روایت الجزیره از بهای انسانی ۲۵ سال جنگهای آمریکا
بیستوپنج سال از زمانی میگذرد که ۱۹ هواپیماربا از اعضای القاعده، چهار هواپیمای مسافربری را ربودند و آنها را به ساختمانهای مرکز تجارت جهانی و پنتاگون کوبیدند؛ حادثهای که به کشته شدن نزدیک به ۳ هزار نفر انجامید.
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از شفقنا، پس از آن، مجموعهای از جنگهای تحت رهبری آمریکا آغاز شد که سیاست خارجی واشنگتن را برای یک نسل دگرگون کرد؛ جنگهایی که در جریان آنها، نیروهای آمریکایی از سال ۲۰۰۱ تاکنون، هر سال کشوری را در گوشهای از جهان بمباران کردهاند و زندگی میلیونها نفر را ویران ساختهاند.
عمر که در زمان حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ دانشجو بود، به الجزیره گفت: همهچیز تغییر کرد.
این جنگ با این ادعای نادرست آغاز شد که عراق دارای سلاحهای کشتار جمعی است.
«جنگ علیه تروریسم»: ۴٫۵ میلیون کشته
کمتر از یک ماه پس از حملات ۱۱ سپتامبر، آمریکا به افغانستان حمله کرد و آنچه را که رئیسجمهور وقت، جورج دبلیو. بوش، «جنگ علیه تروریسم» نامید، آغاز کرد؛ مجموعهای از جنگها و عملیات نظامی به ظاهر پایانناپذیر که افغانستان، عراق و کشورهای مختلف در خاورمیانه، جنوب آسیا و آفریقا را دربر گرفت.
بر اساس برآوردهای پروژه «هزینه جنگ» در مؤسسه واتسون برای امور بینالملل و عمومی دانشگاه براون، جنگهای تحت رهبری آمریکا از سال ۲۰۰۱ تاکنون، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، حدود ۴.۵ تا ۴.۷ میلیون نفر را به کام مرگ فرستادهاند. از این میان، حدود ۹۴۰ هزار نفر مستقیماً در اثر جنگها کشته شدهاند و ۳.۶ تا ۳.۸ میلیون نفر دیگر نیز بهطور غیرمستقیم، بر اثر بیماری، سوءتغذیه و عوارض و مشکلات مرتبط با سلامت جان باختهاند.
افغانستان: ۱۷۶ هزار کشته مستقیم در جنگ
در ۷ اکتبر ۲۰۰۱، آمریکا عملیات «آزادی پایدار» را آغاز کرد. طالبان ظرف چند هفته سقوط کرد، اما جنگ نزدیک به ۲۰ سال ادامه یافت و چهار رئیسجمهور آمریکا را درگیر کرد؛ جنگی که طولانیترین درگیری نظامی در تاریخ آمریکا محسوب میشود.
بر اساس تحلیلی از پروژه «هزینه جنگ»، برآورد میشود ۱۷۶ هزار نفر در نتیجه مستقیم این جنگ جان خود را از دست داده باشند، در حالی که گرسنگی، بیماری و جراحات درماننشده نیز صدها هزار نفر دیگر را به کام مرگ فرستاد.
ناامنی غذایی از ۶۲ درصد جمعیت افغانستان پیش از جنگ به ۹۲ درصد پس از آغاز جنگ افزایش یافت و مهمات منفجرنشده و مینهای زمینی همچنان به کشتن و معلول کردن غیرنظامیان ادامه میدهند.
در سال ۲۰۲۱، طالبان بار دیگر کنترل افغانستان را به دست گرفت.
عراق: ۳۱۵ هزار کشته مستقیم در جنگ
کمتر از دو سال بعد، در ۱۹ مارس ۲۰۰۳، آمریکا حمله به عراق را آغاز کرد.
عمر در زمان آغاز جنگ عراق ۱۸ سال داشت. او به الجزیره گفت: صداهای [بمبها] را به یاد داریم؛ خیلی ترسیده بودیم.
