روایت فایننشال تایمز از ۳ سناریو در مورد جنگ سوم آمریکا علیه ایران

به گزارش هم‌میهن آنلاین و به نقل از انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: دونالد ترامپ به اهدافی که هشت ماه پیش، هنگام آغاز جنگ ایران به همراه بنیامین نتانیاهو تعیین کرده بود، دست نیافته است. جمهوری اسلامی همچنان کنترل کشور را در دست دارد؛ درباره برنامه هسته‌ای خود هیچ تعهدی نداده و موشک‌ها و پهپادهایش همچنان قادرند دارایی‌های آمریکا و متحدان این کشور را هدف قرار دهند.

اکنون، در روزهای پایانی کارزار انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا که نارضایتی رأی‌دهندگان از قیمت بالای انرژی و کالاها، ناشی از جنگ، بر آن سایه افکنده است، ترامپ و نخست‌وزیر اسرائیل تهدید می‌کنند که بار دیگر ایران را بمباران خواهند کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا این هفته در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز مدعی شد: «من باید تصمیمی بگیرم. آیا کار را تمام کنم ــ که انجام دادنش بسیار آسان خواهد بود ــ یا به توافق برسم؟»

با این حال، با وجود افزایش انتظارات در واشنگتن و تهران مبنی بر اینکه ترامپ و نتانیاهو حملات را از سر خواهند گرفت، فرماندهان پیشین ارتش آمریکا و تحلیلگران دفاعی می‌گویند انجام چنین عملیاتی به‌هیچ‌وجه «آسان» نخواهد بود. این تهدیدها، به دلیل نگرانی از اینکه ایران در خلیج فارس و فراتر از آن دست به حملات تلافی‌جویانه بزند، موجی از دیپلماسی فشرده و پرشتاب را در منطقه به راه انداخته است.

مارک اسپر، وزیر دفاع پیشین آمریکا، به فایننشال تایمز گفت: «فقط خود رئیس‌جمهور می‌داند که در ذهنش چه می‌گذرد. دولت باید مجموعه‌ای روشن از اهدافی را که می‌خواهد در مرحله بعدی به آن‌ها دست یابد، و راهبردی معتبر برای تحقق آن‌ها، تبیین کند.»

هرگونه حمله به ایران می‌تواند از نظر مدت، دامنه و سطح جاه‌طلبی متفاوت باشد. اسرائیل خواهان چند روز بمباران سنگین بوده است. ترامپ هفته گذشته گفت در حال بررسی «یک عملیات کوچک دیگر از نوع اپیک فیوری» است؛ اشاره‌ای به عملیات تهاجمی چند هفته‌ای که جنگ را در ماه فوریه آغاز کرد. با این حال، رئیس‌جمهور آمریکا، از جمله به دلیل محدودیت منابع و امکانات نظامی، با محدودیت‌هایی روبه‌رو است.

گزینه اول: گسترش حملات دریایی

مقام‌های ایرانی گفته‌اند ممکن است در واکنش به حملات، کابل‌های زیر بستر دریا در تنگه هرمز را هدف قرار دهند.

جوزف ووتل، فرمانده پیشین فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) که مسئولیت عملیات نظامی واشنگتن در خاورمیانه را بر عهده دارد، گفت یکی از گزینه‌های محدودتر، «گسترش حملات دریایی» است.

ووتل گفت: «این حملات شامل حمله به رادارهای ساحلی، پرتابگرهای موشک‌های ضدکشتی، مراکز پهپادی، پایگاه‌های قایق‌های کوچک و اهدافی از این دست خواهد بود.»

او این گزینه را نوعی عملیات «چمن‌زنی» توصیف کرد؛ یعنی حملات دوره‌ای برای مقابله با حملات ایران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز.

به گفته او، این گزینه «احتمالاً خطر نسبتاً کمی برای تشدید درگیری دارد، زیرا پیش‌تر بسیاری از این اقدامات را انجام داده‌ایم». با این حال، ایران نیز احتمالاً می‌تواند توانمندی‌های خود را نسبتاً سریع بازسازی کند.

 گزینه دوم: حمله دوباره به تأسیسات هسته‌ای

با این حال، ترامپ و نتانیاهو به‌روشنی اعلام کرده‌اند که گزینه‌های بلندپروازانه‌تری را نیز بررسی می‌کنند.

رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌تر ادعا کرده بود که با حمله به سه تأسیسات اصلی هسته‌ای ایران در جریان جنگ ۱۲روزه ژوئن ۲۰۲۵، برنامه هسته‌ای تهران را «به‌کلی نابود کرده است». با وجود این، آمریکا می‌تواند حملات تازه‌ای را علیه اهداف هسته‌ای انجام دهد.

گمان می‌رود ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران زیر آوار بمباران قبلی آمریکا مدفون شده باشند. ترامپ اشاره کرده است که محتمل‌ترین هدف جدید می‌تواند کوه کلنگ باشد؛ محلی که یک تأسیسات در عمق بسیار زیاد در آن قرار دارد و تاکنون هدف حمله قرار نگرفته است.

ترامپ در ماه اکتبر تهدید کرد که علیه این تأسیسات زیرزمینی از قدرتمندترین بمب غیرهسته‌ای زرادخانه آمریکا استفاده خواهد کرد. این بمب با نام «مهمات انفجاری عظیم هوایی» شناخته می‌شود و به «مادر همه بمب‌ها» شهرت دارد.

اما بمب موآب (MOAB) که ۲۱ هزار پوند، معادل حدود ۹٫۵ تن، وزن دارد و برای حمل با بمب‌افکن‌های متعارف بیش از حد بزرگ است، باید از محفظه یک هواپیمای ترابری سی-۱۳۰ رها شود. پرواز این هواپیمای نسبتاً کند در عمق خاک ایران خطرناک خواهد بود.

تحلیلگران می‌گویند آمریکا در حملات قبلی به تأسیسات هسته‌ای زیرزمینی نطنز و فردو، به‌جای این بمب از سلاح دیگری استفاده کرد: بمب سنگرشکن عظیم (MOP) که توانایی نفوذ به لایه‌های سنگ و سازه‌های محافظ بتنی را دارد.

دیوید آلبرایت، فیزیک‌دان و متخصص تسلیحات هسته‌ای که ریاست مؤسسه علوم و امنیت بین‌المللی مستقر در واشنگتن را بر عهده دارد، گفت آمریکا و اسرائیل احتمالاً اکنون اطلاعات بسیار کمتری درباره وضعیت برنامه هسته‌ای ایران نسبت به سال ۲۰۲۵ دارند.

با این حال، او گفت احتمالاً «دسته‌ای کامل از تأسیسات و افرادی وجود دارند که اسرائیل و آمریکا درباره آن‌ها اطلاع دارند، اما اطلاعاتشان تاکنون به‌صورت عمومی منتشر نشده است».

آلبرایت افزود که چندین تأسیسات مرتبط با تسلیحاتی‌کردن برنامه هسته‌ای، تنها پس از حمله اسرائیل به آن‌ها به‌طور عمومی شناخته شدند.

او گفت: «انتظار دارم با چند غافلگیری دیگر روبه‌رو شویم.«

 گزینه سوم: کارزار گسترده چندروزه علیه اهداف نظامی و غیرنظامی

به گفته تحلیلگران دفاعی، گزینه گسترده‌تر شامل کارزار چندروزه‌ای خواهد بود که اهداف آن از کوه کلنگ تا ترور فرماندهان، هدف قرار دادن توانمندی‌های بازسازی‌شده پهپادی و موشکی و همچنین زیرساخت‌های غیرنظامی، از جمله کارخانه‌ها، پالایشگاه‌های نفت و نیروگاه‌ها، را در بر می‌گیرد.

فایننشال تایمز گزارش داده است که نتانیاهو ماه گذشته چنین کارزار بمبارانی‌ای را آماده کرده بود، اما به دلیل مخالفت ترامپ آن را اجرا نکرد.

مقام‌های اسرائیلی اخیراً فهرست به‌روزشده‌ای از اهداف ایرانی را به پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، ارائه کردند و گفتند این فهرست بر اساس اطلاعات اطلاعاتی جدید تهیه شده است.

ووتل، فرمانده پیشین سنتکام، گفت هدف از گسترش دامنه حملات، «افزایش فشار» بر حکومت ایران برای پذیرش خواسته‌های ترامپ خواهد بود. او این گزینه را محتمل‌ترین سناریو می‌داند.

نتانیاهو در مواضع علنی خود خواستار حمله نظامی مشترکی شده است که آن‌قدر ویرانگر باشد که به فروپاشی حکومت ایران منجر شود. با این حال، تحلیلگران نظامی تردید دارند که یک کارزار هوایی دیگر بتواند به این هدف دست یابد.

جاناتان شانزر، کارشناس خاورمیانه در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، اندیشکده‌ای که مواضعی تندروانه در قبال ایران دارد، گفت: «ایران ثابت کرده است که تاب‌آوری بالایی دارد. ضربات سختی خورده، اما با وجود تمام فشارهای اقتصادی و نظامی، به‌نحوی همچنان سر پا مانده است.»

