ایران باید برای صلح یمن پیش‌قدم شود
ایران در این جنگ بی‌طرف نیست. حوثی‌ها به ایران بسیار نزدیک‌اند، به تعبیری متحد ما در شبه‌جزیره به شمار می‌روند و جهان آنان را بازوی منطقه‌ای ایران می‌شناسد. پس آیا پیشنهاد میانجیگری از سوی ایران ساده‌لوحانه یا ریاکارانه نیست؟
جنگ دوباره به یمن بازگشته است، هر روز شعله‌ورتر می‌شود و این بار دیگر تنها جنگی یمنی نیست. آسمان صنعا زیر بمباران است و موشک‌ها به ریاض و ینبع و رابغ می‌رسند. با فعال شدن پیمان دفاعی مشترک عربستان، ترکیه و پاکستان در برابر حوثی‌ها در هفته‌ی گذشته، آرایش تازه‌ای شکل گرفته است. در یک سو کشوری که خود را خادم حرمین می‌داند، همراه دو کشور بزرگ اسلامی، و در سوی دیگر جنبشی که خود را یکی از پرچم‌داران مقاومت می‌داند. و در میانه، مردمی که بیش از یک دهه است در یکی از بدترین فجایع انسانی روزگار ما زندگی می‌کنند.
میانجیگری ایران
طرح پیشنهاد میانجیگری ایران در مناقشه‌ی خونین عربستان و حوثی‌ها، در نگاه نخست شاید متناقض‌نما به نظر برسد. ایرانی که درست یا نادرست به حمایت و حتی اتحاد با حوثی‌ها شهره است، چگونه می‌تواند نقش واسطه‌ای امین را بازی کند؟
باید صادق بود
ایران در این جنگ بی‌طرف نیست. حوثی‌ها به ایران بسیار نزدیک‌اند، به تعبیری متحد ما در شبه‌جزیره به شمار می‌روند و جهان آنان را بازوی منطقه‌ای ایران می‌شناسد. پس آیا پیشنهاد میانجیگری از سوی ایران ساده‌لوحانه یا ریاکارانه نیست؟
نه، البته که نه ،به شرط آنکه معنای میانجیگری را درست بفهمیم. میانجی مؤثر لزوماً بی‌طرف نیست. میانجی مؤثر کسی است که بتواند طرفی را به پای میز بیاورد و پای تعهدات او بایستد. ارزش ایران برای ریاض دقیقاً در همین نزدیکی است. از نگاه ریاض، و نیز منطقه و واشنگتن، هیچ آتش‌بسی با حوثی‌ها بدون رضایت تهران پایدار نمی‌ماند. با پیشنهاد میانجیگری، آنچه امروز «اتهام» ایران است می‌تواند فردا «سرمایه»ی صلح باشد.
رابطه‌ای زخمی، اما نگسسته
رابطه‌ی ایران و عربستان امروز در دشوارترین وضعیت سال‌های پس از توافق پکن است. در روزهای نخست جنگ اسفند، پهپادهای ایرانی پالایشگاه راس‌تنوره را هدف گرفتند. تهران گفت هدفش منافع آمریکاست، اما برای ریاض این حمله به خاک و شریان اقتصادی‌اش محسوب می‌شد. دروازه‌ی آشتی‌ای که با زحمت گشوده شده بود، می‌رفت که دوباره بسته شود.
با این همه، رشته پاره نشد. سفارتخانه‌ها باز مانده‌اند و هیچ‌یک از دو پایتخت راه بازگشت را نبسته است. این نشان می‌دهد که هر دو طرف، با همه‌ی دلخوری‌ها، می‌دانند گسست کامل به سود هیچ‌کدام نیست.
اما رابطه‌ی زخمی با بیانیه و دیدارهای تشریفاتی، از حضور معاون رئیس‌جمهور در مراسمی در سفارت عربستان تا شرکت سفیر عربستان در مراسم ترحیم یک روحانی بلندپایه‌ی شیعه در قم، ترمیم نمی‌شود. همسایه را نمی‌توان عوض کرد، اما می‌توان شیوه‌ی همسایگی را عوض کرد. و اعتماد میان همسایگان نه با سخن، که با کردار ساخته می‌شود، با اقدامی که طرف مقابل در آن نشانه‌ی حسن نیت ببیند، نه تاکتیک.
پیشنهاد میانجیگری در یمن دقیقاً چنین اقدامی است. ایران با آن به ریاض می‌گوید که ما نمی‌خواهیم مرز جنوبی شما همیشه شعله‌ور بماند.
پیامی روشن و سازنده
هیچ پیامی برای عربستان روشن‌تر از این نیست، چون یمن سال‌هاست برای ریاض نه یک پرونده‌ی سیاست خارجی، که زخمی کهنه در کنار خانه است. کسی که برای بستن این زخم پیش‌قدم شود و از جنگ و خون‌ریزی بیشتر میان دو طایفه‌ی مسلمان پیشگیری کند، بیش از هر سفر و بیانیه و کار سیاسی دیگری اعتماد می‌خرد.
لازم نیست ایران تنها وارد میدان شود
عمان سال‌ها رابط مورد اعتماد حوثی‌ها و عربستان بوده است. و حالا که ترکیه و پاکستان هم به میدان آمده‌اند، فرصتی پیش آمده که پیش‌تر نبود. دو کشوری که با ایران رابطه‌ی کاری دارند، اکنون در اردوگاه مقابل نشسته‌اند و خود منافعی در پایان جنگ دارند. ابتکاری مشترک با مسقط، و در گفت‌وگو با آنکارا و اسلام‌آباد، هم از اتهام جانب‌داری می‌کاهد و هم ضمانت اجرایی بیشتری فراهم می‌کند. چنین ابتکاری می‌تواند با آتش‌بس فوری، توقف حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی و تبادل اسرا آغاز شود و به میز گفت‌وگوی یمنی-یمنی برسد.
صلح یمن به سود ایران است
فراموش نکنیم که این جنگ از دل جنگ بزرگ‌تر ما با آمریکا بیرون آمده است. هر روز ادامه‌ی آن، بهانه‌ای تازه برای فشار بر ایران، توجیهی برای حضور نظامی بیگانه در منطقه، و هزینه‌ای برای آبروی جمهوری اسلامی در جهان اسلام است. فعال شدن پیمان مکه زنگ خطری است که نباید آن را نشنیده گرفت. اگر این جنگ ادامه یابد، ایران در افکار عمومی جهان اسلام نه در برابر آمریکا، بلکه در برابر سه کشور مسلمان دیده خواهد شد، همان صحنه‌ای که دشمنان ایران سال‌ها در آرزویش بوده‌اند.
کشوری که خود جنگی تحمیلی را از سر گذرانده، بهتر از هر کس می‌داند که پیروز واقعی جنگ میان مسلمانان، کسی بیرون از جهان اسلام است.
میانجیگری کاملا متفاوت
میانجیگری از موضع نزدیکی به یک طرف و رابطه‌ای زخمی با طرف دیگر، البته کاری شگفت، کم‌سابقه و نیز بسیار دشوار خواهد بود و ممکن است از هر دو سو بدگمانی بخرد. اما بدیل آن سکوت یا تشویق جنگ است، و این با «فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا» سازگار نیست. اگر ایران خود را مدافع امت اسلامی می‌داند، امروز بهترین زمان برای اثبات آن است، نه با موشکی دیگر، بلکه با دستی که برای اصلاح و صلح میان دو طایفه‌ی مسلمان دراز می‌شود.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
