اگر باری بردارد، چرا که نه؟
هر اقدامی که از رنج مردم بکاهد باید استقبال کرد ولو حقیقت دیگری هم در آن مستتر باشد.
شهردار تهران از آغاز طرح «تورم صفر» در پایتخت برای عرضه ۱۲ قلم کالا با قیمت ثابت خبر داده است.
این ۱۲ قلم عبارتند از:
برنج، گوشت منجمد (گوساله و گوسفند)، حبوبات (لوبیا قرمز- لوبیا چیتی- عدس- لپه- نخود)، ماکارونی، سویا، خرما، شکر و روغن تعیین‌شده در بسته معیشتی.
البته گویا عرضه این کالاها در میدان های میوه و تره بار و برخی از فروشگاه های شهروند شروع شده و امکان خرید غیر حضوری نیز فراهم آمده است.
منتقدان این کار را تبلیغاتی و انتخاباتی می دانند در حالی که عمر قانونی شورای شهر تهران و به تبع آن دوره ۴ ساله شهرداری آقای زاکانی تمام شده و با مصوبه وضعیت اضطراری به کار خود ادامه می دهند و به برنامه های تلویزیونی شهردار در انتخابات ریاست جمهوری در تیر ۱۴۰۳ اشاره می کنند.
انتقاد دیگر این است که این کار در زمره وظایف اصلی شهرداری نیست و منابع آن را باید از طرق دیگر و از جمله تراکم فروشی بیشتر تأمین کند در حالی که مغایر مصوبات شوراست.
برخی هم به تجربه طرح تثبیت قیمت ها در نیمه اول دهه ۸۰ اشاره می کنند هر چند آن مصوبه درباره اقلام سوختی بود.
نقد دیگر این است که مگر خون تهران نشینان از ساکنین شهرها و روستاها رنگین تر است؟ آنان چه کنند که شهرداری و دهیاری پول دار ندارند؟
در مقابل این دفاع صورت می پذیرد که شهرداری به موازات دولت عمل نمی کند بلکه می خواهد باری از دوش دولت بردارد. کاری که در دو جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه هم با تقبل اسکان آسیب دیدگان انجام داده و دولت نه تنها انتقاد نکرده بلکه ستوده است.
درباره تلقی امتیاز به شهروندان تهرانی هم توضیح داده شده نزدیک به ۱۰ میلیون نفر را دربرمی‌گیرد و درباره منابع گفته شده سود بازرگانی کالاهای فروشگاه های شهروند را کاهش داده اند.
همچنین به همراهی نظام بانکی و مشخصا بانک متعلق به شهرداری اشاره شده است.
این یادداشت نگاه واقع بینانه و غیر سیاسی به این طرح را به چند دلیل مد نظر دارد:
نخست این که نیت خوانی نباید کرد و اگر واقعا شهرداری می تواند باری از دوش مردم و دولت بردارد چرا که نه؟ فعالیت در این عرصه بهتر است یا ایفای نقش سازمان تبلیغات اسلامی در سطح شهر تا جایی که تصور می شد هم و غم شهرداری تبلیغات ایدئولوژیک و کنترل ساحات عمومی است؟
دوم این که بعد از انحلال وزارت بازرگانی با توجیه ادغام در وزارت صنعت و معدن و تشکیل وزارت صمت امر توزیع به دو وزارتخانه صمت و جهاد کشاورزی سپرده شد در حالی که این دو ذاتا درگیر صنعت یا تولیدات کشاورزی بودند تا توزیع و هنوز دغدغه حمایت از مصرف کننده بر آنها چیره نیست.
سوم این که موفقیت و ناکامی این طرح قابل ارزیابی است و پشت شعار و هیاهو گم نمی شود و پیش چشم مردم است.
نکته دیگر هم این که مردم عادی چنان درگیر معاش شده اند که میان ارکان مختلف حاکمیت تفکیک قائل نمی شوند و همه را به دولت نسبت می دهند و چنان نیست که همه به این صرافت بیفتند که شهرداری این کار را کرد یا دولت خاصه این که بی همراهی دستگاه های دولتی انجام آن امکان پذیر نیست. هر چند شهرداری تهران در جاهایی همراهی لازم را با دولت نشان نمی دهد از جمله با وزارت ارتباطات در کلان پروژه فیبر نوری در تهران.
جدای اینها هر قدر هر دستگاه خدماتی به سوی واقعیت ها و تأمین نیازهای واقعی و حیاتی و زمینی مردم سوق داده شود امری مثبت است و این وجه باید در اولویت همه باشد.
فراتر از اینها همواره این آموزه متفکر معاصر -مصطفی ملکیان- را در نظر دارم که اهل فکر و نظر دو وظیفه مصرح دارند: اولی تقریر حقیقت و دومی تقلیل مرارت.
از این رو از هر اقدامی که از رنج مردم بکاهد باید استقبال کرد ولو حقیقت دیگری هم در آن مستتر باشد.
اگر کاستن از رنج مردمان به ادبیات مشترک تبدیل شود از حجم ادبیات انتزاعی و شعاری هم کاسته خواهد شد.
هر چند کاستن از رنج مردم به ابتکارات و اقداماتی فراتر از این گونه طرح ها نیاز دارد که به هر حال دخالت در بازار است و در وضعیت عادی نیاز به دخالت نیست و دست نامرئی بازار باید کار کند با فرمول ساده و مشخص عرضه و تقاضا و دولت و دستگاه های حکومتی باید عرضه کننده خدماتی باشند که از عهده دیگران برنمی آید یا اگر به بازار سپرده شود تحت الشعاع سودجویی قرار می گیرد مانند آموزش و درمان و امنیت.
این که نهاد خدماتی وارد بحث عرضه کالا شود و ناخواسته بستر فساد فراهم آید البته یک تهدید است اما چاره ای نیست جز تن دادن به واقعیت و تلاش برای کاهش رنج مردم.
همه باید برای تقلیل مرارت و کاهش رنج دیگران خاصه شهروندانی که در قبال آنان وظیفه دارند بکوشند و بکوشیم اگرچه باز باید تاکید شود بخشی از این رنج اساسا می تواند نباشد چون به تعبیر دکتر فراست خواه "رنج نالازم" است و اگر هم درمان موقت کارساز باشد ما را نباید از اصلاح کلی بازدارد.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
