نقش دیپلماسی در تکمیل دستاوردهای میدان نبرد
مصطفی اعلایی، دیپلمات پیشین و تحلیلگر سیاست خارجی، با تأکید بر لزوم همافزایی میان ابزارهای نظامی و دیپلماتیک، هشدار داد که نادیده گرفتن ظرفیتهای سیاسی در شرایط جنگی، میتواند بهرهوری از دستاوردهای میدانی را کاهش داده و فرآیند مدیریت منازعات را با چالش مواجه کند.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از ایرنا، مصطفی اعلایی، دیپلمات پیشین و کارشناس روابط بینالملل، بر ضرورت اجتناب از نگاه تقابلی میان عرصه دیپلماسی و بازدارندگی نظامی تأکید کرد. وی معتقد است دیپلماسی نه نشانهای از انفعال، بلکه یکی از ستونهای اساسی امنیت ملی است که در کنار سایر مؤلفهها از جمله توان دفاعی، اقتصاد و جایگاه ژئوپلیتیک، اقتدار کشور را تبیین میکند.
این کارشناس ارشد سیاست خارجی با اشاره به ماهیت چندلایه مدیریت بحران، تصریح کرد که کارآمدی دستگاه دیپلماسی در سه مرحله پیش از درگیری، حین جنگ و پس از آن، برای صیانت از منافع ملی حیاتی است. به باور وی، دیپلماسی فعال پیش از جنگ میتواند از وقوع منازعه پیشگیری کند و پس از شروع درگیری نیز وظیفه دارد توفیقات نظامی را به دستاوردهای پایدار در نظام بینالملل تبدیل سازد.
اعلایی در ادامه، انگاره تناقض میان مذاکره و جنگ را مردود خواند و افزود در شرایطی که یک کشور از اقتدار نظامی برخوردار است، نبود دیپلماسی فعال باعث هدررفت فرصتها میشود. او هشدار داد که تضعیف جایگاه دستگاه دیپلماسی، هزینههای سنگینی بر عرصههای اقتصادی و قدرت چانهزنی کشور تحمیل میکند؛ چرا که یکی از اهداف کلیدی دیپلماسی در زمان بحران، همسوسازی منافع کشور با سایر بازیگران برای کاهش تبعات درگیری است.
این دیپلمات پیشین همچنین به اهمیت فزاینده دیپلماسی عمومی و روایتگری در جنگهای مدرن اشاره کرد. وی با بیان اینکه سرعت گردش اطلاعات و شبکههای اجتماعی، میدان رقابت بر سر افکار عمومی را به بخشی جداییناپذیر از جنگ تبدیل کرده است، گفت که مدیریت ادراک تصمیمگیران جهانی امری ضروری است.
اعلایی در پایان، تداوم کانالهای گفتگو و تقویت ظرفیتهای دیپلماتیک را ضامن تثبیت نتایج در پایان منازعات دانست و خاطرنشان کرد که صرفنظر از نوع پایان جنگ، مسیر دیپلماسی در نهایت تنها راهکار برای نهادینهسازی و حفظ دستاوردهاست.