آغاز عرضه بنزین سوپر در بازار؛ آزمون تازه برای واقعیسازی قیمت انرژی
آغاز عرضه بنزین سوپر با قیمت لیتری ۸۰ تومان، اگرچه محدود به بخشی از مصرفکنندگان است، اما از نگاه کارشناسان انرژی میتواند نشانهای از آمادگی جامعه برای پذیرش اصلاحات تدریجی در قیمت حاملهای انرژی و گامی محتاطانه برای کاهش ناترازی در بازار سوخت کشور باشد.
به گزارش هممیهن آنلاین به نقل از ایرنا، همزمان با شروع عرضه بنزین سوپر وارداتی با قیمت لیتری ۸۰ تومان، این تصمیم با استقبال نسبی مصرفکنندگان مواجه شده و بهعنوان تجربهای تازه در سیاستگذاری بازار سوخت مورد توجه کارشناسان قرار گرفته است. تحلیلگران حوزه انرژی معتقدند هرچند قیمت فعلی همچنان فاصله محسوسی با قیمت واقعی سوخت دارد، اما وجود تقاضا برای بنزین با کیفیت بالاتر، نشانهای از ظرفیت اجتماعی برای مدیریت منطقی مصرف و اطلاعیابی تدریجی از اصلاح قیمتهاست.
بر اساس ارزیابی کارشناسان، بخش قابل توجهی از خریداران بنزین سوپر، دارندگان خودروهای با کیفیت و عمدتاً وارداتی هستند که برای حفظ عملکرد و دوام موتور، حاضر به پرداخت هزینه بالاتر میشوند. این رفتار مصرفی از دید ناظران، میتواند پیامی مهم برای سیاستگذاران تلقی شود؛ پیامی مبنی بر اینکه اصلاح تدریجی قیمت انرژی، اگر با اختیار انتخاب و بدون حذف یارانه عمومی همراه باشد، لزوماً با مقاومت اجتماعی شدید مواجه نخواهد شد.
در عین حال، موضوع نقش دولت در فرآیند تامین و عرضه بنزین سوپر، یکی از محورهای اصلی نقدهاست. تجربههای پیشین نشان میدهد حضور مستقیم دولت بهعنوان عرضهکننده اصلی، میتواند منجر به کاهش رقابت و ناکارآمدی بازار شود. کارشناسان انرژی تأکید دارند که واگذاری تدریجی این حوزه به بخش خصوصی، ضمن افزایش شفافیت، زمینه واقعیسازی قیمت انرژی و بهبود کیفیت خدمات را فراهم خواهد کرد.
از سوی دیگر، مدیریت واردات بنزین سوپر، سیاستهای ارزی و کنترل نوسانات نرخ ارز، نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از جهش قیمتها داشته است. به باور تحلیلگران، تداوم این سیاستهای کنترلی، همراه با کاهش تصدیگری دولت، میتواند از فشار بر بازار و مصرفکنندگان جلوگیری کند.
در همین ارتباط، حمیدرضا صالحی رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا با اشاره به قیمت ۸۰ تومانی بنزین سوپر گفت: این نرخ برای بخشی از دارندگان خودروهای با کیفیت که به نوع سوخت اهمیت میدهند، جذاب است و نشان میدهد تقاضای واقعی برای چنین محصولی وجود دارد.
وی افزود: این اقدام طبعاً قابل تعمیم به تمام جامعه نیست، اما بهعنوان یک تجربه، میتواند مسیر واقعیسازی قیمت انرژی را هموار کند؛ به شرطی که دولت نقش مستقیم خود را در عرضه کاهش دهد و میدان را به بخش خصوصی بسپارد.
صالحی با تأکید بر اهمیت مدیریت عرضه و تقاضا تصریح کرد: اگر بخش خصوصی مسئولیت عرضه بنزین سوپر را برعهده بگیرد، بازار بهتر تنظیم میشود و فشار بر دولت و مردم کاهش مییابد. تجربههای گذشته نیز نشان دادهاند که حضور فعال بخش خصوصی در حوزه انرژی، میتواند کارایی بیشتری نسبت به مدیریت کاملاً دولتی داشته باشد.
این فعال حوزه انرژی خاطرنشان کرد: اصلاح تدریجی قیمت بنزین و واقعیسازی آن باید متناسب با توان اقتصادی جامعه و با در نظر گرفتن کنترل تورم انجام شود؛ در غیر این صورت، میتواند چالشهای اجتماعی ایجاد کند.
به گفته وی، استقبال فعلی از بنزین سوپر ۸۰ تومانی بیانگر آن است که جامعه، در صورت سیاستگذاری هوشمندانه و تدریجی، آمادگی پذیرش تغییرات منطقی در قیمت حاملهای انرژی را دارد؛ مسیری که در صورت تداوم و همراهی بخش خصوصی، میتواند به تقویت اقتصاد انرژی کشور منجر شود.