عمر به یاد میآورد که وقتی جنگ به بغداد رسید، برخی از دوستانش، با وجود هشدارها مبنی بر اینکه رفتن به آنجا بیش از حد خطرناک است، برای دیدن آنچه در حال رخ دادن بود، از خانه خارج شدند.
او میگوید: به آنها گفتم، چرا میروید؟ بعد آنها رفتند و دیگر برنگشتند. وقتی به یاد میآوریم، بسیار غمانگیز است.
کارزارهای هوایی و جنگهای پهپادی
در کنار جنگهای زمینی، ایالات متحده آمریکا در پاکستان، یمن، سومالی و افغانستان، و همچنین علیه داعش در عراق و سوریه، کارزارهای هوایی و پهپادی عمدتاً اعلامنشدهای را اجرا کرد.
از سال ۲۰۰۴، «دفتر روزنامهنگاری تحقیقی» موارد زیر را ثبت کرده است:
۴۲۳ حمله آمریکا در پاکستان که برآورد میشود در جریان آنها ۲٬۴۹۹ تا ۴٬۰۰۱ نفر کشته شدهاند؛ از جمله ۴۲۴ تا ۹۶۶ غیرنظامی.
در یمن، دستکم ۱۸۶ حمله و عملیات یورش ثبت شده که در آنها دستکم ۸۵۳ نفر کشته شدهاند؛ از جمله ۱۵۸ غیرنظامی.
در سومالی، بین سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۶، ۱۹ تا ۲۳ حمله انجام شد که ۱۸۸ تا ۲۷۶ نفر را به کام مرگ فرستاد.
در سال ۲۰۱۱، در جریان سرکوب اعتراضات در لیبی در دوران حکومت معمر قذافی، ایالات متحده و ناتو تحت مأموریتی از سوی سازمان ملل متحد برای حفاظت از غیرنظامیان، یک کارزار هوایی را رهبری کردند. بر اساس گزارش عفو بینالملل، طی هفت ماه، پیش از آنکه قذافی توسط نیروهای شورشی دستگیر و کشته شود، نزدیک به ۹٬۷۰۰ حمله علیه این کشور انجام شد.
در سال ۲۰۱۴، کارزار تحت رهبری آمریکا علیه داعش در عراق و سوریه، که با نام عملیات عزم راسخ شناخته میشود، شامل یک کارزار گسترده هوایی و زمینی بود که در آن دهها هزار بمب مورد استفاده قرار گرفت.
تا سال ۲۰۱۸، میزان ویرانی و تلفات جانی قابلتوجه بود. در حالی که مقامها مرگ ۱٬۴۱۷ غیرنظامی را پذیرفته بودند، «ایروارز»، یک سازمان غیرانتفاعی مستقر در لندن که آسیبهای واردشده به غیرنظامیان در عملیات نظامی را رصد میکند، برآورد کرد که رقم واقعی تلفات بین ۸٬۲۶۴ تا ۱۳٬۳۶۰ نفر بوده است.
بیش از ۳۸ میلیون آواره
پروژه «هزینههای جنگ» برآورد میکند که بیش از ۳۸ میلیون نفر در افغانستان، عراق، پاکستان، یمن، سومالی، فیلیپین، لیبی و سوریه، در نتیجه جنگهای پس از ۱۱ سپتامبر، چه در خارج از کشور و چه در داخل کشورهای خود، آواره شدهاند.
با گذشت بیش از دو دهه، مردم همچنان مجبور به ترک خانههای خود میشوند.
سال گذشته، ایران و پاکستان حدود ۲٫۹ میلیون افغان را به آن سوی مرز بازگرداندند. در عراق، بیش از یک میلیون نفر همچنان دو دهه پس از تهاجم، آواره هستند.
عایشه، مادری ۴۰ ساله از افغانستان، بخش بزرگی از زندگی خود را پس از آوارگیهای مکرر، در رفتوآمد میان افغانستان و ایران گذرانده است. خانواده او نخستین بار در سال ۱۹۹۴ از افغانستان گریختند، در سال ۲۰۰۰ بازگشتند و پس از تهاجم آمریکا در سال ۲۰۰۲ بار دیگر مجبور به فرار شدند. او و فرزندانش پس از ۱۱ سال زندگی در ایران، اخراج شدند و مجبور شدند به افغانستان بازگردند.
