تهدید جنگ یا فرصتی برای توافق با ایران

اینک تحلیل‌هایی درباره پیامدهای شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان آمریکا و تأثیر آن بر احتمال ازسرگیری جنگ با ایران در حال شکل‌گیری است. از جمله تریتا پارسی، تحلیلگر مسائل سیاست خارجی، معتقد است شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، در کنار احتمال ناکامی مذاکرات دوحه، می‌تواند فشارها بر دونالد ترامپ برای افزایش فشار بر ایران و حتی ازسرگیری حملات نظامی را افزایش دهد و خطر وقوع مجدد جنگ را بالا ببرد.

این تحلیل اگرچه قابل تأمل است، اما به نظر می‌رسد تنها یک سوی معادله را در نظر گرفته و از احتمال دیگری که اتفاقاً می‌تواند به همان اندازه مهم باشد، غفلت کرده است.

شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان لزوماً به معنای افزایش انگیزه ترامپ برای جنگ نیست. چه‌بسا این شکست، بیش از گذشته او را به جست‌وجوی یک دستاورد بزرگ در سیاست خارجی سوق دهد؛ دستاوردی که بتواند بخشی از ناکامی‌های داخلی و انتخاباتی او را جبران کند و به‌عنوان یک پیروزی سیاسی قابل توجه به افکار عمومی آمریکا عرضه شود.

در چنین شرایطی، دستیابی به توافقی با ایران، به‌ویژه توافقی که ترامپ بتواند آن را حل یکی از پیچیده‌ترین و طولانی‌ترین منازعات سیاست خارجی آمریکا معرفی کند، ظرفیت تبدیل شدن به یک دستاورد تاریخی را خواهد داشت. او می‌تواند مدعی شود مسئله‌ای را که رؤسای‌جمهور پیشین آمریکا از حل آن ناتوان بوده‌اند، به سرانجام رسانده و توانسته است ایران را به توافقی قابل قبول بکشاند.

از این منظر، شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان ممکن است نه‌تنها انگیزه اقدام نظامی، بلکه انگیزه دستیابی به توافق با ایران را نیز تقویت کند. مسئله اصلی این است که کدام‌یک از این دو مسیر، در محاسبات ترامپ و در مواجهه با شرایط پیش‌رو، بر دیگری غلبه خواهد کرد.

در این میان، نقش دیپلماسی ایران تعیین‌کننده است. اگر ایران با تقویت ابتکار دیپلماتیک، واقع‌بینی در ارزیابی شرایط و آمادگی برای انعطاف‌پذیری هوشمندانه و متقابل، امکان دستیابی به توافقی متوازن و مبتنی بر منافع ملی را فراهم کند، می‌تواند تهدیدهای موجود را به فرصتی برای کاهش تنش و حتی امتیازگیری بیشتر تبدیل کند.

البته این به معنای نادیده گرفتن خطر جنگ یا خوش‌بینی ساده‌انگارانه به انگیزه‌های ترامپ نیست. او همچنان ممکن است تحت تأثیر جریان‌های حامی اقدام نظامی قرار گیرد یا در صورت ناکامی مذاکرات، مسیر تشدید تنش را انتخاب کند. اما تقلیل پیامدهای شکست انتخاباتی او به افزایش احتمال جنگ، نادیده گرفتن ظرفیت دیپلماسی و امکان تغییر محاسبات سیاسی ترامپ است.

بنابراین، شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان را نباید صرفاً نشانه‌ای از افزایش خطر جنگ تلقی کرد؛ این شکست می‌تواند هم‌زمان فرصتی برای تقویت انگیزه ترامپ در دستیابی به توافق با ایران نیز باشد. بهره‌گیری از چنین فرصتی، بیش از هر چیز، به ابتکار، هوشمندی و قدرت مانور دیپلماتیک ایران بستگی دارد.

*منبع: کانال تلگرامی جبهه اصلاحات ایران 

به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید