رادیوی عمومی ملی آمریکا: دشوارترین مرحله جنگ در پیش است
آمریکا در سه جنگ بزرگ منطقهای نتوانسته پیروزی سیاسی پایداری بسازد و از افغانستان تا ایران، «روز بعد» همچنان گره اصلی مانده است.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از زومان، رادیوی عمومی ملی آمریکا (NRP) از تجربه ایالات متحده میگوید که در بیش از ۲۰ سال از ۲۵ سال گذشته درگیر جنگ بوده و سه مناقشهی بزرگ را در یک منطقه تجربه کرده؛ ابتدا افغانستان، سپس عراق و اکنون ایران. رؤسایجمهور آمریکا بارها گفته بودند که برتری قاطع نظامی این کشور میتواند همهی این جنگها را بهسرعت تعیین تکلیف کند.
جرج دبلیو بوش در افغانستانِ ۲۰۰۱ و عراقِ ۲۰۰۳ ظرف چند هفته طالبان و صدام حسین را کنار زد، و دونالد ترامپ نیز با تکیه بر کارزار بمباران و با کمک اسرائیل، در همان روز نخست جنگ، شمار زیادی از رهبران ایران را ترور کرد و کشور را زیر فشار سنگین قرار داد.
با اینهمه، قدرت خام نظامی بارها به موفقیت سیاسی روشن و تغییر بنیادینی که واشنگتن دنبال میکرد تبدیل نشده است. طالبان امروز افغانستان را اداره میکند، عراق اگرچه به درجهای از ثبات رسیده اما پس از جنگی طولانی و بیرحمانه همچنان در جبهههای گوناگون دستوپنجه نرم میکند و جنگ در ایران هنوز به سرانجام نرسیده است. رادیو ملی آمریکا میگوید همین پرسش که چرا آمریکا در پیروزی در جنگها اینقدر مشکل دارد، دوباره در مرکز بحث قرار گرفته است.
پیتر برگن، نویسندهی کتاب تازهی همهی جنگهای رؤسایجمهور، میگوید: «ما معمولا در آغاز جنگها کارِ شکستن چیزها و کشتن مردم را خیلی خوب انجام میدهیم». برگن که تحلیلگر امنیت ملی در سیانان هم است، معتقد است آمریکا در مرحلهی پایان دادن به جنگها بارها کم آورده است.
ما، ایالات متحده، معمولا برای روز بعد برنامهریزی نمیکنیم؛ برای صلحی که پس از جنگ میآید!
- پیتر برگن، نویسندهی کتاب تازهی همهی جنگهای رؤسایجمهور
پاول سالم، تحلیلگر خاورمیانه در لبنان، میگوید تکیه بر قدرت نظامی بهجای توافقهای دیپلماتیک باعث شده واشنگتن همچنان انتظار داشته باشد جنگهایی با هزینهی نسبتا پایین و در زمانی کوتاه جمع شوند.
پاول سالم تاکید میکند آمریکا اشتهای امپراتوری دارد، اما با رویکرد یک گردشگر به آن نزدیک میشود. همین تناقض، جنگهای عراق و افغانستان را تعریف کرد و سناریوی مشابهی اکنون در ایران در حال اجراست.
سالم همچنین هشدار میدهد که «تاریخ اخیرِ این کشورها تاریخی از ثبات و نهادهای عمیق نیست که بتوانی فقط وارد شوی، فردی را در راس عوض کنی و همهچیز درست از کار دربیاید».
برگن نیز ارزیابی مشابهی دارد و میگوید آمریکا مانند امپراتوری رفتار میکند، اما نمیخواهد امپراتوری باشد:
امپراتوریها معمولا مستلزم آن هستند که مردم زبانها را یاد بگیرند، مدت طولانی آنجا بمانند، نه اینکه فقط در سفرهای کوتاه حضور داشته باشند. ما کارهایی را که برای حفظ قلمرو در بلندمدت لازم است انجام نمیدهیم. نسبت به آن بسیار بیمیل هستیم.
رادیوی عمومی ملی آمریکا همچنین میگوید که ترامپ در کارزار انتخاباتی وعده داده بود آمریکا را از «جنگهای بیپایان» دور نگه دارد، اما با حمله به ایران، در عمل بزرگترین و قدرتمندترین رقیب آمریکا در منطقه را هدف گرفته است. او این کار را بدون اعزام نیروی زمینی پیش میبرد؛ روشی که تلفات آمریکا را در مقایسه با جنگهای پیشین محدودتر کرده است.
داگلاس لوت، سپهبد بازنشستهی ارتش، از منتقدان جنگ ایران است و با بهکارگیری نیروی زمینی هم موافق نیست، اما میگوید باید پذیرفت که بدون آن، اهداف آمریکا باید کوچکتر تعریف شود. وقتی فقط یک کارزار بمباران آغاز میکنیم، اما اهداف حداکثری مانند تغییر رژیم را حفظ میکنیم، هیچ چشماندازی برای موفقیت ندارید، مگر اینکه صرفا خوششانس باشید. و خوششانس بودن جایی نیست که یک کارزار نظامی باید از آن آغاز شود.