تأثیر بر کهنهسربازان آمریکایی
بیش از ۸۰۰ هزار نیروی نظامی آمریکا در افغانستان خدمت کردند؛ جایی که پیش از خروج آخرین نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱، حدود ۲٬۵۰۰ نفر کشته و ۲۰ هزار نفر زخمی شدند. در مجموع، در میان نیروهای ائتلاف آمریکا، بریتانیا و متحدان آنها، نزدیک به ۳٬۵۰۰ نیروی ائتلافی کشته و بیش از ۲۳٬۵۰۰ نفر زخمی شدند.
بر اساس «سامانه تحلیل تلفات دفاعی»، ۳٬۴۸۱ نیروی نظامی آمریکا در جنگ عراق جان خود را از دست دادند و بیش از ۳۱ هزار نفر زخمی شدند.
هزینههای بلندمدت نیز بسیار سنگین بوده است. پروژه «هزینههای جنگ» برآورد میکند که مراقبت از کهنهسربازان پس از ۱۱ سپتامبر در ایالات متحده ممکن است تا سال ۲۰۵۰ بین ۲٫۲ تا ۲٫۵ تریلیون دلار هزینه داشته باشد؛ بخش بزرگی از این هزینه همچنان پرداخت نشده است. بسیاری از کهنهسربازان همچنان با یک بحران سلامت روان مواجهاند.
استفانی ساول، مدیر پروژه «هزینههای جنگ»، به الجزیره گفت: در جریان جنگهای پس از ۱۱ سپتامبر، تعداد نیروهای نظامی و کهنهسربازان آمریکایی که بر اثر خودکشی جان باختند، چهار برابر تعداد کسانی بود که در میدان نبرد کشته شدند.
«افرادی را میبینید که با نرخ بالاتری از اختلال استرس پس از سانحه و آسیبهای ناشی از تروما بازمیگردند و سپس، در مقایسه با دورههای تاریخی گذشته، با دفعات بیشتری دوباره به مناطق جنگی اعزام میشوند. بنابراین واقعاً شاهد این هستید که … هزینههای جنگ، حتی در میان کهنهسربازان و نیروهای نظامی، نه در کل جمعیت، بلکه در بخشهای خاصی از جمعیت بر دوش آنها گذاشته میشود.»
جنگهای بیپایان: ۸ تریلیون دلار و همچنان رو به افزایش
ایالات متحده برآورد میشود طی دو دهه جنگ، ۵٫۸ تریلیون دلار هزینه کرده باشد. علاوه بر این، ۲٫۲ تریلیون دلار دیگر برای مراقبت از کهنهسربازان در دهههای آینده اختصاص داده شده است؛ رقمی که مجموع هزینه را به دستکم ۸ تریلیون دلار میرساند.
تا سال ۲۰۳۰، ایالات متحده به اندازه هزینهای که صرف خود جنگ کرده، برای بهره بدهیها نیز هزینه خواهد کرد؛ بدهیای که افراد زیر ۲۵ سال امروز نیز در بازپرداخت آن سهیم خواهند بود.
نظرسنجیها نشان میدهند که آمریکاییها تمایل چندانی به جنگ در خارج از کشور ندارند و جنگ کنونی علیه ایران نیز عمیقاً در میان افکار عمومی نامحبوب است.
ساول میگوید برخی از کسانی که به دونالد ترامپ رأی دادند، تا حدی به این دلیل بود که او وعده داده بود به «جنگهای بیپایان» پایان دهد و درباره صلح صحبت کرده بود؛ اما به گفته او، «از زمانی که او روی کار آمده، قطعاً عکس این اتفاق رخ داده است»؛ بهطوری که حملات هوایی در سومالی و یمن تشدید شده، قواعد درگیری تسهیل شده و حمایتها از غیرنظامیان عقبنشینی کرده است.
وی افزود: جنگی که در ایران به راه انداخته را هم نباید فراموش کرد، حملات به قایقها در کارائیب … در مجموع، او تقریباً در همه زمینهها در حال تشدید خشونت آمریکا است.