همه چیز درباره مذاکرات پنهان روسیه و آمریکا برای پایان جنگ
ریشههای جنگ چهار ساله؛ چرا روسیه دست به تهاجم سراسری زد؟
به گزارش هممیهن آنلاین و به نقل از فراز، در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ (۵ اسفند ۱۴۰۰)، ارتش روسیه تهاجم سراسری خود را به اوکراین آغاز کرد؛ جنگی که اکنون وارد پنجمین سال خود (۴ سال و ۵ ماهگی) شده و جغرافیا و امنیت بینالمللی را دستخوش تحول کرده است.
علت اصلی این نبرد از دیدگاه کرملین، مهار گسترش ناتو به سمت مرزهای شرقی و جلوگیری از تبدیل اوکراین به پایگاه نظامی غرب بود. مسکو اوکراین را به عنوان «عمق استراتژیک» و خط قرمز امنیت ملی خود میدانست. از سوی دیگر، تلاش برای «بیطرفسازی کیِف»، الحاق مناطق روستبار دونباس و پایان دادن به تکقطبیگرایی آمریکا در اروپا، شاکله تصمیم کرملین برای ورود به این نبرد سنگین را تشکیل داد.
از استانبول تا کانالهای پنهان؛ مروری بر تاریخچه رایزنیهای ناکام صلح
طی ۵۳ ماه گذشته، پرونده جنگ اوکراین شاهد چندین مرحله گفتوگوی مستقیم و غیرمستقیم میان مسکو، واشنگتن و کیِف بوده است:
مذاکرات استانبول (مارس ۲۰۲۲): نخستین تلاش جدی که در هفتههای نخست جنگ با میانجیگری ترکیه شکل گرفت اما با ورود غرب و عدم ارائه تضمینهای امنیتی متقابل شکست خورد.
دیپلماتیک پنهان (۲۰۲۲ - ۲۰۲۴): دیدارهای امنیتی در سطح رؤسای دستگاههای اطلاعاتی (مانند CIA و SVR) در آنکارا که بیشتر بر مدیریت «خطوط قرمز هستهای» و تبادل اسرا تمرکز داشت تا انتهای جنگ.
دیپلماسی آلاسکا و مانیل (۲۰۲۵ - ۲۰۲۶): گامهای جدید واشنگتن با بازگشت ترامپ که رایزنیها را از سطح امنیتی به سطح عالی دیپلماتیک و سیاسی ارتقا داد.
نشست تاریخی آلاسکا؛ طرح ترامپ و پوتین برای پایان جنگ چه بود؟
در اوت ۲۰۲۵، ایالت آلاسکا میزبان نشستی سرنوشتساز میان ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ بود؛ اجلاسی که برای نخستین بار فرمول جدیدی را برای خروج از بنبست جنگ روی میز گذاشت.
در این نشست، طرح پیشنهادی بر پایه «تثبیت خطوط مقدم فعلی»، «تعلیق دائمی یا بلندمدت عضویت اوکراین در ناتو» و «ایجاد منطقه حائل» مطرح شد. اگرچه مسکو با کلیات این طرح موافقت کرد، اما توافق نهایی به دلیل شرط روسیه مبنی بر «به رسمیت شناختن قانونی الحاق چهار استان شرقی و کریمه» و همچنین مخالفت شدید کیِف و کشورهای اروپایی با واگذاری سرزمین، معلق ماند.
تحرک دیپلماتیک در فیلیپین؛ رایزنی روبیو و لاوروف بر سر چارچوب آلاسکا
ارشدترین دیپلماتهای آمریکا و روسیه در حاشیه اجلاس آسیایی ASEAN در مانیل، گفتوگویی رویدربهرو و نیمساعته برگزار کردند.
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در این دیدار تاکید کرد که مسکو همچنان به چارچوبها و پیشنهادهای مطرحشده در نشست آلاسکا ۲۰۲۵ متعهد است. او شرط اصلی شروع هرگونه مذاکره واقعی را «توقف کامل ارسال تسلیحات غرب به کیِف» و دست برداشتن اروپا از استراتژی شکست روسیه دانست. در مقابل، مارکو روبیو نیز بر تمایل آمریکا به دیپلماسی تاکید کرد، اما اذعان داشت که تداوم جنگ اوکراین، مانع اصلی توافق واشنگتن و مسکو در سایر پروندهها—از جمله بحران خاورمیانه—شده است.
بنبست دیپلماتیک؛ چرا توافق مسکو و واشنگتن به نتیجه نمیرسد؟
علت اصلی بنبست در مذاکرات صلح را میتوان در ۳ مانع ساختاری خلاصه کرد:
1. شکاف غیرقابل تراکم ارضی: روسیه اعلام کرده از ۲۰ درصد خاک اوکراین که کنترل آن را در دست دارد عقبنشینی نمیکند؛ در حالی که کیِف هرگونه واگذاری ارضی را انتحار سیاسی و غیرقانونی میداند.
2. تضمینهای امنیتی و ناتو: مسکو خواستار بیطرفی کامل اوکراین است، اما کیِف تضمین امنیتی واقعی را صرفاً در سایه چتر ناتو یا تعهد نظامی مستقیم غرب میبیند.
3. متغیر اروپا و شریان تسلیحاتی: حتی با تمایل واشنگتن به معامله، کشورهای اروپایی عقبنشینی در برابر روسیه را تهدید موجودیتی برای خود دانسته و به پشتیبانی از کیِف ادامه میدهند.
چشمانداز پایان ۲۰۲۶؛ آیا آتشبس تا انتهای سال جاری محتمل است؟
ارزیابیهای تحلیلی نشان میدهد احتمال دستیابی به یک «توافق صلح جامع» تا پایان سال جاری میلادی بسیار اندک است؛ اما سناریوی «انجماد خطوط مقدم» (Frozen Conflict) همچنان روی میز قرار دارد.
با توجه به محاسبات کرملین مبنی بر تابآوری در جنگ فرسایشی و فرارسیدن فصل سرما و گلولای (Rasputitsa) در ماههای آتی، انتظار میرود فشار عملیاتی در جبههها کاهش یابد. اگرچه پوتین تا زمان قطع کمکهای نظامی غرب حاضر به امضای سند آتشبس رسمی نیست، اما احتمال شکلگیری یک توقف موقت عملیاتی یا آتشبس نانوشته در انتهای سال ۲۰۲۶ ناشی از خستگی طرفین دور از ذهن نخواهد بود./فراز
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
