تحلیل اکبر گنجی از مصاحبه غلامحسین کرباسچی در صدا و سیما: همراه کردن مردم مهم‌ترین ابزار است
اکبر گنجی با انتشار توییتی در چهار محور و ۳۱ بند، مصاحبه اخیر غلامحسین کرباسچی با صدا و سیما را تحلیل کرد.
به گزارش هم‌میهن آنلاین، در متن توییت اکبر گنجی آمده است:
غلامحسین کرباسچی شهردار تهران در دوران هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی، عضو شورای مرکزی حزب «کارگزان سازندگی» که خودش را حزبِ لیبرال معرفی می کند، مدیر مسئول روزنامه هم میهن و...؛ در مصاحبه با صدا و سیما.
۱ – ادعاها
۱.۱ وضعیت کنونی کشور «جنگ تحمیلی» است. مهاجم نبوده‌ایم؛ به کشور، مردم و شخصیت‌ها تهاجم شده و دفاع نیز تحمیلی است. این وضعیت خودخواسته نیست.
۱.۲ شرایط کنونی بار اصلی‌اش بر زندگی، اقتصاد و اعصاب حدود ۹۰ میلیون نفر است. نگرانی نسبت به تمامیت ارضی، امکانات عمومی و زندگی روزمره مردم، و بلاتکلیفی روزانه (حمله می‌شود یا نمی‌شود) آسیب روانی قابل اندازه‌گیری نیست.
۱.۳ هر جنگی در نهایت به مذاکره، توافق و جمع‌بندی می‌رسد. مسئولان باید در هر قدمی بدانند قدم بعدی چیست و نهایتاً به کجا می‌خواهیم برسیم.
۱.۴ باید ارزیابی درست و غیراحساسی از قدرت، امکانات و دیپلماسی طرف مقابل (آمریکا) داشت. جنگ با اسرائیل به تعبیر امام خمینی «جنگ با همه دنیا» است.
۱.۵ اگر قرار نیست سلاح هسته‌ای ساخته شود، باید این موضع با زبان قابل‌فهم و قانع‌کننده به دنیا منتقل شود و از تلویح به بازدارندگی پرهیز کرد.
۱.۶ همراهی و رضایت مردم مهم‌ترین عامل است. اگر ملت یکپارچه پشت حکومت باشد، هیچ قدرتی جرأت تجاوز یا نگاه چپ به کشور را ندارد.
۱.۷ تنگه هرمز نباید واگذار شود، اما مسئله اصلی تنها تنگه نیست؛ رضایت عمومی مردم شرط اساسی هر اقدام است.
۲ – استدلال‌ها
۲.۱ کرباسچی استدلال می‌کند که منطق امام خمینی در موارد مشابه، مقایسه مصلحت کشور و جان جوانان با شعار مطلق بوده است. او از قول سردار رشید نقل می‌کند که امام با اعزام نیروی کلاسیک به لبنان مخالف بود، چون «شما این عرب‌ها پای جنگ نمی‌آیند» و «روا نیست بچه‌ها را بفرستیم آنجا شهید شوند». همچنین امام گفته بود جنگیدن با اسرائیل یعنی جنگیدن با همه دنیا و پشتوانه‌ای نداریم.
۲.۲ پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط امام را نمونه‌ای از تصمیم غیراحساسی می‌داند. امام گفته بود «جام زهر را سرکشیدم» و «اگر آبرویی داشتم با خدا معامله کردم». کرباسچی به گریه بچه‌های لشکر امام حسین در اصفهان اشاره می‌کند که با وجود فشار درونی، علنی اعتراض نکردند.
۲.۳ درباره ادامه وضعیت می‌گوید: باید این طرف قضیه (هزینه زندگی مردم، اقتصاد، اعصاب ۹۰ میلیون نفر) را با آن طرف قضیه (زیر بار گفتار ظالمانه نرفتن) مقایسه کرد. پزشکیان نیز گفته «جنگ ادامه دهیم که چی؟ دو مرتبه می‌سازند دو مرتبه می‌زنند».
۲.۴ درباره هسته‌ای استدلال می‌کند که بحث از ابتدا مسائل علمی، صنعتی، کشاورزی و پزشکی بوده، نه سلاح. اگر سلاح هسته‌ای نمی‌خواهیم، تکرار «۶۰ درصد بازدارنده است» قابل فهم نیست. او به گزارش‌های آژانس و نهادهای اطلاعاتی آمریکا اشاره می‌کند که نشانه معتبری از برنامه سلاح اعلام‌نشده نیافته‌اند.
۲.۵ درباره تفاهم اسلام‌آباد می‌گوید متن توافق به نفع ایران بود و آمریکا تحت فشار داخلی آن را نقض کرد. باید روی اجرای آن می‌ایستادیم و موارد نقض را از طریق کمیسیون مطرح می‌کردیم، نه اینکه خودمان بهانه بدهیم. او می‌گوید حتی اگر سه کشتی زده شده باشد، روایت رسمی مشخص نیست و نباید احساسی برخورد کرد.
۲.۶ رضایت مردم را شرط اصلی بازدارندگی می‌داند: «اگر مردم را خواسته‌هایشان را درست عمل کنیم و هر روز یقه بچه‌ها را در خیابان نگیریم، کسی جرأت نمی‌کند به کشور زور بگوید.» مثال می‌زند که در زمان امام مردم احساس می‌کردند مسئولان صادقانه تلاش می‌کنند.
