کاربران از اینترنت و افزایش مصرف باتری، شدت بیشتری پیدا کرده است.

یکی از تعمیرکاران توضیح می‌دهد: بیشترین ورودی تعمیرگاه‌ها برای آیفون، تعویض باتری آیفون ۱۳ است. خیلی از این گوشی‌ها چند سال است دست مردم مانده‌اند، باتری‌شان مستهلک شده و به دلیل قیمت بالای مدل‌های جدید، کاربران ترجیح می‌دهند به جای خرید گوشی تازه، باتری دستگاه فعلی را تعویض کنند.

او اضافه می‌کند که افزایش استفاده از فیلترشکن‌ها و مصرف بالاتر اینترنت نیز فشار بیشتری به باتری گوشی‌ها وارد کرده است. بسیاری از گوشی‌هایی که امروز برای تعمیر مراجعه می‌کنند، مشکل اصلی‌شان همین افت عملکرد باتری است.

قطعات آیفون؛ بازاری بدون دسترسی به قطعات اصلی

در کنار افزایش تقاضا برای تعمیر آیفون، یکی از چالش‌های اصلی این بازار، تأمین قطعات است. برخلاف برخی برندها مانند سامسونگ که همچنان مسیرهای رسمی خدمات و تأمین قطعه در ایران دارند، آیفون با محدودیت‌های بیشتری مواجه است.

تعمیرکاران می‌گویند نبود نمایندگی رسمی آیفون در ایران باعث شده قطعات اصلی این برند به شکل گسترده در دسترس نباشد و بسیاری از قطعات تعویضی موجود در بازار، نمونه‌های غیراصلی باشند.

یکی از تعمیرکاران آیفون این حوزه می‌گوید: برای آیفون، به‌خصوص در بخش‌هایی مثل باتری، قطعه‌ای که بتوان گفت کاملاً اصلی و مشابه قطعه کارخانه‌ای است، در بازار ایران وجود ندارد. این موضوع یکی از نگرانی‌های اصلی کاربران هنگام تعمیر دستگاه‌هایشان است. این در حالی است که در برندهایی مانند سامسونگ، به دلیل فعالیت نمایندگی‌ها و ورود قطعات اصلی، مشتریان اطمینان بیشتری نسبت به کیفیت قطعه جایگزین دارند.

شیائومی؛ سهم بالای فروش، سهم بالای تعمیر

در کنار سامسونگ و آیفون، برند شیائومی نیز بخش قابل توجهی از بازار تعمیرات را به خود اختصاص داده است. قیمت پایین‌تر این برند نسبت به رقبای اصلی باعث شده بخش بزرگی از کاربران، به‌خصوص در شرایط کاهش قدرت خرید، به سمت این گوشی‌ها بروند.

یکی از تعمیرکاران بازار می‌گوید شیائومی در مدل‌های میان‌رده و رده‌بالا کیفیت قابل قبولی دارد، اما وضعیت مدل‌های اقتصادی آن متفاوت است.

او توضیح می‌دهد: شیائومی در مدل‌های بالاتر واقعاً گوشی‌های باکیفیتی تولید می‌کند، اما در رده‌های پایین‌تر، کیفیت ساخت کاهش پیدا می‌کند و خیلی از دستگاه‌ها در همان سال‌های اول استفاده دچار مشکل می‌شوند.

به گفته او، در بازار تعمیرات فعلی، حدود ۵۰ درصد مراجعه‌ها مربوط به گوشی‌های سامسونگ، ۳۰ درصد مربوط به شیائومی و حدود ۲۰ درصد مربوط به آیفون است؛ البته این نسبت برای تعمیرکارانی که به‌صورت تخصصی روی یک برند کار می‌کنند متفاوت خواهد بود.

افزایش قیمت قطعات هم‌پای دلار حرکت کرد

به گزارش اقتصادآنلاین، بازار تعمیرات موبایل به‌طور مستقیم از نوسانات ارزی تأثیر می‌گیرد. تعمیرکاران می‌گویند افزایش قیمت قطعات در ماه‌های اخیر تقریباً هم‌جهت با رشد نرخ ارز بوده، اما در برخی موارد، محدودیت واردات باعث شده قیمت‌ها حتی بیشتر از رشد دلار افزایش پیدا کنند.

یکی از فعالان بازار با اشاره به تجربه خرید قطعات در هفته‌های اخیر می‌گوید: اگر بخواهیم یک نمونه مشخص را بررسی کنیم، قیمت ال‌سی‌دی آیفون ایکس حدود یک ماه و نیم قبل نزدیک سه میلیون و ۲۰۰ یا ۳۰۰ هزار تومان بود، اما امروز همان قطعه حدود چهار میلیون و ۲۰۰ هزار تومان خریداری می‌شود؛ یعنی فقط در کمتر از دو ماه حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد افزایش قیمت داشته است.

به گفته او، باتری‌ها در برخی موارد افزایش قیمت بیشتری را تجربه کرده‌اند و رشد قیمت این قطعه به حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد هم رسیده است.

او عامل دیگری را هم در افزایش قیمت قطعات مؤثر می‌داند: کاهش عرضه. به گفته این فعال بازار، برخی قطعات به دلیل محدودیت‌های وارداتی، زمان بیشتری برای رسیدن به بازار نیاز دارند و همین موضوع باعث می‌شود کاهش موجودی، قیمت را بالا ببرد.

تعمیرکاران هم زیر فشار هزینه‌ها

رشد بازار تعمیرات اگرچه برای فعالان این صنف به معنای افزایش مراجعه است، اما به گفته آنها وضعیت کلی بازار چندان مطلوب نیست. افزایش هزینه قطعات، کاهش قدرت خرید مشتریان و دشوار شدن تأمین کالا، فشار مضاعفی به این صنف وارد کرده است.

یکی از تعمیرکاران می‌گوید: اینکه مراجعه زیاد شده، لزوماً به معنی بهتر شدن شرایط بازار نیست. خیلی از مشتری‌ها واقعاً انتخاب دیگری ندارند. اگر گوشی‌شان خراب شود، توان خرید مدل جدید را ندارند و حتی برای بعضی تعمیرات هم وقتی قیمت را می‌شنوند، مجبور می‌شوند از تعمیر منصرف شوند.

او معتقد است ادامه وضعیت بازار موبایل بیش از هر چیز به نرخ ارز، وضعیت واردات و میزان عرضه گوشی در بازار وابسته است؛ چراکه فعالان این صنف نقش چندانی در تعیین قیمت نهایی ندارند.

به گفته این فعال بازار، اگر نرخ ارز برای مدتی ثابت بماند یا کاهش پیدا کند، احتمال کاهش قیمت گوشی و قطعات وجود دارد، اما در شرایط فعلی، بازار همچنان تحت تأثیر هزینه واردات و محدودیت عرضه حرکت می‌کند.

بازار تعمیرات موبایل امروز تصویری از تغییر رفتار مصرف‌کننده ایرانی ارائه می‌دهد؛ بازاری که رشد آن نه از افزایش توان مالی مردم، بلکه از فاصله گرفتن قیمت گوشی نو با قدرت خرید کاربران شکل گرفته است. گوشی‌هایی که قرار بود جایگزین شوند، حالا دوباره به میز تعمیرکاران بازگشته‌اند؛ جایی که تعویض باتری یا تعمیر یک قطعه، آخرین تلاش کاربران برای حفظ وسیله‌ای است که دیگر خرید دوباره‌اش برای بسیاری آسان نیست.

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید