دستیابی به واکسن پیشگیرانه سرطان پانکراس؛ گامی نو در کنترل ضایعات بدخیم
پژوهشگران با توسعه یک واکسن پپتیدی موفق شدند واکنش ایمنی بدن افراد در معرض خطر سرطان پانکراس را به شکلی اختصاصی علیه سلولهای جهشیافته فعال کنند. نتایج اولیه این کارآزمایی بالینی نشان میدهد که واکسن مذکور نه تنها مانع از پیشرفت ضایعات پیشسرطانی به تومور میشود، بلکه میتواند مسیر درمانی تازهای برای این بیماری صعبالعلاج بگشاید.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از ایسنا، دانشمندان در یک پژوهش بالینی موفق به توسعه روشی نوین شدهاند که میتواند چشمانداز پیشگیری از سرطان مرگبار پانکراس را متحول کند. این واکسن پپتیدی که تمرکز اصلی آن بر حذف سلولهای دارای جهشهای ژنتیکی است، مسیر تبدیل ضایعات خوشخیم به تومورهای بدخیم (آدنوکارسینوم مجرای پانکراس) را سد میکند؛ سرطانی که به دلیل بروز علائم اندک در مراحل اولیه، اغلب دیر تشخیص داده میشود.
تیم علمی دانشگاه «جانز هاپکینز» در این مطالعه، شش نوع جهش شایع در ژن «کیراس» را شناسایی و در قالب واکسن به کار گرفتند. این جهشها به عنوان عوامل اصلی در رشد سلولهای سرطانی و ضایعات پیشسرطانی شناخته میشوند. جامعه هدف این پژوهش، بیمارانی بودند که به دلیل سوابق ژنتیکی، در گروه پرخطر قرار داشتند و ضایعات مشکوکی در پانکراس آنها شناسایی شده بود.
یافتههای حاصل از آزمایش بر روی ۲۰ بیمار نشان داد که این واکسن ضمن برخورداری از ایمنی بالا و بروز تنها عوارض جانبی خفیف و گذرا (مانند خستگی یا لرز)، توانسته است پاسخ سیستم ایمنی را به شدت تقویت کند. نتایج بررسیهای خونی حاکی از آن است که واکنش سلولهای «تی» (T-Cells) اختصاصی علیه آنتیژنهای جهشیافته، بهطور متوسط تا ۱۸.۲ برابر افزایش یافته است.
پایش وضعیت بیماران در یک بازه زمانی ۱۶.۵ ماهه، نتایج امیدوارکنندهای را به همراه داشت؛ هیچیک از شرکتکنندگان دچار پیشرفت بیماری به سمت سرطان بدخیم نشدند. در مواردی، ضایعات کوچکتر شده و در نیمی از بیماران نیز کیستهای پانکراس بهطور کامل از بین رفتند. این در حالی است که بررسیها نشان داد، سرعت پیشرفت بیماری در افراد واکسینهنشده نسبت به این گروه بهمراتب بیشتر بوده است.
پژوهشگران همچنین با بررسی بلندمدت شرکتکنندگان، دریافتند که این واکسن قادر است حافظه دفاعی بدن را برای مدت طولانی فعال نگه دارد. حتی پس از گذشت ماهها از واکسیناسیون، سلولهای ایمنی همچنان آمادگی خود را برای شناسایی و مقابله با جهشهای «کیراس» حفظ کردهاند. متخصصان سرطان، این یافتهها را نخستین شواهد علمی برای امکانپذیری استفاده از واکسنها جهت پیشگیری از سرطانهای پیچیده در انسانها میدانند.