کاهش تنش در تنگه هرمز ادامهدار است یا یک مکث حسابشده؟
همزمان با کاهش نسبی تنشها در منطقه تنگه هرمز، گمانهزنیها درباره ماهیت این آرامش موقت افزایش یافته و بسیاری از تحلیلگران معتقدند آنچه رخ داده، بیش از آنکه نشانه پایان بحران باشد، یک وقفه تاکتیکی در میانه تنشهای منطقهای است.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از مهر، تحولات اخیر در منطقه تنگه هرمز از کاهش نسبی تنشها در روزهای گذشته حکایت دارد، اما شواهد موجود نشان میدهد این وضعیت بیش از آنکه به معنای پایان بحران باشد، میتواند نشانهای از یک توقف موقت و حسابشده در روند تنشها باشد.
در روزهای اخیر، همزمان با افت نسبی درگیریها، کانالهای ارتباطی دیپلماتیک نیز دوباره فعال شدهاند و نقش عمان در این میان بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. حضور هیأتهای فنی عمان در ایران و تمرکز گفتوگوها بر موضوع عبور و مرور شناورها در تنگه هرمز، این برداشت را تقویت کرده که طرفهای درگیر در تلاش هستند از مسیر دیپلماسی، بحران را مدیریت کنند؛ هرچند هنوز نشانه روشنی از حل اختلافات اساسی دیده نمیشود.
سیدرضا صدرالحسینی، کارشناس مسائل بینالملل، در ارزیابی این شرایط معتقد است توقف درگیریها در روزهای اخیر را نباید بهعنوان تغییر راهبرد بازیگران اصلی تلقی کرد. از نگاه او، کاهش موقت اقدامات نظامی آمریکا در حالی رخ داده که طی دو هفته گذشته دامنه این تحرکات روندی افزایشی داشته و همین مسئله، احتمال تاکتیکی بودن این توقف را پررنگتر میکند.
به گفته این تحلیلگر، همزمانی کاهش تحرکات نظامی با حضور تیم فنی عمان در ایران، نشاندهنده تلاشی برای فراهم کردن فضای لازم جهت پیشبرد رایزنیهای سیاسی است. با این حال، این روند هنوز به معنای کاهش واقعی شکافها یا تغییر بنیادین در مواضع طرفین نیست و بیشتر باید آن را فرصتی برای سنجش ظرفیت دیپلماسی دانست.
در سالهای گذشته، عمان بارها نقش واسطه میان ایران و آمریکا را ایفا کرده و در مقاطع حساس، یکی از اصلیترین مسیرهای ارتباطی میان دو طرف بوده است. در شرایط کنونی نیز این کشور تلاش میکند از تشدید بحران در یکی از مهمترین آبراههای جهان جلوگیری کند؛ آبراهی که هر تحول در آن، بر امنیت منطقه، تجارت دریایی و بازار جهانی انرژی اثر مستقیم میگذارد.
در همین حال، تنگه هرمز همچنان در مرکز معادلات امنیتی منطقه قرار دارد و هرگونه تغییر در وضعیت آن میتواند پیامدهای گستردهای در سطح بینالمللی به همراه داشته باشد. به همین دلیل، گفتوگوهای جاری درباره تردد شناورها فقط یک موضوع فنی نیست، بلکه بخشی از تلاش گستردهتر برای جلوگیری از ورود بحران به مرحلهای پرهزینهتر به شمار میرود.
بر این اساس، فضای فعلی را نمیتوان آتشبس واقعی نامید. آنچه در حال شکلگیری است، بیشتر به دورهای از کاهش کنترلشده تنش شباهت دارد؛ دورهای که در آن دیپلماسی مجال یافته در کنار ملاحظات امنیتی و بازدارندگی، نقشآفرینی کند. در نهایت، سرنوشت این مرحله به نتیجه رایزنیهای جاری، رفتار بازیگران اصلی و میزان موفقیت میانجیگری عمان در مهار بازگشت دوباره تنشها وابسته خواهد بود.