آسوشیتدپرس: ازسرگیری دیپلماسی مستقیم میان ایران و آمریکا، قریبالوقوع نیست
درگیری میان آمریکا و ایران وارد مرحله تازهای شده است. عربستان سعودی برای نخستین بار بهطور علنی در حملات نظامی علیه نیروهای مقاومت تحت حمایت ایران در عراق مشارکت کرد و همزمان تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به تنشها بار دیگر به بنبست رسیده است.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از ایرنا، آسوشییتدپرس در گزارشی در این باره نوشت: جنگ ایالات متحده علیه ایران با پیوستن علنی عربستان سعودی به اقدامات نظامی علیه گروههای مقاومت منتسب به تهران در عراق، وارد مرحله جدیدی شده است. در همین حال، گفته شده که تلاشهای دیپلماتیک که از پیش نیز شکننده بود، بهدلیل عمیقتر شدن بیاعتمادی میان دو طرف، بار دیگر متوقف شده است.
با وجود چند روز آرامش نسبی، هر دو طرف طی ۲۴ ساعت گذشته اقدام به انجام حملات نظامی کردند؛ تحولی که خطر بازگشت به جنگ تمامعیار و گسترش آن در منطقه را افزایش داده است. در این میان، مشخص نیست که دو طرف جنگ چه راهبردی برای مدیریت اوضاع دارند.
در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و متحدانش در روزهای اخیر مدعی شدهاند ایران برای بازگشت به مذاکره التماس میکند، معاون وزیر امور خارجه ایران روز سهشنبه تأکید کرد تهران طی بیش از دو هفته گذشته هیچ درخواستی برای ازسرگیری مسیر دیپلماتیک ارائه نداده است.
پس از حمله ایران به پایگاه آمریکایی در اردن، دونالد ترامپ روز چهارشنبه بار دیگر به تهدید روی آورد و در عین حال احتمال ادامه مذاکرات را مطرح کرد. وی در دفتر بیضی کاخ سفید در جمع خبرنگاران ادعا کرد: «آنها قبلاً عذرخواهی کردهاند اما باید کمی به آنها ضربه بزنیم. نوبت ماست و خواهیم دید که آیا در مقطعی به توافق میرسیم یا نه. اما خیلی سخت به آنها ضربه خواهیم زد.»
ساعاتی بعد، ارتش آمریکا اعلام کرد «پاسخی قدرتمند» به آنچه «حملات نافرجام ایران علیه نیروهای آمریکایی در خاورمیانه» خواند، انجام داده است. در این بیانیه، اهداف حمله مشخص نشد.
رفتار ترامپ در ماههای اخیر میان اصرار بر نزدیک بودن توافق و تهدید و توهین به ایران در نوسان بوده و تاکنون نتیجهای دربرنداشته است. ادامه اقدامات نظامی هزینههای سنگینی برای آمریکا به همراه داشته است؛ از جمله تلفات انسانی در میان نظامیان آمریکایی، تأثیر منفی بر اقتصاد جهانی و کاهش ذخایر سامانههای دفاع هوایی حیاتی. این در حالی است که انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا نیز در ماه نوامبر برگزار میشود.
ایران روز گذشته اعلام کرد موشکهای بالستیک به یکی از پایگاههای کلیدی آمریکا در منطقه در اردن، شلیک کرده است. ترامپ مدعی شد این موشکها رهگیری شدهاند. همزمان، عربستان سعودی در کنار آمریکا به چندین مرکز لجستیکی و تسلیحاتی نیروهای مقاومت در عراق حمله کرد.
این نخستین حمله مشترک علنی آمریکا و عربستان پس از حملات پهپادی به خاک این کشور بود و دامنه درگیری را که اکنون تقریباً همه کشورهای منطقه را درگیر کرده، گستردهتر ساخت. یک مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، گفت این دو حمله به هم مرتبط نبودهاند.
خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، روز چهارشنبه بهطور جداگانه با ترامپ و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، دیدار کرد. به گفته افراد آگاه، وی دیدگاه محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، را منتقل کرد مبنی بر اینکه ایران در سوریه و لبنان اهرمهای خود را از دست داده، اما همچنان از حوثیها در یمن و نیروهای مقاومت در عراق حمایت میکند.
حوثیهای یمن نیز اوایل هفته جاری اعلام کردند موشکهای بالستیک به یک نفتکش سعودی شلیک کردهاند؛ چند روز پس از اعلام محاصره دریایی کشتیهای سعودی در دریای سرخ. به گفته منابع آگاه، مشارکت عربستان در حملات به عراق پیامی به ایران بود که هدف قرار گرفتن تأسیسات نفتی و زیرساختهای حیاتی این کشور را تحمل نخواهد کرد. با این حال، وزیر دفاع عربستان بر ضرورت کاهش تنش و بازگشت واشنگتن و تهران به مذاکره تأکید کرده است.
حملات پهپادی همچنین باعث آتشسوزی در دو کشتی گاز طبیعی در یکی از بنادر مصر شد. مصر که تاکنون از اقدامات نظامی مستقیم در این درگیری مصون مانده، یکی از میانجیهای منطقهای محسوب میشود. در صورت تأیید نقش ایران یا متحدانش در این حمله، دامنه درگیری بهطور قابل توجهی گسترش خواهد یافت.
این تحولات ساعاتی پس از دیدار بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، با ترامپ در کاخ سفید رخ داد؛ نخستین دیدار آنها از زمان آغاز جنگ علیه ایران در ۲۸ فوریه. یک مقام اسرائیلی گفت نتانیاهو تأکید کرده است که آمریکا، نه رژیم صهیونیستی، هدایتکننده پرونده ایران است. با این حال، مقامات اسرائیلی بهطور خصوصی نگران آن هستند که ترامپ با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای، بخواهد شدت جنگ را کاهش دهد.
آنها همچنین از حساسیت ترامپ نسبت به افزایش قیمت نفت و بستهماندن عملی تنگه هرمز و همچنین نگرانیهای داخلی آمریکا درباره مصرف سریع موشکهای رهگیر پاتریوت و تاد ابراز نگرانی کردهاند. مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی آمریکا در تحلیلی هشدار داده است که مصرف ذخایر این موشکها میتواند نیروهای آمریکایی را در صورت ازسرگیری درگیریها در معرض خطر بیشتری قرار دهد.
ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، نیز به ترامپ درباره تأثیر وضعیت ذخایر مهمات بر عملیات نظامی هشدار داده است.
در حوزه دیپلماسی، دولت ترامپ ظاهراً راهبرد مشخصی برای ازسرگیری مذاکرات با ایران ندارد. یک مقام ارشد آمریکایی گفت دولت در حال حاضر بهطور فعال پیگیر مذاکرات نیست و آخرین تحولات منطقه نشان میدهد ازسرگیری دیپلماسی مستقیم، قریبالوقوع نیست.
علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بحران بینالمللی، با اشاره به تفاهمنامه موقت آتشبس که در اواسط ژوئن امضا شده و سپس فروپاشیده بود، گفت مقامات ارشد ایرانی در آن زمان تقریباً اجماع داشتند، اما اکنون هیچیک ترامپ را شریک قابل اعتمادی برای مذاکره نمیدانند و ترامپ نیز همین نگاه را نسبت به طرف ایرانی دارد.
تاریخ روابط آمریکا و ایران پس از انقلاب اسلامی مملو از مذاکرات شکستخورده، شروع و توقفهای مکرر و اقدامات نظامی بوده است. توافق هستهای ۲۰۱۵ (برجام) نخستین توافق عمده میان دو کشور پس از بیانیه الجزایر ۱۹۸۱ بود اما خروج آمریکا از آن در سال ۲۰۱۸، اعمال فشار حداکثری و (به شهادت رساندن) سردار قاسم سلیمانی در سال ۲۰۲۰، روابط را به پایینترین سطح خود رساند
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