او افزود که مشخص نیست چه نوع راهبردی می‌تواند این وضعیت را تغییر دهد.

سنتکام از اظهارنظر درباره طرح‌های احتمالی حمله خودداری کرد. کاخ سفید نیز درباره گزینه‌های جنگی ارائه‌شده به ترامپ از سوی عالی‌ترین فرماندهان نظامی‌اش اظهارنظری نکرد.

یک مقام ارشد دولت آمریکا گفت: «ما درباره طرح‌های نظامی محرمانه‌ای که ممکن است وجود داشته باشند یا نداشته باشند، اظهارنظر نمی‌کنیم. وظیفه پنتاگون این است که گزینه‌هایی را برای فرمانده کل قوا آماده کند؛ کسی که برای اطمینان از اینکه ایران هرگز نتواند به سلاح هسته‌ای دست یابد، همه گزینه‌ها را روی میز دارد.»

خطرات بیشتر برای آمریکا و متحدانش

یک کارزار گسترده‌تر، خطرات بسیار بیشتری برای آمریکا و متحدانش به همراه خواهد داشت. به گفته تحلیلگران، ضرورت استفاده از هواپیماهای سرنشین‌دار برای حمله به برخی اهداف، خطرات متوجه خلبانان آمریکایی را افزایش می‌دهد.

یک فروند جنگنده اف/ای-۱۸ئی سوپر هورنت از عرشه ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن به پرواز درمی‌آید و خدمه در حالت آماده‌باش هستند.

بر اساس گزارش سرویس پژوهشی کنگره آمریکا، از زمان آغاز جنگ تاکنون ۸۱ فروند هواپیمای آمریکایی از بین رفته‌اند یا آسیب دیده‌اند؛ از جمله هواپیماهایی که پس از قرار گرفتن زیر آتش ایران سقوط کردند. در این جنگ همچنین ۲۱ نظامی آمریکایی کشته شده‌اند.

مقام‌های ایرانی هشدار داده‌اند که هرگونه ازسرگیری حملات، به پاسخی بی‌سابقه منجر خواهد شد؛ پاسخی که می‌تواند شامل هدف قرار دادن کابل‌های زیر بستر دریا در تنگه هرمز و مراکز داده باشد.

حکومت ایران همچنین نشان داده است که ممکن است پایگاه‌های مورد استفاده نیروهای آمریکایی در اروپا، از جمله یک پایگاه در بلغارستان، را هدف قرار دهد. این امر احتمال حمله مستقیم ایران به یک کشور اروپایی را برای نخستین بار مطرح می‌کند.

محسن رضایی، مقام ارشد امنیتی ایران، در هفته‌های اخیر تهدید کرده است که ایران «طرح‌های عملیاتی جدید» را به کار خواهد گرفت، «جبهه‌های جدیدی» خواهد گشود و «غافلگیری‌های بزرگ‌تری» را رقم خواهد زد که آمریکا و اسرائیل تاکنون در این درگیری ندیده‌اند.

ایران در ماه سپتامبر مدعی شد که موشک جدیدی را در دریای عمان آزمایش کرده است. به گفته نیروهای مسلح ایران، این موشک «قاسم بصیر» نام دارد؛ موشکی که در سال ۲۰۲۵ رونمایی شد، بردی معادل ۱۲۰۰ کیلومتر دارد و به سرجنگی مانورپذیر و جست‌وجوگر الکترواپتیکی مجهز است.

ارتش آمریکا نیز اعلام کرد که ناوهای جنگی این کشور در ماه سپتامبر از چندین حمله موشک بالستیک ایران گریخته‌اند.

دنی سیتری‌نوویچ، کارشناس ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، گفت هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی جمهوری اسلامی از سوی آمریکا و اسرائیل، به‌ویژه، «ماهیت جنگ را به‌طور بنیادین تغییر خواهد داد، احتمال حملات تلافی‌جویانه ایران علیه زیرساخت‌های مشابه در سراسر خلیج فارس را به‌شدت افزایش می‌دهد و مهار درگیری‌ای را که همین حالا نیز خطرناک است، بسیار دشوارتر می‌کند».

 حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی؛ خطر تشدید بحران انرژی

حملاتی که مردم ایران را از خدمات اساسی محروم کنند، احتمالاً پیامدهای انسانی شدیدی خواهند داشت؛ آن هم برای جمعیتی که از پیش زیر فشار تحریم‌های بین‌المللی و محاصره دریایی آمریکا قرار دارد.

رابرت هاروارد، دریاسالار بازنشسته نیروی دریایی آمریکا که پیش‌تر معاون فرمانده سنتکام بود، گفت: «اگر پالایشگاه‌ها را هدف قرار دهید... دیگر بنزینی ندارند که در خودروهایشان بریزند.»

او افزود که چنین اقدامی می‌تواند «بدون نیاز به حمله به اهداف نظامی، کشور را واقعاً به زانو درآورد».

با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که هرچند چنین حملاتی فشار بر حکومت را افزایش می‌دهد، احتمال قابل‌توجهی نیز وجود دارد که نتیجه معکوس داشته باشد.

لینت نوسباخر، مشاور ارشد پیشین امنیتی دولت بریتانیا، گفت چنین حملاتی تقریباً به‌طور قطع باعث حملات متقابل «هم‌سطح و مشابه» علیه زیرساخت‌های انرژی خلیج فارس خواهد شد؛ اقدامی که بحران جهانی انرژی را تشدید می‌کند و قیمت سوخت را افزایش می‌دهد.

او افزود که آمریکا «هیچ گزینه واقع‌بینانه‌ای برای سلب توانایی ایران در شلیک موشک‌های بالستیک و پهپادها ندارد».

ووتل همچنین گفت این حملات ممکن است به ازسرگیری حملات گروه‌های شبه‌نظامی عراقی مورد حمایت ایران علیه اهداف آمریکایی و تشدید حملات حوثی‌های یمن علیه عربستان سعودی و کشتی‌رانی در دریای سرخ منجر شود.

 کاهش ذخایر مهمات آمریکا؛ نقطه‌ضعف جدی در جنگی طولانی

مقام‌های آمریکایی، تحلیلگران و متخصصان صنایع دفاعی می‌گویند آمریکا ذخایر برخی مهمات حیاتی خود را به‌شدت مصرف کرده است؛ به‌ویژه موشک‌های رهگیری که برای دفاع در برابر پهپادها و موشک‌های ورودی ایران به کار می‌روند. جبران این ذخایر نیز دشوار است.

مارک اسپر، وزیر دفاع پیشین آمریکا، گفت: «اگر کارزار نظامی جدیدی آغاز شود، باید انتظار پاسخ‌های نامتقارن ایران را داشته باشیم؛ از جمله حملات پهپادی و موشکی علیه زیرساخت‌های نظامی و غیرنظامی در منطقه.»

او افزود: «یکی از پرسش‌های مهم این است که آیا شرکای ما ذخایر کافی از موشک‌های رهگیر در اختیار دارند تا بتوانند در برابر این حملات، آن هم در یک دوره زمانی طولانی، دفاع کنند؟»

گزارشی که مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی مستقر در واشنگتن در ماه ژوئیه منتشر کرد، برآورد کرده بود که ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت آمریکا از ۲۳۳۰ فروند پیش از جنگ به کمتر از ۱۰۰۰ فروند کاهش یافته است. ذخایر موشک‌های رهگیر پیشرفته‌تر تاد نیز از ۴۵۲ فروند پیش از جنگ به کمتر از ۲۸۰ فروند رسیده بود.

مارک کانسیان، یکی از نویسندگان گزارش مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، گفت این ارقام از آن زمان تاکنون تغییر چشمگیری نکرده‌اند.

او افزود که موشک‌های دوربرد زمین‌به‌زمین، مانند تاماهاوک و موشک جدید «پریسیژن استرایک»، در این درگیری به‌شدت مصرف شده‌اند و جایگزین کردن آن‌ها بین یک تا پنج سال زمان خواهد برد.

به گفته کانسیان، پنتاگون به‌ویژه نگران آن است که مهمات کافی برای هرگونه درگیری احتمالی با چین در اختیار نداشته باشد.

او افزود که جایگزین کردن سلاح‌های دوربرد با موشک‌ها و بمب‌های کوتاه‌برد یا میان‌برد، خطرات بیشتری به همراه خواهد داشت، زیرا برای استفاده از آن‌ها باید به اهداف نزدیک‌تر شد.

هشدار یک نماینده دموکرات: تشدید بیشتر، راه‌حل نیست

جیسون کرو، نماینده دموکرات کنگره آمریکا و کهنه‌سرباز ارتش که در کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان عضویت دارد، گفت ترامپ گرفتار این باور قدیمی نظامی شده است که «فقط باید با تشدید درگیری، مسئله را حل کنیم».

کرو گفت این تصور که «فقط یک نوبت دیگر حمله هوایی انجام دهیم و کار را تمام کنیم»، اساساً اشتباه است.

او افزود: «همین طرز فکر بود که ما را به ۲۵ سال جنگ و بیش از سه تریلیون دلار هزینه در عراق و افغانستان کشاند.»

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید