همراستایی بیانیه بریکس با مواضع جمهوری اسلامی ایران
کاظم غریبآبادی، معاون امور حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه، با تشریح محورهای بیانیه پایانی هجدهمین اجلاس سران بریکس، تأکید کرد که این سند در بخشهای متعددی از جمله محکومیت حمله به تأسیسات هستهای و مخالفت با تحریمهای یکجانبه، همراستا با مواضع جمهوری اسلامی ایران است.
به گزارش هممیهن آنلاین، کاظم غریبآبادی، معاون امور حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه، روز شنبه ۲۱ شهریورماه، به تبیین و تشریح مهمترین محورهای «بیانیه دهلینو» بهعنوان سند پایانی هجدهمین اجلاس سران بریکس پرداخت. وی با اشاره به اینکه این بیانیه دارای نقاط اشتراک فراوانی با سیاستهای اصولی جمهوری اسلامی ایران است، بندهای مختلف آن را مورد واکاوی قرار داد.
غریبآبادی با اشاره به بند ۲۹ بیانیه دهلینو، از «نگرانی جدی» سران بریکس نسبت به حملات عمدی به زیرساختهای غیرنظامی و تأسیسات هستهای صلحآمیز تحت پادمان آژانس بینالمللی انرژی اتمی خبر داد. وی تأکید کرد که درج این بند در سند رسمی بریکس، اجماع جهانی علیه غیرقانونی بودن حمله به تأسیسات هستهای را نشان میدهد؛ موضعی که ایران همواره بر آن تأکید داشته است.
در حوزه تحولات منطقهای، غریبآبادی به بند ۲۸ بیانیه اشاره کرد که در آن ضمن ابراز نگرانی از تنشها در غرب آسیا، بر ضرورت «حداکثر خویشتنداری» و پرهیز از اقدامات تنشزا و همچنین لزوم احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی دولتها تأکید شده است. وی این بند را نشانهای از مسئولیتپذیری اقتصادهای نوظهور در قبال اقدامات تجاوزکارانه علیه دولتهای مستقل دانست.
معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه با اشاره به بندهای ۲۲ و ۲۷ بیانیه، از محکومیت صریح «اقدامات قهرآمیز یکجانبه» و تحریمهای ثانویه خبر داد. وی تصریح کرد که در این بخش از بیانیه، آثار مخرب این تحریمها بر حقوق بشر، توسعه، سلامت و امنیت غذایی مردم کشورهای هدف به صراحت ذکر و خواستار رفع این اقدامات غیرقانونی شده است؛ موضوعی که عملاً به معنای مشروعیتزدایی از اقدامات آمریکا و متحدانش است.
غریبآبادی همچنین از بند ۲۰ بیانیه دهلینو به عنوان یک گام مثبت یاد کرد که در آن سران بریکس بهصراحت از «درخواست الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی» حمایت کردهاند. وی این حمایت را در چارچوب تلاش برای تقویت نظام تجارت چندجانبه و افزایش سهم جنوب جهانی در اقتصاد بینالملل ارزیابی کرد.
در زمینه مالی و اقتصادی، معاون وزیر خارجه به بندهای ۹۰ تا ۹۷ بیانیه اشاره کرد که بر تسهیل تسویهحسابهای بینمرزی با ارزهای ملی، گسترش فعالیت بانک توسعه جدید (NDB) و تقویت زیرساختهای مالی مستقل تأکید دارند. غریبآبادی تصریح کرد که این زیرساختها مسیر عملی کاهش وابستگی به دلار و نظام سوئیفت را برای اعضای بریکس هموارتر میکند.
وی با اشاره به بندهای ۷، ۱۳، ۱۷ و ۱۸ بیانیه، بر مطالبه کشورهای عضو برای اصلاح جامع سازمان ملل، شورای امنیت، صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی تأکید کرد. هدف از این اصلاحات، بازتابدهی جایگاه واقعی اقتصادهای نوظهور و جلوگیری از تضعیف نهادهای چندجانبه عنوان شده است.
در بخش مربوط به فلسطین و لبنان، بیانیه بریکس موضعی قاطع اتخاذ کرده است. غریبآبادی با اشاره به بندهای ۳۰ تا ۳۶، از محکومیت خشونتها در غزه، مخالفت با آوارهسازی فلسطینیان، محکومیت حملات اسرائیل به غیرنظامیان و زیرساختها، و همچنین حمایت از حاکمیت لبنان خبر داد. وی تأکید کرد که در این بیانیه، هرگونه اقدام برای تغییر وضعیت حقوقی قدس اشغالی رد و بر لزوم دسترسی کامل بشردوستانه تأکید شده است.
معاون وزیر امور خارجه همچنین با استناد به بند ۲۵ بیانیه، بر اهمیت ایجاد منطقه عاری از سلاحهای هستهای در خاورمیانه تأکید کرد و یادآور شد که برنامه هستهای اسرائیل به عنوان تنها دارنده سلاح هستهای در منطقه، باید در کانون توجه این روند قرار گیرد.
در پایان، غریبآبادی ضمن برشمردن اهمیت بند ۴۰ بیانیه در خصوص مبارزه با تروریسم بدون معیارهای دوگانه، تأکید کرد که بیانیه دهلینو با همراستایی در این محورهای کلیدی، نشاندهنده تقویت اجماع کشورهای جنوب جهانی در برابر نظم تکقطبی است. وی خاطرنشان کرد که ایران اکنون باید برای تبدیل این تعهدات کلی به گامهای اجرایی و زمانبندیشده، بهویژه در حوزه مالی، تلاش مضاعفی انجام دهد.