بازگشت از تصمیم کمپ دیوید؛ بنبست سیاست تهدید
تهدیدهای مکرر دونالد ترامپ برای حمله همهجانبه به ایران، که روزهای اخیر بار دیگر به اوج رسید، به نظر میرسد کارایی خود را از دست داده است.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از فراز، پس از نشست کابینه در کمپ دیوید و برنامهریزی برای آنچه رئیسجمهور آمریکا «بزرگترین حمله از زمان جنگ جهانی دوم» توصیف کرد، واشنگتن بار دیگر در برابر درخواست متحدان عربی و با ادعای پیشرفت دیپلماتیک عقبنشینی کرد.
اکنون او از آغاز دور جدید مذاکرات از امروز دوشنبه ۱۲مرداد (۳ آگوست) خبر داده است.
از سوی دیگر همزمان مسعود پزشکیان از ضرورت «واداری دشمن» به اجرای تفاهمنامه قبلی سخن گفته است.
رییس جمهور حدود ساعت ۱۰ شامگاه گذشته در پیامی در ایکس نوشت: تفاهم نامهای که امضا شد حاصل خرد جمعی اعضای شعام بود و همه اعضا با آن همدلاند. باور دارم این تفاهمنامه مرکز ثقل روابط خاجی ما در آینده خواهد بود. باید بکوشیم دشمن را وادار کنیم به آنچه امضا کرده پایبند بماند. امنیت کشور، منطقه و همپیمانان ما با این تفاهمنامه ارتقا مییابد.
بازگشت از تصمیم کمپ دیوید
سه روز پیش در پایان ژوئیه ۲۰۲۶، ترامپ جلسه کابینه را در کمپ دیوید برگزار کرد تا درباره ادامه جنگ با ایران تصمیمگیری کند.
در این نشست و اظهارات پس از آن، او تأکید کرد نیروهای آمریکایی «بزرگ عمل کردهاند» و توان نظامی ایران بهشدت آسیب دیده است.
گزارشهای رسانههایی، چون رویترز و سیانان مدعی برنامهریزی سنتکام برای بمباران سنگین سایتهای موشکی و زیرساختهای ایران بود و قرار بود آخر هفتهای که گذشت اجرا شود.
اما ساعاتی بعد ترامپ از انصراف از حمله به ایران و فرصت دوباره به دیپلماسی خبر داد.
او در پست تروث سوشال مدعی شد: «ایران و سایر کشورهای خاورمیانه درخواست کردهاند که حمله را متوقف کنیم، چون چارچوبهای یک توافق مورد موافقت قرار گرفته است. بر اساس این درخواست، موافقت کردهام برای منفعت آینده جهان و همچنین بقای یک ایران موفق و مرفه، حمله را لغو کنم، مشروط به اینکه بتوانیم بهسرعت به یک توافق برسیم.» او گفته این توافق شامل «بازگشایی فوری، کامل و تام تنگه هرمز و پایان تهدید هستهای ایران» خواهد بود و اسرائیل نیز به این تعهد پیوسته است.
ادعای ترامپ درباره درخواست ایران برای توقف حمله از سوی مقامات ایرانی رد شد. همچنین تهران تاکید کرد که تنگه هرمز تا تحقق اهداف مد نظر ایران بر اساس سازوکار تعیین شده توسط نیروهای مسلح ایران اداره خواهد شد.
فشار کشورهای عربی و تداوم میانجیگریها
ترامپ همچنین صراحتاً اعلام کرد که درخواست عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر نقش تعیینکننده در تصمیم او داشته است.
خبرگزاری رسمی سعودی (SPA) گزارش داد محمد بن سلمان ولیعهد عربستان در تماس تلفنی با ترامپ بر «اولویتدادن به گفتوگو برای کاهش تنش» و «جلوگیری از درگیری گستردهتر که پیامدهای آن امنیت منطقهای و بینالمللی را تحت تأثیر قرار میدهد» تأکید کرده است.
گزارشهای آکسیوس رسانه اطلاعاتی-امنیتی وابسته به اسراییل نیز همین را تأیید کرد که ولیعهد سعودی خواستار خویشتنداری و پرهیز از حملات جدید شده آمریکا علیه ایران شده است.
تلاشهای دیپلماتیک مقامات سعودی و پاکستانی نیز در تماس با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران برای جلوگیری از جنگی گستردهتر ادامه دارد.