ترامپ در مقاطع مختلف خواستار نابودی برنامهی هستهای ایران، تغییر حکومت و نابود کردن نیروی هوایی و دریایی و برنامهی موشکی این کشور شده است. لوت در این ادعاها، شباهتهایی با جنگهای پیشین میبیند؛ زمانی که او بهعنوان «تزار جنگ» در دوران جورج دبلیو بوش و باراک اوباما هماهنگی تلاشها در عراق و افغانستان را بر عهده داشت.
او گفت: «میان اهداف، شیوهها و ابزارها ناهماهنگیهای تکراری داشتهایم. درکی کافی از آنچه واردش میشدیم نداشتیم». لوت همچنین پیشتر سفیر آمریکا در ناتو بوده است.
گزارش می نویسد:، توان نظامی آمریکا با وجود تمام قدرتش محدودیتهای جدی دارد و گروههایی که روی خاک خود میجنگند راههایی پیدا کردهاند تا ارتش آمریکا را زمینگیر کنند، حتی اگر نتوانند با آتش آن برابری کنند. در افغانستان و عراق، شبهنظامیان به بمبهای کنار جادهای و بمبگذاران انتحاری روی آوردند تا نیروهای آمریکا را از تعادل خارج کنند. در ایران نیز ارتش این کشور به پهپادهای کمهزینه متوسل شده و با وجود آنکه آمریکا مدعیست نیروی دریایی سنتی ایران را تضعیف کرده، عملا تنگهی هرمز را بسته است.
اینجا به گوشهای از یادداشت استیون والت استاد هاروارد که در نشریه فارن پالیسی منتشر شد اشاره میکنیم:
آنهایی که از جادوگری فناورانهی یک اف سی ۳۵ یا از توان آمریکا، اسرائیل و چند بازیگر دیگر برای اجرای عملیات پیچیدهی مشترک نیروها شگفتزده میشوند، نتوانستهاند تشخیص دهند که جنگافروزی بهتدریج به سود مدافعان محلی در حال تغییر است، حتی وقتی با دشمنانی ظاهرا برتر روبهرو هستند». او افزود: «ایالات متحده در هر دو جنگ عراق و افغانستان بر آسمان، توان پایش میدانهای پیچیدهی نبرد بهصورت همزمان و برتری قاطع در آتش برتری داشت
سالم میگوید آمریکا اغلب تصور میکرد در نهایت میتواند این دشمنان ضعیفتر را شکست دهد و به همین دلیل از دیپلماسی فاصله میگرفت. او گفت: «توصیههای وزارت خارجه تا حدی کنار زده میشد، چون ضعیف و بیش از حد نرم تلقی میشد». سالم افزود: «در این جنگ [ایران] هم دوباره همان را میبینیم. تقریبا هیچ ورودی یا مشورت جدی از طرف وزارت خارجه وجود ندارد».
این تحلیلگران میگویند یک جنگ خاورمیانه وجود دارد که درسهای ارزشمندی ارائه میکند؛ نخستین جنگ آمریکا علیه عراق در ۱۹۹۱. هدف در آن جنگ محدود بود و فقط بیرون راندن نیروهای عراقی از کویت را دنبال میکرد که این سرزمین را اشغال کرده بودند. جرج هربرت واکر بوش حمایت سازمان ملل را بسیج کرد و پیش از آغاز جنگ، ائتلافی بزرگ از نیروهای بینالمللی ساخت. داگلاس لوت گفت: «من آن جنگ را آخرین باری میدانم که ما واقعا اهداف واقعبینانه داشتیم».
لوت در آن زمان یک سرگرد ارتش در واحد سوارهنظام بود. آمریکا پنج هفته نیروهای عراقی را بمباران کرد و سپس یک کارزار زمینی سریع و قاطع را آغاز کرد که تنها چهار روز طول کشید و در نهایت سربازان عراقی از کویت گریختند.
او گفت: ما عمدا اهداف محدودی داشتیم و آن آزادسازی کویت بود. هدف ما بغداد نبود، هدف سرنگونی صدام حسین نبود، هدف جایگزین کردن دولت عراق هم نبود
این گزارش در پایان میافزاید که ترامپ بهدنبال پایان دادن به جنگ ایران است، اما پاول سالم معتقد است هر طور این مناقشه تمام شود، پایان قطعی ماجرا نخواهد بود. او میگوید آمریکا هر زمان بخواهد میتواند به ایران ضربه بزند و ایران نیز هرچند آسیبپذیر است، میتواند بر اقتصاد جهانی و بهطور غیرمستقیم بر رئیسجمهور آمریکا هزینه تحمیل کند. سالم گفت: «فکر میکنم جنگها و رویاروییهای دیگری در آینده رخ می دهد».
با این حال، هنوز روشن نیست جنگ کنونی چگونه پایان مییابد.