قاره آمریکا جایگزین خاورمیانه در تامین نفت جهان میشود؟
تارنمای آرتی گزارش داد در سایه تنشهای فزاینده در خاورمیانه در نتیجه جنگ تجاوزکارانه آمریکایی- صهیونی علیه ایران و اختلال در تنگه هرمز، کشورهای قاره آمریکا با افزایش چشمگیر ظرفیت تولید نفت، در حال پر کردن جای خالی تولیدکنندگان خاورمیانه هستند؛ روندی که در حال تبدیل این قاره به مرکز ثقل جدید انرژی جهان است.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از ایرنا، در شرایطی که جنگ آمریکا علیه ایران و اختلال در تنگه هرمز، عرضه جهانی نفت را به شدت کاهش داده و به کمبود شدید و افزایش قیمتها منجر شده، قاره آمریکا در حال تبدیل به پیشروترین منطقه در تولید نفت جهان است. اگرچه این برتری ممکن است موقتی باشد، اما نشاندهنده جابجایی عمیق مرکز ثقل صنعت انرژی از خاورمیانه به سمت نیمکره غربی است.
نیمی از تولید جهانی نفت از آمریکا میآید؟
رشد تولید در این قاره ناشی از چند عامل کلیدی است. نخست، انقلاب نفت شیل که ایالات متحده را به بزرگترین تولیدکننده جهان بدل کرده است. تولید آمریکا از حدود ۵ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۰۸، به نزدیک ۱۳ میلیون بشکه در سال جاری میلادی رسیده است.
این افزایش تولید تنها محدود به ایالات متحده نیست. برزیل در ماه ژوئن (خرداد- تیر) با رشدی حدود ۱۹ درصدی نسبت به سال گذشته میلادی (۲۰۲۵)، به تولید روزانه ۴.۵ میلیون بشکه رسید که یک رکورد تاریخی محسوب میشود.
کانادا نیز مسیر مشابهی را طی کرده و در دسامبر ۲۰۲۵، رکورد تولید ۵.۶۴ میلیون بشکه در روز را ثبت کرد.
به گزارش بلومبرگ، کشورهای قاره آمریکا در حال حاضر در مجموع حدود ۳۹.۵ میلیون بشکه نفت خام و مشتقات آن تولید میکنند. با احتساب ۲.۵ میلیون بشکه اتانول و بیودیزل، مجموع تولید این قاره به حدود ۴۲ میلیون بشکه در روز میرسد که از هر منطقه دیگری در جهان، از جمله خاورمیانه، بیشتر است.
این قاره اکنون حدود ۴۰ درصد تولید جهانی را در اختیار دارد؛ رقمی که در اوج بحران خاورمیانه در ماه مارس (اسفند- فروردین)، به ۴۵ درصد نیز رسیده بود.
شتاب رشد تولید
بر اساس این گزارش، موضوع تنها حجم تولید نیست، بلکه سرعت رشد آن نیز اهمیت دارد. کشورهای قاره آمریکا اکنون حدود ۱.۶ میلیون بشکه بیشتر از یک سال پیش و ۳.۲ میلیون بشکه بیشتر از سال ۲۰۲۴ تولید میکنند. پنج کشور ایالات متحده، کانادا، برزیل، گویان و آرژانتین، همراه با ونزوئلا، پیشران اصلی این افزایش بودهاند.
خاویر بلاس تحلیلگر حوزه انرژی، پیشبینی میکند که تا پایان سال ۲۰۲۷، مجموع تولید برزیل و کانادا از عربستان سعودی پیشی خواهد گرفت و تولید گویان به سطحی معادل تولید لیبی خواهد رسید.
برزیل نیز در حال گسترش جدی بخش نفتی خود است. شرکت دولتی پتروبراس قصد دارد ۱۱ واحد شناور تولید، ذخیرهسازی و تخلیه را در میدان عظیم بوزیو در حوضه سانتوس تکمیل کند.
تغییر نقشه جهانی نفت بسیار سریعتر از تصور عمومی در حال رخ دادن است. به گفته بلاس، بحران خاورمیانه موجب شده تا سرمایهگذاریها بیش از پیش به سمت پروژههای آمریکایی سوق پیدا کنند که این امر به نوبه خود تولید را افزایش داده و مرکز ثقل صنعت را به سمت نیمکره غربی میکشاند.
مرکز جدید انرژی جهان
در این میان، چین نیز از این تغییرات بهره میبرد؛ به طوری که در ماههای اخیر نیمی از صادرات نفت برزیل و حدود ۸ درصد از صادرات گویان را خریداری کرده است.
تحلیلگران معتقدند نسل جدیدی از کشورهای نفتی در آمریکای لاتین در حال ظهور هستند که میتوانند به عنوان وزنه تعادلی در برابر اوپک عمل کنند؛ روندی که ایالات متحده نمیتواند آن را نادیده بگیرد.
در کنار این موارد، تولیدکنندگان قاره آمریکا از مزیتی راهبردی برخوردارند: مسیر صادرات آنها به گلوگاههای حساس و پرتردد جهانی، از جمله تنگه هرمز، وابسته نیست. این ویژگی در فضای بیثبات کنونی، اهمیت این کشورها را برای تامین امنیت بازار جهانی انرژی دوچندان میکند.