۲.۷ درباره صدور انقلاب و فلسطین استدلال می‌کند که دیدگاه امام صدور فرهنگی و اعتقادی بوده، نه نظامی. جمله معروف «اگر یک میلیارد مسلمان یک سطل آب بریزند اسرائیل را آب می‌برد» و مخالفت امام با اعلام سیاست محو اسرائیل توسط شورای عالی دفاع را نقل می‌کند.
۲.۸ الگوی شدن ایران برای دنیا را در ساختن کشوری می‌داند که مردم دنیا آرزوی ایرانی بودن داشته باشند، نه اینکه هر ایرانی آرزوی مهاجرت کند. این با استفاده از منابع و نیروی انسانی ممکن می‌شد.
۳ – شواهد و قرائن
۳.۱ نقل از سردار رشید و آیت‌الله محتشمی درباره جلسه با امام در موضوع لبنان: امام مخالف اعزام نیرو بود. محتشمی با گریه صحبت کرد اما امام گفت «ما اینجا تو کشور خودمان با صدام می‌جنگیم. اسرائیل مثل صدام نیست».
۳.۲ عبارت امام در پیام پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و پیام‌های بعدی به خانواده‌های شهدا: «من از هرچه گفته بودم گذشتم» و ادامه ایستادگی در برابر جهانخواران، اما با تغییر روش.
۳.۳ گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (از جمله ژوئن ۲۰۲۵، بند ۷۹) که «نشانه معتبری از ادامه یک برنامه ساختار یافته و اعلام‌نشده هسته‌ای از نوع مورد بررسی در ایران ندارد» (شانزدهمین بار).
۳.۴ گزارش جامعه اطلاعاتی آمریکا (۱۶ نهاد، امضای تولسی گابارد) که ارزیابی می‌کند ایران در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیست.
۳.۵ نامه امیرسعید ایروانی نماینده ایران در سازمان ملل درباره ۴۲ مورد نقض تفاهم توسط آمریکا پیش از حمله به کشتی‌ها، و بیانیه وزارت خارجه که آمریکا «بهانه‌جویی» کرده است.
۳.۶ تجربه شخصی کرباسچی به‌عنوان استاندار اصفهان: بازدید مخفی از تأسیسات هسته‌ای با امراللهی در زمان مهندس موسوی؛ بحث سلاح نبوده و تبلیغات بعدی (از جمله ادعاهای مجاهدین) مشکل‌ساز شده است.
۳.۷ نقل از اردشیر زاهدی درباره بحرین: شاه گفته بود «با تفنگ چوبی و شمشیر چوب می‌خواهی بروی جنگ؟» و تهدید به جنگ یا از دست دادن بحرین وجود داشت.
۳.۸ مصاحبه پزشکیان و نقل از بهزاد نبوی و دیگران درباره اینکه «نمی‌دانیم کی کشتی‌ها را زده» و روایت‌های متناقض.
۳.۹ نقل از جو کند (مقام سابق ضدتروریسم آمریکا) که هیچ تهدیدی از طرف ایران متوجه آمریکا نبوده است.
۳.۱۰ نظرسنجی داخلی درباره تنگه هرمز: حدود ۵۰ درصد مردم مدیریت مشترک با عمان و توجه به قوانین بین‌المللی را ترجیح می‌دهند؛ کمتر از ۱۳ درصد واگذاری کامل را می‌گویند.
۴ – نتایج
۴.۱ باید هر چه سریع‌تر و به هر شکل ممکن (با ارزیابی غیراحساسی و مقایسه هزینه‌ها) وضعیت جنگی و سایه محاصره را پایان داد. منطق آیت الله خمینی در پذیرش قطعنامه ۵۹۸ باید الگوی پذیرش تفاهم نامه با آمریکا و صلح قرار گیرد.
۴.۲ دست دولت، وزارت خارجه و مسئولان باید برای مذاکره باز باشد. احساسات خیابانی، هتاکی و شعار مانع کار دیپلماتیک نشود.
۴.۳ همراه کردن مردم (رفع نارضایتی‌های اقتصادی، سیاسی، قضایی و اجتماعی) مهم‌ترین ابزار است. بدون رضایت مردم، نه مقاومت پایدار است و نه توافق.
۴.۴ درباره تنگه هرمز ، اگر چه «یک وجب از کشور را نباید بدهیم» و تنگه را واگذار نمی‌کنیم، اما مدیریت مشترک با عمان و توجه به قوانین بین‌المللی باید مد نظر قرار گیرد و تأکید می‌کنم که مسئله اصلی رضایت مردم است، نه تنها تنگه.
۴.۵ اگر قصد نداریم سلاح هسته ای بسازیم، باید این را قانع‌کننده منتقل کنیم و از تلویح پرهیز کنیم؛ اما گزارش‌های رسمی آژانس و نهادهای اطلاعاتی آمریکا را هم باید در نظر گرفت.
۴.۶ بحث به جایی نمی‌رسد اگر اسناد و فکت‌ها پذیرفته نشوند، و راه حل در بازگشت به زندگی مردم و همراه کردن آن‌هاست. مسئولان هر کاری لازم است برای جلوگیری از جنگ دیگر انجام دهند.
به کانال تلگرام هم میهن بپیوندید
به کانال بله هم میهن بپیوندید
به کانال روبیکا هم میهن بپیوندید