عمان نیز در مذاکرات مربوط به سازوکار کشتیرانی در تنگه هرمز نقش میانجی ایفا میکند.
با این وجود، سخنگوی وزارت خارجه ایران، اسماعیل بقایی، تأکید کرد تفاهم با عمان به معنای بازگشایی کامل تنگه هرمز نیست و بستهماندن تنگه را ناشی از «نقض تعهدات آمریکا و محاصره دریایی» توصیف کرد.
آغاز مذاکرات از بعد از ظهر امروز
ترامپ روز یکشنبه ۲ آگوست در داخل هواپیما به خبرنگاران گفته است که گفتوگوها با ایران از بعدازظهر دوشنبه ۳ آگوست «در قالب مذاکره» از سر گرفته میشود. او ادعا کرد توافق جدید «قریبالوقوع» است.
سیانان،ایبیسی و رویترز گزارش دادند تهران هنوز هیچ نشانهای از تغییر موضع علنی نداده و رسانههای دولتی ایران اظهارات ترامپ را به سخره گرفتهاند.
بنبست سیاست تهدید
به باور کارشناسان، تکرار تهدیدهای ترامپ بدون اقدام عملی، اعتبار این ابزار را کاهش داده و سیاست مرد دیوانه به بنبست خورده است.
جنگی که ترامپ مدت زمان آن را چهار تا ۶ هفته پیشبینی کرده بود، اکنون وارد ماه ششم شده و هزینه آن برای آمریکا تا ماه ژوئن، بیش از ۱۱۳ میلیارد دلار برآورد شده است.
بسته ماندن تنگه هرمز نیز همچنان بازارهای انرژی را تحت فشار قرار داده، هرچند پس از اعلام لغو حمله، دوباره قیمت نفت کاهش یافت.
سیانان در گزارش اختصاصی خود به درخواست یک افسر ارشد نظامی آمریکا برای یافتن «روشهای خلاقانه و غیرمتعارف» برای فشار بر ایران اشاره کرده است که تحلیلگران آن را نشانهای از محدودیتهای گزینه نظامی برای آمریکا توصیف کردهاند.
اختلاف نظر میان کشورهای عربی نیز پیچیدگیهای تصمیم درباره ایران را بیش از پیش برای ترامپ افزایش داده است.
تمایل برخی کشورهای عربی مانند امارات به «اقدام قاطع علیه ایران» و در مقابل ترجیح برخی دیگر کشورها مانند عربستان و قطر، به فرصت دادن به دیپلماسی دلیل این پیچیدگیها است.
ایران تهدید کرده است که در صورت هدف قرار گرفتن زیرساختها، پاسخی پشیمان کننده خواهد داد و آتش آن دامن همگان را خواهد گرفت.
برخلاف ایالات متحده، اقدام قاطع ایران در عمل به تهدیدات خود، نگرانی آمریکا و همپیمانان منطقهایاش را در موثربودن تهدیدات افزایش داده است.
ترامپ به دنبال راهی برای خروج از باتلاق جنگ ایران
سیانان گزارش داده است که «با وجود ملاقات نتانیاهو با رییس جمهور آمریکا، ترامپ او را در موضوع ایران و غزه ناکام گذاشته است».
نخستوزیر اسرائیل به شدت خواهان آن است که آمریکا جنگ علیه ایران را با جدیت از سر بگیرد.
بر اساس گزارش رسانههای آمریکایی، دیدار اخیر ونس و بنیامین نتانیاهو در واشنگتن با محوریت تحولات مربوط به جنگ علیه ایران، از سوی دو طرف «صریح» و «مستقیم» بوده است و بر همین اساس «ونس اکنون بر این باور است که برخی حامیان اسرائیل در آمریکا با درز اطلاعات به رسانهها، در تلاش برای تضعیف جایگاه سیاسی او هستند.»
آیپیپر همچنین نوشت با وجود مخالفت بخش قابل توجهی از افکار عمومی آمریکا با جنگ علیه ایران، این موضع تاکنون به تقویت جایگاه ونس منجر نشده است.
هرچند هیچ نشانه روشنی از تغییر در مواضع و خواستهای طرفین جنگ به چشم نمیخورد، اما دوباره الاکلنگ جنگ و مذاکره بار دیگر به سمت مذاکره سنگینی کرده است.
تحلیلگران معتقدند دونالد ترامپ به دنبال راهی برای خروج آبرومندانه از باتلاقی است که نتانیاهو برای او بوجود آورده است